登
đăng
Hán Việt: đăng · Pinyin: dēng
Tổng quan
leo (lên độ cao) đi lên trèo lên xuất bản hoặc ghi lại nhập (ví dụ: vào sổ) đạp chân xuống dẫm hoặc đạp lên mang (giày hoặc quần) (phương ngữ) được thu gom và đưa đến sân đập lúa (xưa)
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | dēng |
|---|---|
| Hán Việt | đăng |
| Quảng Đông | dang1 |
| Mân Nam | ting |
| Nhật Bản | NOBORU |
| Hàn Quốc | 등 |
| Chú âm | ㄉㄣˉ |
| Hán ngữ Trung cổ | tong |
| Baxter-Sagart | k-tˤəŋ |
| Hán ngữ Thượng cổ | k-tˤəŋ |
| Phản thiết | 丁鄧切 |
| Thanh mẫu | 端 |
| Vận | 登 |
| Đẳng | 1 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Lên. Như {đăng lâu} [登樓] lên lầu. Chép lên. Như {đăng tái} [登載] ghi chép lên sổ. Kết quả, chín. Như {ngũ cốc bất đăng} [五穀不登] (Mạnh Tử [孟子]) năm giống thóc không chín (nói ý mất mùa). Ngay. Như {đăng thì} [登時] tức thì, ngay bấy giờ. Xin lĩnh nhận của người ta cho cũng gọi là {đăn…
Nôm
- Bảng Tra Chữ Nôm đắng đăng đắng; mướp đắng [Eng: bitter; balsam-apple]
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: đãng Xuất hiện 4 lần trong Truyện Kiều bản 1866
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: đăng Xuất hiện 7 lần trong Truyện Kiều 1871
- Lục Vân Tiên Âm Nôm: đăng Xuất hiện 1 lần trong Lục Vân Tiên
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 1.上、升。由低處到高處。如：「登山」、「登峰造極」、「一步登天」、「捷足先登」。《禮記．中庸》：「君子之道，辟如行遠必自邇，辟如登高必自卑。」宋．陳與義〈臨江仙．憶昔午橋橋上飲〉詞：「閒登小閣看新晴。古今多少事，漁唱起三更。」 2.進用、提拔。《管子．小匡》：「退而察問其鄉里，以觀其所能，而無大過，登以為上卿之佐。」唐．韓愈〈八月十五夜贈張功曹〉詩：「昨者州前搥大鼓，嗣皇繼聖登夔皋。」 3.成熟。《孟子．滕文公上》：「五穀不登，禽獸偪人。」宋．蘇軾〈荔支歎〉：「雨順風調百穀登，民不飢寒為上瑞。」 4.記錄、刊載。如：「登記」、「登報」、「登帳」…
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 登 (象形。本义上车) 同本义 登,上车也。--《说文》 登,陞也。--《尔雅》 登车则有光矣。--《礼记·玉藻》 登轼而望之。--《左传·庄公十年》 升,上,从下而上 登席不由前。--《礼记·玉藻》。注升也。” 欲释阶而登天兮。--《楚辞·惜诵》。注上也。” 诞上登于岸。--《诗·大雅·皇矣》 登斯楼也。--宋·范仲淹《岳阳楼记》 从人四五百,郁郁登郡门。--《玉台新咏·古诗为焦仲卿妻作》 又如捷足先登;登宝(登基;帝王即位);登筵(登上筵席);登平(上升);登仙(声名 登 dēng ①由低处到高处（多指人步行）～山、攀～。 ②刊登；记载～报、～记。…
Eng
- CC-CEDICT to scale (a height)|to ascend|to mount|to publish or record|to enter (e.g. in a register)|to press down with the foot|to step or tread on|to put on (shoes or trousers) (dialect)|to be gathered and taken to the threshing ground (old)
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
〔古文〕：𤼪、𤼷【唐韻】【集韻】【韻會】【正韻】𠀤都騰切，等平聲。【爾雅·釋詁】陞也。【玉篇】上也。進也。【易·明夷】初登于天。【書·堯典】疇咨若時登庸。【左傳·僖九年】王使宰孔賜齊侯胙，下拜登受。【禮·月令】農乃登麥。【周禮·秋官】司民，掌登萬民之數。【前漢·食貨志】進業曰登。【註】進上百工之業也。 又【爾雅·釋詁】成也。【增韻】熟也。【書·泰誓】以登乃辟。【詩·大雅】誕先登于岸。【周禮·地官·小司徒】頒比法于六鄉之大夫，使各登其鄉之眾寡六畜車輦。【註】登，成也。成猶定也。【孟子】五穀不登。【註】登，成熟也。 又尊之曰登。【禮·月令】登龜。【註】龜言登者，尊之也。 又【博雅】登登，眾也。又築牆用力相應聲。【詩·大雅】築之登登。 又登聞鼓院。【宋史·職官志】隷司諫正言，掌受文武官及士民章奏表疏。 又榻登。【釋名】施于大牀之前，小榻之上，所以登牀也。【說文】作毾㲪。 又星名。【晉書·天文志】歲星之精流，爲及登。 又鳳皇朝鳴曰登晨。見【軒轅黃帝記】。 又州名。古萊子國，隋牟州，唐改登州，取文登山而名。 又姓。出南陽，蜀有關中流人，始平登定。 又【集韻】丁鄧切，等去聲。履也。或作蹬。 又【字彙補】東職切，等入聲。【公羊傳·隱五年】公曷爲遠而觀魚，登來之也。【註】登讀言得。齊人名求得爲得來。作登來者，其言大而急，由口授也。 又叶都籠切，音東。【前漢·宣元敘傳】元之二王，孫後大宗。昭而不穆，大命更登。 又叶都郎切，音當。【易林】南山高岡，回隤難登。道里遼遠，行者無糧。【說文】上車也。从癶豆，象登車形。【集韻】或作僜。【字彙】登與豆豋之豋，从月从又者別。
Thuyết Văn
上車也。 从癶豆。象登車形。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
引伸之凡上陞曰登。 都滕切。六部。
【登】 (đăng) Lục thư: Tượng hình Cấu trúc: Tượng hình — Từ: 癶豆 (bát đậu) Nghĩa: thượng (Trên. phàm ở trên đề) xa (Cái xe.) vậy
Tự hình
- Giáp cốt
- Kim văn
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 𤼪 · 𤼷 · 𤼼 · 𧰍 · 豋 · 豋