白

Nguồn gốc

overlaid

Khang Hy

 〔古文〕：𦣺、𤼽【唐韻】旁陌切【集韻】【韻會】【正韻】薄陌切，𠀤音帛。【說文】西方色也。隂用事，物色白。从入合二，二隂數也。【釋名】啓也。如水啓時色也。【爾雅·釋天】秋爲白藏。【疏】秋之氣和，則色白而收藏也。【周禮·冬官考工記】書繪之事，西方謂之白。【書·禹貢】冀州，厥土惟白壤。靑州，厥土白墳。又【禮·檀弓】殷人尚白。 又【增韻】素也。潔也。【易·賁卦】白賁无咎。【註】其質素，不勞文飾也。又【說卦】巽爲白。【疏】風吹去塵，故潔白也。 又明也。【禮·曾子問】當室之白。【註】謂西北隅得戸明者也。【荀子·正名篇】說不行，則白道而冥窮。【註】白道，謂明道也。【前漢·谷永傳】反除白罪。【註】罪之明白者，皆反而除之。 又白屋，以茅覆屋也。【前漢·蕭望之傳】恐非周公相成王致白屋之意。 又白衣，給官府趨走者。【前漢·兩龔傳】聞之白衣，戒君勿言也。 又白徒，猶白身。【管子·乘馬篇】白徒三十人奉車兩。 又白丁。【北史·李敏傳】周宣帝謂樂平公主曰：敏何官。對曰：一白丁耳。 又白民。【魏書·食貨志】莊帝班入粟之制，白民輸五百石，聽依第出身。 又白著。【唐書·劉晏傳】稅外橫取謂之白著。【春明退朝錄】世人謂酒酣爲白著。言刻薄之後人必顚沛，酩酊如飲者之著也。 又【禮·玉藻】君衣狐白裘。【𨻰註】以狐之白毛皮爲裘也。 又【爾雅·釋器】白金謂之銀。 又【唐書·食貨志】隋末行五銖白錢。 又【前漢·𠛬法志】罪人爲白粲。【註】坐擇米使正白，三歲𠛬也。 又【古今注】白筆，古珥筆，示君子有文武之備焉。 又【字學淵源】飛白書，蔡邕見施堊帚而作。 又星名。【博雅】太白謂之長庚。 又旗名。【禮·明堂位】殷之大白。 又罰爵名。【說苑】魏文侯與大夫飲，使公乘不仁爲觴政，曰：飲不釂者，浮以大白。 又酒名。【禮·內則】酒淸白。【註】白事酒，昔酒也。色皆白，故以白名之。 又稻曰白，黍曰黑。【周禮·天官·籩人】其實䵄蕡白黑。 又馬名。【詩·秦風】有馬白顚。【疏】額有白毛，今之戴星馬也。 又猛獸名。【汲冢周書】義渠以茲白。【註】茲白，一名駁，能食虎豹。 又蟲名。【爾雅·釋蟲】蟫白魚。【註】衣書中蟲也。又【大戴禮】白鳥者，謂蚊蚋也。 又草名。【前漢·西域傳】鄴善國多白草。 又三白，正月雪也。【西北農諺】要宜麥，見三白。 又五白，簙簺五木也。【宋玉·招魂】成梟而牟，呼五白些。 又梵言一年爲一白。【傳燈錄】我止林閒，已經九白。 又山名。【後漢·耿恭傳】竇固前擊白山，功冠三軍。【註】冬夏有雪，故名白山。【金史·禮志】有司言，長白山在興王之地，禮合尊崇。 又水名。【桑欽水經】白水出朝陽縣西。 又州名。【唐書·地理志】武德四年置白州，因博白溪而名。 又海外有白民國。見【山海經】。 又白狄，狄別名。見【春秋·成九年】。 又戎類…

Thuyết Văn

西方色也。侌用事。物色白。从入合二。 二、侌數。 凡白之屬皆从白。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

出者陽也。入者陰也。故从入。 說从二之恉。旁陌切。古音在五部。

【白】 (bạch) Lục thư: Hội ý Cấu trúc: Hội ý — Kết hợp: 入合二 (nhập hợp nhị) + 白 (bạch (Sắc trắng.)) Phiên thiết: Bàng mạch thiết Thượng tự: 旁 (bàng) | Hạ tự: 陌 (mạch) Trung cổ thanh mẫu: 並母 — toàn trọc (全濁) Quy tắc: thanh mẫu 'b' + vận mẫu 'ăc' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → nặng Suy luận: bặc (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: tây (Phương tây.) phương (Vuông) sắc (Sắc) vậy。 âm (Cũng như chữ {âm} [陰) dụn…

Tự hình

• Giáp cốt
• Kim văn
• Chữ lụa
• Tiểu triện
• Lệ thư
• Khải thư
• Hành thư
• Thảo thư

Dị thể: 㿟 · 𤼽 · 𦣺