由
do
Hán Việt: do · Pinyin: yóu
Tổng quan
dô dô ta (tiếng hò thúc giục)
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | yóu |
|---|---|
| Hán Việt | do |
| Quảng Đông | au4 |
| Mân Nam | iû |
| Nhật Bản | YOSHI |
| Hàn Quốc | 유 |
| Chú âm | ㄧㄡˊ |
| Hán ngữ Trung cổ | ju |
| Baxter-Sagart | l[u] |
| Hán ngữ Thượng cổ | l[u] |
| Phản thiết | 以周切 |
| Thanh mẫu | 以 |
| Vận | 尤 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Bởi, tự. Noi theo. Nguyên do, nguyên nhân của một sự gì gọi là {do}. Như {tình do} [情由], {lý do} [理由], v.v. Nộp thuế có giấy biên lai gọi là {do đơn} [由單]. Trích lấy các phần đại khái ở trong văn thư gọi là {trích do} [摘由]. Chưng. Dùng. Cùng nghĩa với chữ {do} [猶].;
Nôm
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: do Xuất hiện 1 lần trong Truyện Kiều 1871
- Lục Vân Tiên Âm Nôm: do Xuất hiện 3 lần trong Lục Vân Tiên
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.原因。如：「事由」、「原由」、「理由」。《左傳．襄公二十三年》：「有臧武仲之知，而不容於魯國，抑有由也。」 2.機會、機緣。《紅樓夢》第一一五回：「久仰芳名，無由親炙。」 3.途徑、方法。南朝梁．何遜〈贈諸遊舊詩〉：「無由下征帆，獨與暮潮歸。」明．徐弘祖《徐霞客遊記．卷三下．粵遊日記二》：「而溪崖亦懸嵌，無由上躋。」 4.姓。如秦代有由余。 [動] 1.遵循、聽從。《詩經．大雅．假樂》：「不愆不忘，率由舊章。」《論語．泰伯》：「民可使由之，不可使知之。」 2.聽任、任憑。如：「信不信由你」、「人在江湖，身不由己。」、「萬般皆是命，半點不由人。…
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 由 (《说文》无由”字,古字字形) 树木生新枝。亦泛指萌生 今在析木之津,犹将复由。--《左传》 又如由蘖(树木枯槁或被砍伐后重发的枝条); 经,由 谁能出不由户?--《论语·雍也》 余在刑部狱,见死而由窦出者日三四人。--方苞《狱中杂记》 又如必由之路;,由边门出去 行走 舍正路而不由,哀哉。--《孟子》 通以”(譹??)。用 君子无易由言。--《诗·小雅·小弁》。笺由,用也。” 不能由吾子。--《左传·襄公三十年》。杜预注由,用也。” 亿万舟楫,亿万垣墙 由yóu ⒈原因原～。理～。事～。 ⒉自，从～此及彼。～南到北。 ⒊经历，经过经～。察其所～。必…
Eng
- CC-CEDICT to follow|from|because of; due to|by; via; through|(before a noun and a verb) it is for ... to ...
ja
- JMdict reason|significance|cause|piece of information that one has heard|I hear that ...
Nguồn gốc
Khang Hy
【廣韻】以周切【集韻】【韻會】夷周切【正韻】于求切，𠀤音猷。【廣韻】从也。【韻會】因也。【爾雅·釋詁】自也。【註】猶从也。【論語】觀其所由。【註】經也，言所經從。【禮·內則】由衣服飮食，由執事。【註】由，自也。【儀禮·士相見禮】願見無由達。【註】言久無因緣，以自達也。 又【博雅】由，行也。【書·微子之命】率由典常，以蕃王室。【禮·經解】是故隆禮由禮，謂之有方之士。【疏】由，行也。 又於也。【詩·大雅】無易由言。【箋】由，於也。 又【博雅】由，用也。【書·盤庚】冲人非廢厥謀，弔由靈。【註】弔，至，由，用，靈，善也。言我非廢衆謀，乃至用爾衆謀之善者，指臣民以爲當遷者言也。【詩·小雅】君子無易由言。【箋】由，用也。【左傳·襄三十年】以晉國之多虞，不能由吾子。【註】由，用也。 又【博雅】式也。 又【揚子·方言】胥由，正輔也。燕之北鄙曰由。【註】胥，相也。由，正皆謂輔持也。 又【揚子·方言】由迪，正也。東齊靑徐之閒相正謂之由迪。 又所由，州郡官也。【唐書·崔成傳】舉觴罰裴度曰：丞相不宜與所由呫囁耳語，度笑受之。 又【孟子】由由然與之偕，而不自失焉。【註】由由，自得之貌。【管子·小問篇】至其成也，由由兹免。【註】由由，悗懌實貌。兹免，謂益有謹厲。 又由庚，由儀，𠀤笙詩也。見【束晳·補亡詩】。 又國名。【戰國策】昔智伯欲伐厹由，遺之大鐘。【註】厹由，國名。【釋文】漢志由作猶。 又縣名。【後漢·郡國志】吳郡由拳。【搜神記】秦始皇東巡，望氣者云：五百年後，江東有天子氣。始皇至，令囚徒十萬人掘汙其地，表以惡名，曰由拳縣。 又姓。【史記·秦本紀】戎王使由余於秦。 又由吾，複姓。 又由胡，草名。【爾雅·釋草】繁，由胡。 又夷由，鳥名。【爾雅·釋鳥】鼯䑕夷由。 又雔由，蟲名。【爾雅·釋蟲】雔由樗繭。【註】食樗葉。 又與猶通。尚可之辭。【孟子】王由足用爲善。 又通作繇。【董仲舒·賢良策】道者所繇，適於治之路。【註】與由同。又許由。【前漢·古今人表】作許繇。 又通作䌛。【前漢·宣帝紀】上亦無䌛知。 又【楊愼·丹鉛錄】由與農通。韓詩外傳，東西耕曰橫，南北耕曰由。呂氏春秋，管子曆紀皆云：堯使后稷爲大由。註大由，大農也。錢譜，神農幣文，農作由。 又借作㽕。【類篇】按說文徐曰：說文無由字，惟㽕字註：木生條也，古文省弓，而後人因省之，通用爲因由等字。【書·盤庚】若顚木之有由蘖。【註】古作㽕，顚仆也。㽕木生條也。○按《說文》註：古文省弓，則㽕係正字，由乃古省。據《尚書註》則㽕屬古文，似誤。 又【韻補】叶延知切，音夷。【馮衍·顯志賦】往者不可攀援兮，來者不可與期。病歿世之不稱兮，願橫逝而無由。 又叶羊諸切，音余。【古詩·爲焦仲卿妻作】阿母謂府吏，何乃太區區，此婦無禮節，舉動自專由。 又【正字通】音妖。冶…
Thuyết Văn
或䌛字。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
古䌛由通用一字也。各本無此篆。全書由聲之字皆無柢。今補。按詩、書、論語及他經傳皆用此字。其象形會意今不可知。或當从田有路可入也。韓詩横由其畝傳曰。東西曰横。南北曰由。毛詩由作從。
【由】 (do) Nghĩa: hoặc (Hoặc) 䌛 tự (Văn tự)
Tự hình
- Giáp cốt
- Kim văn
- Chữ lụa
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 䢟 · 甴