牧
mục
Hán Việt: mục · Pinyin: mù
Tổng quan
họ [Mu4] chăn nuôi chăn thả gia súc trị vì (cổ) quan chức chính phủ (cổ)
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | mù |
|---|---|
| Hán Việt | mục |
| Quảng Đông | muk6 |
| Mân Nam | bo̍k |
| Nhật Bản | MAKI |
| Hàn Quốc | 목 |
| Chú âm | ㄇㄨˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | miuk |
| Baxter-Sagart | mək |
| Hán ngữ Thượng cổ | mək |
| Phản thiết | 節力切 |
| Thanh mẫu | 精 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Kẻ chăn giống muông. Nguyễn Trãi [阮廌] : {Mục địch nhất thanh thiên nguyệt cao} [牧笛一聲天月高] (Chu trung ngẫu thành [舟中偶成]) Sáo mục đồng (trổi lên) một tiếng, trăng trời cao. Chăn nuôi đất ngoài cõi. Chỗ chăn. Nuôi. Như {ti dĩ tự mục dã} [卑以自牧也] (Dịch Kinh [易經]) tự nhún mình tôn người…
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 1.放飼牲畜。如：「牧牛」、「牧羊」。唐．杜甫〈新安吏〉詩：「掘壕不到水，牧馬役亦輕。」 2.修養。《易經．謙卦．象曰》：「謙謙君子，卑以自牧也。」唐．魏徵〈諫太宗十思疏〉：「念高危，則思謙沖而自牧。」 3.治理、統治。《荀子．成相》：「請牧祺，明有基。」《新唐書．卷一一八．裴潾傳》：「陛下以孝安宗廟，以仁牧黎庶。」 [名] 1.放飼牲畜的人。《左傳．昭公七年》：「馬有圉，牛有牧。」唐．段文昌〈平淮西碑〉：「牧除害馬，農去蟊賊。」 2.放養牲畜的地方。如：「牧場」、「牧地」。 3.畜牧業的簡稱。如：「農、林、漁、牧」。
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 牧 (会意。甲骨文字形。从牛,从攴,表示手拿棍棒牧牛(羊)。本义放牧牲畜) 同本义 掌牧六牲。--《周礼·牧人》 谁抜牧圉。--《左传·僖公二十八年》。注牛曰牧。” 周宣王之牧正。--《列子·黄帝》。注养禽兽之长也。” 牧人乃梦。--《诗·小雅·无羊》 郊外谓之牧。--《尔雅》 使牧羝。--《汉书·李广苏建传》 权汉节牧羊。 郴州荛牧儿。--唐·柳宗元《童区寄传》 行牧且荛。 又如牧所(牧养牲畜的处所);牧苑(牧场。牧地。牧放牲畜的地方);牧子(放牧的人;牧童);牧夫(放牧牲畜的人) 统治;主管 牧mù ⒈放养牲口～场。～童。放～。游～。 ⒉〈古〉官名州…
Eng
- CC-CEDICT surname Mu
- CC-CEDICT to herd|to breed livestock|to govern (old)|government official (old)
ja
- JMdict pasture|grazing land
- JMdict regional governor in ancient China
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【廣韻】【集韻】【韻會】𠀤莫六切，音目。【說文】本作𤘴，養牛人也。从攴牛。【玉篇】畜養也。【廣韻】放也，食也。【揚子·方言】牧，飤也。【註】謂放飤牛馬也。【書·禹貢】萊夷作牧。【傳】萊夷，地名，可以放牧。【詩·小雅】爾牧來思。【周禮·地官·牧人】掌牧六牲而阜蕃其物，以供祭祀之牲牷。又【夏官·校人】夏祭先牧。【註】始養馬者。又牧師掌牧地。【左傳·僖二十八年】不有行者，誰扞牧圉。【註】牛曰牧，馬曰圉。又【哀元年】少康爲仍牧正。 又【爾雅·釋地】郊外謂之牧。【疏】言可放牧也。書牧誓云：王朝至于商郊牧野乃誓，是也。【書傳】紂近郊三十里地名牧。 又【易·謙卦】謙謙君子，𤰞以自牧也。【註】牧，養也。 又【小爾雅】牧，臨也。【揚子·方言】牧，司也，察也。【韻會】治也。【書·舜典】旣月，乃日覲四岳羣牧。【傳】九州牧監。又【呂𠛬】非爾惟作天牧。【禮·曲禮】九州之長，入天子之國曰牧。【周禮·天官·大宰】九兩，一曰牧。以地得民。【註】牧，州長也。【前漢·成帝紀】罷部刺史官，更置州牧。 又【詩·邶風】自牧歸荑。【傳】牧，田官也。又【禮·月令】舟牼覆舟。【註】主舟之官也。 又【周禮·地官·小司徒】乃經土地，而井牧其田野。【註】隰臯之地，九夫爲牧，二牧而當一井。今造都鄙，授民田，有不易，有一易，有再易，通率二而當一，是之謂井牧。 又【周禮·地官·遂師】經牧其田野。【註】經牧，制田界與井也。 又【廣韻】使也。 又【爾雅·釋畜】黑腹，牧。【疏】牛黑腹者名牧。 又【左傳·隱五年】鄭人侵衞牧。【註】牧，衞邑。 又廣牧，縣名。屬朔方郡。見【前漢·地理志】。 又人名。【史記·黃帝紀】舉風后力牧。【註】班固曰：力牧，黃帝相也。 又姓。【風俗通】漢有越巂太守牧稂。 又【集韻】莫候切，音茂。地名。【尚書·大傳】牧之野。劉昌宗讀。 又一曰畜牧。【書·禹貢】爲萊夷及牧。《釋文》徐音目，一音茂。 又叶莫狄切。【詩·小雅】我出我車，于彼牧矣。自天子所，謂我來矣。召彼僕夫，謂之載矣。王事多難，維其棘矣。來叶六直切，載叶節力切。 考證：〔【周禮·地官·牧人】掌牧六畜而阜蕃其物，以供祭祀之牲牷。〕 謹照原文六畜改六牲。〔【集韻】莫侯切，音茂。地名。〕 謹照原文莫侯切改莫候切。〔【書·禹貢】萊夷及牧誓。【釋文】徐云，一音茂。〕 謹按所引禹貢文未全，謹照原文改爲萊夷及牧。釋文徐音目，一音茂。
Thuyết Văn
養牛人也。 从攴牛。 詩曰。牧人乃夢。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
左傳曰。馬有圉。牛有牧。引伸爲牧民之牧。 會意。莫⺊切。古音在一部。 小雅文。
【牧】 (mục) Lục thư: Hội ý Cấu trúc: Hội ý — Kết hợp: 攴牛 (phộc ngưu) Nghĩa: dưỡng (Nuôi lớn. Như ông Mạ) ngưu (Con bò. {Thủy ngưu} ) nhân (Người) vậy
Tự hình
- Giáp cốt
- Kim văn
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 𢪛 · 𤘴 · 𭣣 · 𭷁