硯
nghiễn
Hán Việt: nghiễn · Pinyin: yàn
Tổng quan
【Dịch nghĩa】Cái nghiên có hiệu là Chu nghiễn 朱硯, cũng có hiệu là Tức mặc hầu 即墨侯 【Khang Hi】[Thích danh 釋名] 硯，硏也，硏墨使和濡也。 Nghiễn, nghiên dã, nghiên mực sử hòa nhu dã. (Nghiễn, nghĩa là cái nghiên/ mài, mài mực cho nhu nhuyễn) 【Phiên thiết】[Đường vận 唐韻] 吾甸切 Ngô điện thiết [Tập vận 集韻] [Vận hội 韻會] [Chính vận 正韻] 倪甸切，音𨁍。 Nghê điện thiết, âm Nghiễn. 【Bộ】Thạch石
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | yàn |
|---|---|
| Hán Việt | nghiễn |
| Quảng Đông | jin5 |
| Mân Nam | hīnn |
| Nhật Bản | SUZURI |
| Hàn Quốc | 연 |
| Chú âm | ㄧㄢˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | ngenh |
| Baxter-Sagart | C.[ŋ]ˤe[r]-s |
| Hán ngữ Thượng cổ | C.[ŋ]ˤe[r]-s |
| Phản thiết | 倪甸切 |
| Thanh mẫu | 疑 |
| Vận | 霰 |
| Đẳng | 4 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Cái nghiên mài mực.
Nôm
- Bảng Tra Chữ Nôm nghiễn nghiễn đài, nghiễn bút (nghiễn mài mực) [Eng: inkstone]
- Bảng Tra Chữ Nôm nghiên bút nghiên [Eng: penmanship]
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: nghiễn Xuất hiện 1 lần trong Truyện Kiều bản 1866
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: nghiên Xuất hiện 1 lần trong Truyện Kiều 1871
- Lục Vân Tiên Âm Nôm: nghiên Xuất hiện 2 lần trong Lục Vân Tiên
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 磨墨的用具，通常用石頭製成。如：「硯臺」。宋．蘇軾〈次韻孔毅父久旱已而甚雨〉詩三首之一：「我生無田食破硯，爾來硯枯磨不出。」 [形] 有同學情誼的。如：「硯兄」、「硯友」。
Eng
- CC-CEDICT ink-stone
ja
- JMdict inkstone
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】吾甸切【集韻】【韻會】【正韻】倪甸切，𠀤音𨁍。【釋名】硯，硏也，硏墨使和濡也。【說文】石滑也。【長箋】滑訓利，利猶厲也，與硏摩同義。【文房四譜】黃帝得玉一紐，治爲墨篆，曰帝鴻氏之硯。【周武王·硯銘】石墨相著而黑，邪心讒言無得汙白。 又姓。【元文類】國子監司業硯彌堅。 又【字彙補】古典切，音蹇。濡石也。【正字通】說文硏硯音義俱分，今俗合爲一。
Thuyết Văn
石滑也。 从石。見聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
謂石性滑利也。江賦曰。綠苔鬖髿乎硏上。李注。硏與硯同。按字之本義謂石滑不澁。今人硏墨者曰硯。其引伸之義也。 五甸切。十四部。
【硯】(nghẽn) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 石 (thạch) | Thanh phù (聲符): 見 (kiến) Phiên thiết: 五甸切 → ngũ + điện Nghĩa: thạch (đá)滑 vậy。 từ thạch (đá)。kiến (thấy) thanh。
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 硏 · 䂩 · 砚 · 硏 · 砚 · 砚