牧

mùmụcNôm mục

Hán Việt: mục · Pinyin: mù · Nôm: mục

Tổng quan

Kẻ chăn giống muông. Nguyễn Trãi [阮廌] : Mục địch nhất thanh thiên nguyệt cao [牧笛一聲天月高] (Chu trung ngẫu thành [舟中偶成]) Sáo mục đồng (trổi lên) một tiếng, trăng…

Pinyin
mù
Hán Việt
mục
Âm Nôm
mục
Chú âm
ㄇㄨˋ
Unicode
U+7267
Bộ thủ
攴
Số nét
8
Cấu trúc
left-right
Thương Hiệt
HQOK

牧业 · 牧主 · 牧人 · 牧养 · 牧区 · 牧圉 · 牧地 · 牧场

  • Thuyết Văn Giải Tự
  • Khang Hy Tự Điển

Âm vận

Pinyinmù
Hán Việtmục
Âm Nômmặt
Quảng Đôngmuk6
Mân Nambo̍k
Nhật BảnMAKI
Hàn Quốc목
Chú âmㄇㄨˋ
Hán ngữ Trung cổmiuk
Baxter-Sagartmək
Hán ngữ Thượng cổmək
Phản thiết節力切
Thanh mẫu精

Nghĩa

Việt

  • Thiều Chửu Kẻ chăn giống muông. Nguyễn Trãi [阮廌] : Mục địch nhất thanh thiên nguyệt cao [牧笛一聲天月高] (Chu trung ngẫu thành [舟中偶成]) Sáo mục đồng (trổi lên) một tiếng, trăng trời cao. Chăn nuôi đất ngoài cõi. Chỗ chăn. Nuôi. Như ti dĩ tự mục dã [卑以自牧也] (Dịch Kinh [易經]) tự nhún mình tôn người để nuôi đức mình. Quan mục, quan coi đầu một châu gọi là mục. Quan coi thuyền bè. Định bờ cõi ruộng. Con bò bụng đen

Nôm

  • Giản Dị Hán Nôm mặt mặt mày, bề mặt [Eng: expression, area, surface]
  • Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) mục mục súc, mục đồng [Eng: grazing animals, pastor]

Taiwan

  • MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 1.放飼牲畜。如：「牧牛」、「牧羊」。唐．杜甫〈新安吏〉詩：「掘壕不到水，牧馬役亦輕。」 2.修養。《易經．謙卦．象曰》：「謙謙君子，卑以自牧也。」唐．魏徵〈諫太宗十思疏〉：「念高危，則思謙沖而自牧。」 3.治理、統治。《荀子．成相》：「請牧祺，明有基。」《新唐書．卷一一八．裴潾傳》：「陛下以孝安宗廟，以仁牧黎庶。」 [名] 1.放飼牲畜的人。《左傳．昭公七年》：「馬有圉，牛有牧。」唐．段文昌〈平淮西碑〉：「牧除害馬，農去蟊賊。」 2.放養牲畜的地方。如：「牧場」、「牧地」。 3.畜牧業的簡稱。如：「農、林、漁、牧」。

Mainland

  • Tân Hoa Tự Điển 牧 (会意。甲骨文字形。从牛,从攴,表示手拿棍棒牧牛(羊)。本义放牧牲畜) 同本义 掌牧六牲。--《周礼·牧人》 谁抜牧圉。--《左传·僖公二十八年》。注牛曰牧。” 周宣王之牧正。--《列子·黄帝》。注养禽兽之长也。” 牧人乃梦。--《诗·小雅·无羊》 郊外谓之牧。--《尔雅》 使牧羝。--《汉书·李广苏建传》 权汉节牧羊。 郴州荛牧儿。--唐·柳宗元《童区寄传》 行牧且荛。 又如牧所(牧养牲畜的处所); 牧苑(牧场。牧地。牧放牲畜的地方); 牧子(放牧的人; 牧童); 牧夫(放牧牲畜的人) 统治; 主管 牧mù ⒈放养牲口～场。～童。放～。游～。 ⒉〈古〉官名州～。 ⒊

Eng

  • CC-CEDICT surname Mu
  • CC-CEDICT to herd, to breed livestock, to govern (old), government official (old)
  • JMdict pasture
  • JMdict grazing land
  • JMdict regional governor in ancient China

ja

  • JMdict 牧（まき）
  • JMdict 牧（ぼく）

Nguồn gốc

left-right

Khang Hy

【廣韻】【集韻】【韻會】𠀤莫六切，音目。【說文】本作𤘴，養牛人也。从攴牛。【玉篇】畜養也。【廣韻】放也，食也。【揚子·方言】牧，飤也。【註】謂放飤牛馬也。【書·禹貢】萊夷作牧。【傳】萊夷，地名，可以放牧。【詩·小雅】爾牧來思。【周禮·地官·牧人】掌牧六牲而阜蕃其物，以供祭祀之牲牷。又【夏官·校人】夏祭先牧。【註】始養馬者。又牧師掌牧地。【左傳·僖二十八年】不有行者，誰扞牧圉。【註】牛曰牧，馬曰圉。又【哀元年】少康爲仍牧正。 又【爾雅·釋地】郊外謂之牧。【疏】言可放牧也。書牧誓云：王朝至于商郊牧野乃誓，是也。【書傳】紂近郊三十里地名牧。 又【易·謙卦】謙謙君子，𤰞以自牧也。【註】牧，養也。 又【小爾雅】牧，臨也。【揚子·方言】牧，司也，察也。【韻會】治也。【書·舜典】旣月，乃日覲四岳羣牧。【傳】九州牧監。又【呂𠛬】非爾惟作天牧。【禮·曲禮】九州之長，入天子之國曰牧。【周禮·天官·大宰】九兩，一曰牧。以地得民。【註】牧，州長也。【前漢·成帝紀】罷部刺史官，更置州牧。 又【詩·邶風】自牧歸荑。【傳】牧，田官也。又【禮·月令】舟牼覆舟。【註】主舟之官也。 又【周禮·地官·小司徒】乃經土地，而井牧其田野。【註】隰臯之地，九夫爲牧，二牧而當一井。今造都鄙，授民田，有不易，有一易，有再易，通率二而當一，是之謂井牧。 又【周禮·地官·遂師】經牧其田野。【註】經牧，制田界與井也。 又【廣韻】使也。 又【爾雅·釋畜】黑腹，牧。【疏】牛黑腹者名牧。 又【左傳·隱五年】鄭人侵衞牧。【註】牧，衞邑。 又廣牧，縣名。屬朔方郡。見【前漢·地理志】。 又人名。【史記·黃帝紀】舉風后力牧。【註】班固曰：力牧，黃帝相也。 又姓。【風俗通】漢有越巂太守牧稂。 又【集韻】莫候切，音茂。地名。【尚書·大傳】牧之野。劉昌宗讀。 又一曰畜牧。【書·禹貢】爲萊夷及牧。《釋文》徐音目，一音茂。 又叶莫狄切。【詩·小雅】我出我車，于彼牧矣。自天子所，謂我來矣。召彼僕夫，謂之載矣。王事多難，維其棘矣。來叶六直切，載叶節力切。 考證：〔【周禮·地官·牧人】掌牧六畜而阜蕃其物，以供祭祀之牲牷。〕　謹照原文六畜改六牲。〔【集韻】莫侯切，音茂。地名。〕　謹照原文莫侯切改莫候切。〔【書·禹貢】萊夷及牧誓。【釋文】徐云，一音茂。〕　謹按所引禹貢文未全，謹照原文改爲萊夷及牧。釋文徐音目，一音茂。

Thuyết Văn

養牛人也。 从攴牛。 詩曰。牧人乃夢。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

左傳曰。馬有圉。牛有牧。引伸爲牧民之牧。 會意。莫⺊切。古音在一部。 小雅文。

【牧】 (mục) Lục thư: Hội ý Cấu trúc: Hội ý — Kết hợp: 攴牛 (phộc ngưu) Nghĩa: dưỡng (Nuôi lớn. Như ông Mạ) ngưu (Con bò. Thủy ngưu ) nhân (Người) vậy

Tự hình

  • Giáp cốt
  • Kim văn
  • Chữ lụa
  • Tiểu triện
  • Khải thư
  • Hành thư
  • Thảo thư

Dị thể: 𢪛 · 𤘴 · 𭣣 · 𭷁