罢

bàbãiNôm bởi

Hán Việt: bãi · Pinyin: bà · Nôm: bởi

Tổng quan

Nghỉ, thôi. Như bãi công [罷工] thôi không làm việc nữa, bãi thị [罷市] bỏ không họp chợ nữa

Pinyin
bà
Hán Việt
bãi
Âm Nôm
bởi
Chú âm
ㄅㄚˋ
Unicode
U+7F62
Số nét
10
Cấu trúc
top-bottom
Phồn thể
罷
Giản thể
罢
Thương Hiệt
WLGI

罢了 · 罢休 · 罢免 · 罢兵 · 罢官 · 罢工 · 罢市 · 罢战

  • Thuyết Văn Giải Tự
  • Khang Hy Tự Điển

Âm vận

Pinyinbà
Hán Việtbãi
Âm Nômbấy
Quảng Đôngbaa6
Chú âmㄅㄚˋ
Hán ngữ Trung cổbie
Baxter-Sagart[b]ˤrajʔ
Hán ngữ Thượng cổ[b]ˤrajʔ
Phản thiết補靡切
Thanh mẫu幫

Nghĩa

Việt

  • Thiều Chửu * Như chữ bãi [罷]. Giản thể của chữ 罷

Nôm

  • Giản Dị Hán Nôm bấy bấy lâu [Eng: for so long]
  • Giản Dị Hán Nôm bời chơi bời; tơi bời [Eng: to indulge in play; to pieces; up, down]
  • Giản Dị Hán Nôm bãi bãi binh; bãi công [Eng: strike]
  • Giản Dị Hán Nôm bởi bởi vì [Eng: because, for, as; for the sake of]
  • Giản Dị Hán Nôm bảy bảy mươi [Eng: seventy]
  • Hồng Nghĩa Giác Tư Y Thư [Hồng nghĩa giác tư y thư] bởi nẻo dương kinh nhiệt tà

Taiwan

  • MOE · 教育部重編國語辭典 「罷」的異體字。

Mainland

  • Tân Hoa Tự Điển 罢 (会意。从网,从能。表示用网捕住有贤能的人。网”在字的上部楷书多写作罒”。本义罢官; 免去; 解除) 同本义 可以罢官之无事者,去器之无用者。--《吕氏春秋·仲冬》 窦太后大怒,乃罢逐赵绾、王臧等。--《史记·魏其武安侯列传》 闻君罢官意,我抱汉川湄。--李白《赠汉阳辅录事二首》 徐阶罢相里居。--《明史·海瑞传》 复请之,吾辈无生理,而主谳者亦各罢去。--清·方苞《狱中杂记》 又如罢谢(辞官去职); 罢归(辞职或免官归里) 遣返,遣归 停止 罢 bà ①中止某种活动～课、～工。 ②免去; 解除～免。 【罢黜】 ①贬低并排斥～百家。 ②免除（职务）。 【罢黜百家 独尊儒术】汉代实行的以儒家思想为正统，借以维护统治的政策『武帝建元元年（前140），董仲舒为统一思想，巩固专制主义的中央集权制度而提出。武帝采纳其主张。此后，儒家学说成为历代封建统治者维护封建统治的正统思想。 【罢论】不必再论说; 不必再论说的事此事已成～。 【罢免】撤销、免去（官职）。 罢pí 1.疲劳; 衰弱。 2.疲敝; 惫乏。 3.慰劳。 4.弱; 无能。 5.无行。参见"罢士"﹑"罢女"。 6.败，失败。 罢bǐ 1.离散; 分散; 散开。 罢pì 1.见"罢辜"。 罢bǎi 1.见"郎罢"。 罢ba 1.语气词。同"吧"。

Eng

  • CC-CEDICT to stop, to cease, to dismiss, to suspend, to quit, to finish
  • CC-CEDICT (final particle, same as 吧)

Nguồn gốc

top-bottom

Khang Hy

【廣韻】薄蟹切【集韻】【韻會】部買切，𠀤音𢞎。【說文】遣有罪也。从罔，能。言有賢能而入罔，卽貰遣之。周禮曰：議能之辟。 又【玉篇】休也，已也。【易·中孚】或鼓或罷。【左傳·襄三十年】皆自朝布路而罷。【論語】欲罷不能。 又【廣韻】甫靡切【集韻】補靡切，𠀤音彼。義同。 又【韻會】皮駕切，音與杷同。義同。 又【廣韻】符羈切【集韻】【正韻】蒲糜切，𠀤音皮。疲，或作罷。【玉篇】極也。【周禮·秋官·大司寇】以圜土聚敎罷民。【疏】罷謂困極罷弊。【禮·少儀】師役曰罷。【註】罷之爲言勞也。 又【楚辭·大招】誅譏罷只。【註】罷，駑也。【史記·平原君傳】臣不幸有罷癃之疾。 又【集韻】攀糜切，音披。罷辜，磔牲以祭。 又【集韻】羆，或省作罷。詳羆字註。 又【集韻】拍逼切，音堛。同副。副，判也。或作罷。 又【正韻】補買切，音擺。閩人呼父爲郞罷。【顧况詩】兒餒嗔郞罷。【唐韻正】罷音皮，皮音婆。凡經傳中罷倦之罷，罷休之罷，皆讀婆。今人音皮，而誤又添一蒲蟹反，至土音，又轉而爲蒲怕矣。

Thuyết Văn

遣有辠也。 从网能。 网、辠网也。 言有賢能而入网。卽貰遣之。周禮曰。 議能之辟是也。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

引伸之爲止也。休也。周易。或𡔷或罷。論語。欲罷不能。周禮有罷民。鄭曰。民不愍作勞。有似於罷。齊語有罷士、罷女。韋曰罷、病也。無作曰病。按罷民、罷士謂偷惰之人。罷之音亦讀如疲。而與疲義殊。少儀。師役曰罷。鄭曰。罷之言疲勞也。凡曰之言者、皆轉其義之詞。 會意。薄蟹切。古音在十七部。讀如婆。論語音杷。 依韵會補四字。 大司寇職文。 說會意之恉。

【罷】 (bãi ⟨bì⟩) Lục thư: Hội ý Cấu trúc: Hội ý — Kết hợp: 网能 (võng năng) Phiên thiết: Bạc giải thiết Thượng tự: 薄 (bạc) , Hạ tự: 蟹 (giải) Trung cổ thanh mẫu: 並母 — toàn trọc (全濁) Quy tắc: thanh mẫu 'b' + vận mẫu 'ê' ⚡ Chỉnh thanh: Trọc thượng biến khứ (濁上變去): Chữ thượng thanh + toàn trọc → đổi sang khứ thanh ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → nặng Suy luận: bệ (âm hệ: 0 , từ vựng: 0) Nghĩa: khiển…

Tự hình

  • Tiểu triện
  • Khải thư
  • Hành thư
  • Thảo thư

Dị thể: 罢 · 𦋼 · 𧟽 · 罢 · 罢 · 罷 · 罢 · 罷