眼
nhãn
Hán Việt: nhãn · Pinyin: yǎn
Tổng quan
[Hồng nghĩa giác tư y thư] đầu chóng huyễn vựng nhãn hoa
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | yǎn |
|---|---|
| Hán Việt | nhãn |
| Quảng Đông | han2 |
| Mân Nam | gán |
| Nhật Bản | MANAKO |
| Hàn Quốc | 안 |
| Chú âm | ㄧㄢˇ |
| Hán ngữ Trung cổ | ngrenx |
| Baxter-Sagart | ŋˤə[n]ʔ |
| Hán ngữ Thượng cổ | ŋˤə[n]ʔ |
| Phản thiết | 伊甸切 |
| Thanh mẫu | 影 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Mắt. Cái hố, cái lỗ. Chỗ yếu điểm. Như {pháp nhãn tàng} [法眼藏] chỗ chứa cái yếu điểm của pháp.;
Nôm
- Bảng Tra Chữ Nôm nhởn nhởn nhơ [Eng: be carefree]
- Bảng Tra Chữ Nôm nhãn nhãn quan (quan sát bằng mắt); trái nhãn [Eng: range of knowledge; longan]
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: nhãn Xuất hiện 1 lần trong Truyện Kiều 1871
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: nhãn Xuất hiện 1 lần trong Truyện Kiều 1902
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.目，動物的視覺器官。如：「眼睛」、「濃眉大眼」。《史記．卷九．呂太后本紀》：「太后遂斷戚夫人手足，去眼，煇耳。」 2.孔穴。唐．杜甫〈石笋行〉：「古來相傳是海眼，苔蘚食盡波濤痕。」宋．楊萬里〈小池〉詩：「泉眼無聲惜細流，樹陰照水愛晴柔。」 3.關鍵、要點。如：「節骨眼」。《官場現形記》第三六回：「他起初還想賴，後來被家兄點了兩句眼，他無話說了。」 4.下圍棋時，無棋子的空處稱為「眼」。唐．元稹〈酬孝甫見贈〉詩一○首之七：「無事拋棋侵虎口，幾時開眼復聯行。」《紅樓夢》第六二回：「探春因一塊棋受了敵，算來算去，總得了兩個眼。」 5.參見「板眼」條…
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 眼 (形声。从目,艮声。本义眼珠) 同本义 眼,目也。--《说文》 眼,限也。瞳子限限而出也。--《释名》 巽为多白眼。--《易·说卦》 比干剖心,子胥抉眼,忠之祸也。--《庄子·盗跖》 泛指眼睛 莫自使眼枯,收汝泪纵横。--杜甫《新安吏》 又如眼馋肚饱(贪得无厌;不知足);眼意心期(眼中传意,心中期待);眼黄地黑(心怀叵测,见财起意);眼空四海(目中无人,妄自尊大);眼张失道(睁大眼睛,说不出话来。形容受惊而痴呆的样子);眼里出火(形容极贪婪的神情);眼同检验(会同人员,共同检验)。 眼yǎn ⒈眼睛，视觉器官～前。亲～所见。 ⒉孔洞，窟窿窗～。漏～。…
Eng
- CC-CEDICT eye (CL:隻|只[zhi1],雙|双[shuang1])|(often used with 一[yi1]) a look; a glance|small hole|(bound form) salient point|classifier for wells, cave-dwellings etc
ja
- JMdict eye|eyeball|pupil and (dark) iris of the eye|insight|perceptivity
- JMdict eye|insight|vision|power of observation|gist
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
〔古文〕：𥃩【唐韻】五限切【集韻】【韻會】【正韻】語限切，𠀤顏上聲。【說文】目也。【靈樞經·大惑論】五藏六府之精氣，皆上注于目，爲之精。精之窠爲眼，骨之精爲童子，筋之精爲黑眼，氣之精爲白眼，故童子黑眼法于隂，白眼赤衇法于陽。【釋名】限也。瞳子限限而出也。【易·說卦】巽其於人也，爲多白眼。【史記·孔子世家】眼如望羊。【晉書·阮籍傳】籍能爲靑白眼。【南史·陶弘景傳】仙書云：眼方者壽千歲。弘景末年，一眼有時而方。 又馬有夜眼。【本草綱目】馬夜眼在馬足膝上，有此能夜行。 又果名。【嵆含·草木狀】南方之果，珍異者有龍眼。 又香名。【洪芻香譜】白眼，香黃熟之別名。 又彪眼泉，地名。見【北史·常景傳】。 又姓。見【姓苑】。 又【集韻】【韻會】【正韻】𠀤魚懇切，垠上聲。【周禮·冬官考工記·輪人】望其轂欲其眼也。【註】眼出大貌。一曰突出貌。鄭康成讀。 又叶五建切，言去聲。【謝靈運·斤竹㵎詩】企石挹飛泉，攀林摘葉卷。想見山阿人，薜蘿若在眼。 又叶伊甸切，音宴。【蘇轍·雪詩】終勝溪嶂長熏眼，典衣共子成高讌。【說文】本作𥆢。
Thuyết Văn
目也。 从目。𥃩聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
釋名。眼、限也。瞳子限限而出也。 五限切。古音在十三部。
【眼】 (nhãn) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 目 (mục) | Thanh phù (聲符): 𥃩 (𥃩) Phiên thiết: Ngũ hạn thiết Thượng tự: 五 (ngũ) | Hạ tự: 限 (hạn) Trung cổ thanh mẫu: 疑母 — thứ trọc (次濁) Quy tắc: thanh mẫu 'ngh' + vận mẫu 'iên' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → ngã Suy luận: nghiễn (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: mục (Con mắt.) vậy
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 𥃩 · 𥆢