箕

jīkiNôm cơ

Hán Việt: ki · Pinyin: jī · Nôm: cơ

Tổng quan

Bá ki [簸箕] cái nia, cái sàng

Pinyin
jī
Hán Việt
ki
Âm Nôm
cơ
Chú âm
ㄐㄧˉ
Unicode
U+7B95
Bộ thủ
竹
Số nét
14
Cấu trúc
top-bottom
Thương Hiệt
HTMC

箕伯 · 箕子 · 箕畚 · 箕踞 · 箕子操 · 箕山之志 · 箕帚之使 · 箕风毕雨

  • Thuyết Văn Giải Tự
  • Khang Hy Tự Điển

Âm vận

Pinyinjī
Hán Việtki
Âm Nômkìa
Quảng Đônggei1
Mân Namki
Nhật BảnMI
Hàn Quốc기
Chú âmㄐㄧˉ
Hán ngữ Trung cổki
Baxter-Sagartk(r)ə
Hán ngữ Thượng cổk(r)ə
Phản thiết居之切
Thanh mẫu見
Vận之
Đẳng3

Nghĩa

Việt

  • Thiều Chửu Bá ki [簸箕] cái nia, cái sàng. Ki cứ [箕踞] ngông ngáo, ngồi soạc hai chân, không có kính cẩn gọi là ki cứ. Vằn tay, hoa tay. Cái sọt rác. Sao Ki, một ngôi sao trong nhị thập bát tú. Trang Tử [莊子] có câu Phó duyệt kị ki vĩ, tỉ ư liệt tinh [傅說騎箕尾,比於列星] (Đại tông sư [大宗師]) Phó Duyệt (sau khi chết) cưỡi sao Cơ sao Vĩ, sánh với các vì tinh tú. Vì thế nay gọi người chết là kị ki [騎箕]. Ta quen đọc là chữ cơ

Nôm

  • Nguyễn Trãi Quốc Âm Từ Điển kìa 箕 đt. kng. từ trỏ vật ở phía xa, thường đứng đầu câu để thu hút sự chú ý. Kìa nẻo Tô Tần ngày trước, chưa đeo tướng ấn có ai chào! (Thuật hứng 66.7)‖ (Tự thán 77.5)‖ (Bảo kính 131.7, 185.4)‖ (Thuỷ thiên nhất sắc 213.8)‖ (Giá 238.3)
  • Nguyễn Trãi Quốc Âm Từ Điển kia 箕 đt. từ trỏ các sự vật ở phía xa. (Trần tình 42.4)‖ Dợ nọ có dùi nào có đứt, cây kia toan đắn lại toan đo. (Bảo kính 176.4, 178.2)‖ (Mạt lị hoa 242.4)
  • Giản Dị Hán Nôm cơ cơ (cái mẹt hốt bụi) [Eng: flat winnowing basket used to scoop up dust]
  • Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) kia ngày kia; người kia [Eng: the day after tomorrow; that person]
  • Hồng Nghĩa Giác Tư Y Thư [Hồng nghĩa giác tư y thư] nào hay tâm chủ nhất thân kia là
  • Bảng Tra Chữ Nôm kìa kìa trông, ô kìa [Eng: why! well!]
  • Bảng Tra Chữ Nôm ky [Eng: sieve; dust pan, garbage bag]
  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: cơ Xuất hiện 32 lần trong Truyện Kiều 1902
  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: cơ Xuất hiện 32 lần trong Truyện Kiều 1871
  • Lục Vân Tiên Âm Nôm: cơ Xuất hiện 8 lần trong Lục Vân Tiên

Taiwan

  • MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.篩米去糠的圓形竹器。俗稱為「簸箕」。宋．陸游〈箕卜〉詩：「持箕畀灶婢，棄筆臥牆隅。」 2.收集垃圾的器具。如：「畚箕」。《禮記．曲禮上》：「凡為長者糞之禮，必加帚於箕上。」 3.星宿名。二十八星宿之一，東方青龍七宿的最後一宿。 4.星官名，箕宿之首，由四顆星組成，在西方屬人馬座。《晉書．卷一一．天文志上》：「箕四星，亦後宮妃后之府。亦曰天津，一曰天雞，主八風。」 5.姓。如漢代有箕堪。 [動] 聚、取。《史記．卷八九．張耳陳餘列傳》：「頭會箕斂，以供軍費。」

Mainland

  • Tân Hoa Tự Điển 箕 (形声。从竹,其声。本义簸箕,扬米去糠的器具) 同本义 箕,簸也。--《说文》 以箕自乡而报之。--《礼记·曲礼》。注箕去弃物。” 良弓之子,必学为箕。--《礼记·学记》 又如箕帚(簸箕和扫帚。借指家务); 箕裘(簸箕和皮袍。借指祖先的事业与遗产); 箕舌(指簸箕底伸展向前之广处,其状如舌); 箕敛(以箕收取。苛敛民财) 畚箕。用竹篾、柳条等制成的清除垃圾的器具 箕,箕帚也。--《广韵》 凡为长者粪之礼,必加帚于箕上。--《礼记·曲礼》 又如箕畚(畚箕); 箕帚(畚箕与扫帚); 箕扫(箕帚。扫 箕jī ⒈簸箕。扬谷去秕、扬米去糠等的器具。 ⒉畚箕。盛垃圾、土石等的工具。 ⒊不成圆形的指纹。 ⒋星宿名。二十八宿之一。矶（磯）jī江河等水边上突出的岩石（多见于地名）采石～。燕子～。

Eng

  • CC-CEDICT winnow basket
  • JMdict Chinese winnowing basket constellation (one of the 28 mansions)
  • JMdict winnow
  • JMdict winnowing basket
  • JMdict winnowing fan

ja

  • JMdict 箕（き）
  • JMdict 箕（み）

Nguồn gốc

top-bottom

Khang Hy

 〔古文〕：𠀠、𠴩、䇧、𦋊、𥫶、𠷛、𠔋、𥫚、𠔛、𡿸【廣韻】【集韻】【韻會】居之切【正韻】堅溪切，𠀤音姬。宿名。【詩·小雅】成是南箕。【傳】南箕，箕星也。正義曰：箕，四星，二爲踵，二爲舌，踵在上，舌在下，踵狹而舌廣。【韻會】箕者，萬物根基，東方之宿，考星者多驗於南方，故曰南箕。【爾雅·釋天】析木之津，箕斗之閒，漢津也。【疏】天漢在箕斗二星之閒，箕在東方木位，斗在北方水位。分析水木，以箕星爲隔。隔河須津梁以渡，故此次爲析木之津。【史記·天官書】箕爲敖客，曰口舌。【註】敖，調弄也。箕以簸揚調弄爲象。又受物有去來。去來，客之象。箕爲天口，主出氣，是箕有舌，象讒言。【石氏星經】箕四宿，主後宮別府二十七世婦八十一御妻，爲相天子后也。【書·洪範註】好風者箕星，好雨者畢星。【春秋緯】月麗于畢，雨滂沱。月麗于箕，風揚沙。【天官書】箕，燕之分野。 又【篇海】箕，簸箕，揚米去糠之具。 又【廣韻】箕，箕帚。【禮·曲禮】凡爲長者糞之禮必加帚於箕上。【世本】古者少康作箕帚。 又國名。【書·洪範】王訪于箕子。【註】箕，國名。子爵也。 又地名。【山海經】釐山西二百里曰箕尾之山。【春秋·僖三十三年】晉人敗狄于箕。【註】太原陽邑縣南有箕城。【孟子】益避禹之子於箕山之隂。【疏】箕山，嵩高之北是也。【前漢·地理志】琅琊有箕縣。【水經注】濰水出箕屋山。 又姓，晉有大夫箕鄭。 又斯螽別名。【周禮·考工記疏】幽州人謂斯螽爲舂箕。 又木名。【鄭語】檿弧箕服。【韋註】箕，木名。服，矢房也。 又【張衡·思𤣥賦】屬箕伯以函風兮。【註】箕伯，風師。 考證：〔【爾雅·釋天】箕斗之閒，漢津也。〕　謹照原文箕斗之閒上增析木之津四字。

Thuyết Văn

所㠯簸者也。 从竹𠀠。象形。丌其下也。 凡箕之屬皆从箕。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

所㠯者三字今補。全書中所㠯字爲淺人刪者多矣。小雅曰。維南有箕。不可以簸揚。廣韵引世本曰。箕帚、少康作。按簸揚與受𡊅皆用箕。 四字依韵會本。今各本丌下互譌。居之切。一部。

【箕】 (ki ⟨cơ⟩) Lục thư: Tượng hình Cấu trúc: Tượng hình — Từ: 竹𠀠 (trúc 𠀠), 箕 (ki ⟨cơ⟩ (Bá ki [簸箕] cái nia)) Phiên thiết: Cư chi thiết Thượng tự: 居 (cư) , Hạ tự: 之 (chi) Trung cổ thanh mẫu: 見母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 'k' + vận mẫu 'i' Suy luận: ki (âm hệ: 0 , từ vựng: 0) Nghĩa: sở (Xứ sở. Như công sở) dĩ bá (Dê) là vậy Phàm các chữ thuộc bộ 箕 (ki) đều từ 箕。

Tự hình

  • Giáp cốt
  • Kim văn
  • Chữ lụa
  • Tiểu triện
  • Khải thư
  • Hành thư
  • Thảo thư

Dị thể: 萁 · 䇧 · 𠀠 · 𠀮 · 𠔋 · 𠔐 · 𠔛 · 𠔝 · 𠥊 · 𠥩 · 𠴩 · 𠵶