窳
dũNôm dũ
Hán Việt: dũ · Pinyin: yǔ · Nôm: dũ
Tổng quan
Đồ gốm xấu không dùng được gọi là khổ dũ [苦窳]
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | yǔ |
|---|---|
| Hán Việt | dũ |
| Âm Nôm | dũ |
| Quảng Đông | jyu2 |
| Nhật Bản | KUBOMU |
| Hàn Quốc | 유 |
| Chú âm | ㄩˇ |
| Hán ngữ Trung cổ | jyox |
| Phản thiết | 以主切 |
| Thanh mẫu | 以 |
| Vận | 麌 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Đồ gốm xấu không dùng được gọi là khổ dũ [苦窳]. Lười biếng vô dụng gọi là nọa dũ [惰窳]
Nôm
- Giản Dị Hán Nôm dũ dũ bại (tồi tệ) [Eng: mean, bad]
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [形] 1.粗糙、不堅實。《史記．卷一．五帝本紀》：「陶河濱，河濱器皆不苦窳。」《文選．何晏．景福殿賦》：「觀器械之良窳，察俗化之誠偽。」 2.衰弱。《文選．枚乘．七發》：「血脈淫濯，手足墮窳。」漢．王充《論衡．命義》：「稟性軟弱者，氣少泊而性羸窳; 羸窳則壽命短。」 3.怠惰的。《商君書．墾令》：「農無得糶，則窳惰之農勉疾。」 [動] 腐敗、敗壞。《三國志．卷四二．蜀書．郤正傳》：「然而道有隆窳，物有興廢，有聲有寂，有光有翳。」《清史稿．卷四一．災異志二》：「蘭州瓜窳，剖之有血，食者立病。」
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 窳〈形〉 凹陷; 低下 生而首上圩顶,故因名丘云。--《史记》 又如窳儿(山顶上的缺口); 窳下(凹陷; 低下); 窳隆(凹凸; 卑和高); 窳曲(塌陷歪斜的样子) 疵病; 粗劣 俗不偷薄,器不行窳。--《新唐书》 又如窳陋(粗劣简陋); 窳薄(粗劣; 浅陋) 败坏,腐败 天下一大器也,用之久,则必弊窳残缺。--元·郝经《玄政议》 又如窳敝(腐败; 调敝); 窳弱(衰弊) 懒惰 爱子不惰食,惰民不窳,而庸民无所于农,是必农。--《商君书》 又如窳怠(懒惰; 懈怠); 窳农(惰农) 羸弱 窳yǔ ⒈粗劣，坏～陋。～劣。 ⒉懒惰 ～惰。
Eng
- CC-CEDICT bad, useless, weak
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
【唐韻】以主切【集韻】【韻會】勇主切，𠀤庾上聲。【說文】汚窬也。器空中。亦病也，惡也。惰也。【史記·五帝紀】器不苦窳。又【貨殖傳】以故呰窳。【徐廣曰】呰窳，茍且惰懶之謂。 又弱也。【枚乗·七發】手足惰窳。【李善註】窳，弱也。 又地名。【前漢·地理志】朔方郡有窳渾縣。又【西域傳】康居有小王五，三曰窳匿王，治窳匿城。【山海經】汾水出上窳北，而西南注河。 又獸名。【山海經】少咸之山，有窫窳，咸山有合窳，皆人面獸，食人。 又【字彙補】容朱切，音兪。鄕名，在絳。亦通作愉。【爾雅·釋詁】愉，勞也。【註】勞苦者多惰愉。今字或作窳。 又【集韻】與窪同。 又烏瓜切，音蛙。汚衺下也。與窊同。
Thuyết Văn
污窬也。 从穴。㼌聲。 朔方有窳渾縣。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
污窬、葢與污衺同。亦謂下也。以衺與窊同韵。窬與窳同韵。故分別其辭也。史記。舜陶河濱。器不苦窳。裴駰曰。窳、病也。按器窳者、低陷之謂。亦汙窬之意也。釋詁曰。窳、勞也。郭云。勞苦者多惰窳。大雅毛傳曰。訿訿、窳不供事也。史記。啙窳偷生。晉灼曰。啙、病也。窳、惰也。許於此部啙下亦云窳也。葢卽用毛傳。毛詩訿、卽啙也。此等窳皆訓惰嬾。亦皆污窬引伸之義。釋玄應屢引揚承慶字統說。懶者不能自起。如瓜瓠在地不能自立。故字从㼌。又嬾人恒在室中。故从穴。夫穴訓土室。不必从宀而後爲室也。而召旻正義曰。艸木皆自豎立。惟瓜瓠之屬臥而不起。似若嬾人常臥室。故字从宀。宀音眠。此亦用字統說。而與玄應所據有異。且陸氏釋文、孔氏正義皆引說文窳、嬾也。而說文無此語。聞疑載疑。不敢於宀部妄補窳篆。 以主切。古音在四部。按字統說。㼌爲會意。許則云形聲。 朔方郡窳渾縣。地理志有。郡國志無。讀史方輿紀要曰。故窳渾城在故夏州西北。漢縣。故夏州城在榆林衞西北二百里。
【上】 (thượng ⟨thướng⟩) Nghĩa:
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
- Thảo thư
Dị thể: 𥦠