程
trình
Hán Việt: trình · Pinyin: chéng
Tổng quan
họ [Cheng2] quy tắc trật tự quy định công thức hành trình thủ tục trình tự
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | chéng |
|---|---|
| Hán Việt | trình |
| Quảng Đông | cing4 |
| Mân Nam | thiânn |
| Nhật Bản | TEI |
| Hàn Quốc | 정 |
| Chú âm | ㄔㄣˊ |
| Hán ngữ Trung cổ | drieng |
| Baxter-Sagart | (C.)lreŋ |
| Hán ngữ Thượng cổ | (C.)lreŋ |
| Phản thiết | 促良切 |
| Thanh mẫu | 清 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Khuôn phép. Như {chương trình} [章程], {trình thức} [程式] đều nghĩa là cái khuôn phép để làm việc cả. Kỳ hẹn. Việc làm hàng ngày, đặt ra các lệ nhất định, tất phải làm đủ mới thôi gọi là {định trình} [定程] hay {khóa trình} [課程]. Cung đường, đoạn đường. Đường đi một thôi nghỉ gọi là {…
Nôm
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: trình Xuất hiện 2 lần trong Truyện Kiều 1871
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: trình Xuất hiện 2 lần trong Truyện Kiều 1902
- Lục Vân Tiên Âm Nôm: trình Xuất hiện 10 lần trong Lục Vân Tiên
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.度量衡的總稱。《荀子．致仕》：「程者，物之準也。」唐．楊倞．注：「程者，度量之總名也。」 2.事情進行的步驟。如：「過程」、「議程」。 3.法式、規範。如：「章程」、「規程」。 4.距離或道路的一段。如：「路程」、「歸程」、「送你一程」。 5.一定的進度。如：「課程」、「日程」。 6.姓。如宋代有程顥、程頤。 [動] 衡量、估計。《漢書．卷六五．東方朔傳》：「武帝既招英俊，程其器能，用之如不及。」
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 程 (形声。从禾,呈声。本义称量谷物,并用作度量衡的总名) 度量衡的总称 按度程。--《礼记·月令》 程者,物之准也。--《荀子·致仕》 法式;章程,规格 张苍定章程。--《汉书·高帝纪》 又如章程(书面写定的组织规程或办事条例);程考(按科举常规考试);程品(法式;规范);程法(程式;法则) 典范;法度 匪先民是程。--《诗·小雅》 后世以为法程。--《吕氏春秋·慎行》 又如程律(法律);程墨(作为范本阅读的八股文选集) 限度;期限
Eng
- CC-CEDICT surname Cheng
- CC-CEDICT rule|order|regulations|formula|journey|procedure|sequence
ja
- JMdict extent|degree|measure|limit|bounds
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】直貞切【集韻】【韻會】馳貞切，𠀤音呈。【說文】品也。十髮爲程，十程爲分，十分爲寸。【徐曰】程者，權衡斗斛律曆也。【荀子·致仕篇】程者，物之準也。【註】程，度量之總名。【禮·月令】按度程。【註】度爲制大小，程謂器所容。【疏】容受多少。 又【廣韻】期也，式也，限也。【增韻】量也，銓也，課也。【禮·儒行】引重鼎不程其力。【前漢·高帝紀】張蒼定章程。又【𠛬法志】自程決事，日縣石之一。【註】縣，稱也。石，百二十斤也。讀文書，日以百二十斤爲程。又【東方朔傳】程其器能，用之如不及。 又驛程，道里也。 又示也。【張衡·南都賦】致飾程蠱。 又秦人謂豹曰程。【莊子·秋水篇】靑寧生程，程生馬。【註】程，豹也。 又地名。【帝王世紀】文王居程，徙都豐。【後漢·郡國志】𨿅陽有上程聚。【註】古程國，重黎之後，伯休甫之國名。 又姓。出廣平安定。二望，本顓頊重黎之後，周宣王時，程伯休父入爲大司馬，封於程，後遂爲氏，與司馬氏同。 又叶促良切，音長。【張籍·祭韓愈詩】公比欲爲書，遺約有條章。令我署其末，以爲後事程。
Thuyết Văn
程品也。 十髮爲程。一程爲分。 十分爲寸。 从禾。呈聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
大徐無程字。按此三字爲句。與䆃米也一例。淺人槩謂複字而刪之。品者、衆庶也。因衆庶而立之法則。斯謂之程品。上文言諸程品可證矣。荀卿曰。程者、物之準也。月令。陳祭器。按度程。注。程謂器所容也。漢書。張蒼定章程。如淳云。章、曆數之章術也。程者、權衡丈尺斗斛之平法也。 一俗本作十。誤。大小徐舊本、漢制攷、小學紺珠皆不誤。百髮爲分。𣃔無是理。 十髮爲程。度起於此。十髮當禾秒十二。故字从禾。 直貞切。十一部。
【程】 (trình) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 禾 (hòa) | Thanh phù (聲符): 呈 (trình) Phiên thiết: Trực trinh thiết Thượng tự: 直 (trực) | Hạ tự: 貞 (trinh) Trung cổ thanh mẫu: 澄母 — toàn trọc (全濁) Quy tắc: thanh mẫu 'tr' + vận mẫu 'inh' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → huyền Suy luận: trình (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: trình (Khuôn phép. Như {chư) phẩm (Nhiều thứ. Vật có nh) vậy。 thập (Mười…
Tự hình
- Kim văn
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 䄇