琢
trácNôm trát
Hán Việt: trác · Pinyin: zhuó · Nôm: trát
Tổng quan
Sửa ngọc, mài giũa ngọc
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | zhuó |
|---|---|
| Hán Việt | trác |
| Âm Nôm | trát |
| Quảng Đông | doek3 |
| Mân Nam | tok |
| Nhật Bản | MIGAKU |
| Hàn Quốc | 탁 |
| Chú âm | ㄓㄨㄛˊ |
| Hán ngữ Trung cổ | truk |
| Phản thiết | 都木切 |
| Thanh mẫu | 端 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Sửa ngọc, mài giũa ngọc. Đôn trác [敦琢] kén chọn
Nôm
- Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) chác [Eng: polish jade; cut jade]
- Bảng Tra Chữ Nôm trác trác (cân nhắc; chăm chú) [Eng: to consider carefully, to weigh the pros and cons of; concentrating, with concentration]
- Bảng Tra Chữ Nôm trát trát tường [Eng: to plaster a wall with mortar]
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 1.雕磨玉石。如：「琢磨」、「精雕細琢」。《禮記．學記》：「玉不琢，不成器。」 2.仔細推敲。唐．貫休〈寄匡山紀公〉詩：「寄言無別事，琢句似終身。」
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 琢 zhuo (形声。从玉,豿声。本义雕刻加工玉石) 同本义 琢,治玉也。--《说文》 雕谓之琢。--《尔雅》 玉不琢,不成器。--《礼记·学记》 和之璧,井里之厥也。玉人琢之,为天子宝。--《荀子》 如琢如磨。--《诗·卫风·淇奥》。毛传玉曰琢,石曰磨。” 又如琢玉(雕刻加工玉石); 琢火(琢石冒出火星); 琢治(雕琢玉石等); 琢克(雕刻); 琢雕(雕琢,指雕刻金玉为器)。泛指雕刻加工其他物品 以其所书于竹帛,镂于金石,琢于盘盂,传遗后世子孙者知之。--《墨子》 撰文时的修改加工,琢磨 良工 琢zuó ⒈ 琢zhuó ⒈雕刻玉石玉不～，不成器。
Eng
- CC-CEDICT to cut (gems)
- CC-CEDICT used in 琢磨[zuo2 mo5], Taiwan pr. [zhuo2]
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】【集韻】【韻會】【正韻】𠀤竹角切，音斲。【說文】治玉也。【爾雅·釋器】雕謂之琢。【註】治玉名。【詩·衞風】如琢如磨。【史記·禮書】爲之琢磨圭璧，以通其意。 又【詩·周頌】敦琢其旅。【註】敦琢，選擇也。旅，卿大夫從行者。 又與瑑同。【禮·郊特牲】大圭不琢，美其質也。【註】琢當爲瑑。 又【韻補】叶都木切，音篤。【韓子主道篇】君無見其所欲，君見其所欲，臣將自雕琢。【正字通】琢字，撮脣讀之與欲叶，不必攺音篤也。
Thuyết Văn
治玉也。 从王。豖聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
釋器。玉謂之琢。石謂之摩。毛傳同。按琢琱字謂鐫鏨之事。理字謂分析之事。攷工記𠜜磨五工。玉人、記玉之用。楖人、雕人、闕。楖人葢理之。如楖之疏髮。雕人葢琢之。如鳥之啄物。左思賦水鳥曰。彫琢蔓藻、是其意。 竹角切。三部。
【琢】 (trác) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 王 (vương) , Thanh phù (聲符): 豖 (súc) Phiên thiết: Trúc giác thiết Thượng tự: 竹 (trúc) , Hạ tự: 角 (giác) Trung cổ thanh mẫu: 知母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 'tr' + vận mẫu 'uc' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → sắc Suy luận: trúc (âm hệ: 0 , từ vựng: 0) Nghĩa: trì (Sửa. Tô Thức [蘇軾] : ) ngọc (Ngọc) vậy
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 𤥨 · 𭹣