蛊
cổ
Hán Việt: cổ · Pinyin: yě
Tổng quan
cổ. côn trùng độc trong truyền thuyết đầu độc mê hoặc làm cho phát cuồng hại bằng ma thuật ký sinh trùng đường ruột
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | gǔ |
|---|---|
| Hán Việt | cổ |
| Quảng Đông | gu2 |
| Chú âm | ˇ |
| Hán ngữ Trung cổ | kox |
| Baxter-Sagart | [k]ˤaʔ |
| Hán ngữ Thượng cổ | [k]ˤaʔ |
| Phản thiết | 以者切 |
| Thanh mẫu | 以 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Giản thể của chữ 蠱
- Thiều Chửu Một vật độc làm hại người. Tương truyền những nơi mán mọi nó hay cho vật ấy vào trong đồ ăn uống, người nào ăn phải thì sinh ra rồ dại mê man. Dùng mưu khiến cho người mê hoặc gọi là {cổ hoặc} [蠱惑]. Việc. Kinh Dịch [易經] có câu {cán phụ chi cổ} [幹父之蠱] làm lại được cái việc người t…
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 蛊 (会意。从虫,从皿。本义 人肚子里的寄生虫) 同 本 义 蛊,腹中虫也。--《说文》 掌除毒蛊。--《周礼·秋官·庶氏》 又如蛊慝(蛊虫引起的祸害);蛊证(腹内生虫的病);蛊毒(蛊虫之毒) 毒虫。传说荣虫于皿中,使互相蚕食,最后所剩的一虫为蛊 神智惑乱的疾病 传说中一种人工培育的毒虫 江南数郡有畜蛊者,主人行之以杀人,行食饮中,人不 蛊（衜）gǔ ⒈〈古〉传说把许多毒虫放在器皿里，使互相吞食，最后剩下不死的毒虫叫蛊，传说用于毒害人毒～。 ⒉ ⒊指陈旧的谷中所生的虫谷虫曰～。～若蛾矣。 ⒋迷惑，欺骗，扰乱～惑人心。～世危言。 蛊yě 1.冶媚;妖艳。
Eng
- CC-CEDICT arch. legendary venomous insect|to poison|to bewitch|to drive to insanity|to harm by witchcraft|intestinal parasite
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
【唐韻】公戸切【集韻】【韻會】果五切【正韻】公五切，𠀤音古。【說文】腹中蟲也。【通志·六書略】造蠱之法，以百蟲置皿中，俾相啖食，其存者爲蠱。【左傳·昭元年】於文皿蟲爲蠱。【註】皿，器也，器受蟲害者爲蠱。【周禮·秋官·庶氏】掌除毒蠱。【史記·秦本紀】德公二年初伏，以狗禦蠱。 又【左傳·昭元年】穀之飛亦爲蠱。【述異記】晉末，荆州久雨，粟化爲蠱蟲。 又【說文】臬桀死之鬼亦爲蠱。 又蠱雕，獸名。【山海經】鹿吳之山有獸名蠱雕，其狀如雕而有角，其音如嬰兒之音。 又【爾雅·釋詁】蠱，疑也。【左傳註】蠱，惑疾，心志惑亂之疾也。 又卦名。【易】巽下艮上，蠱。【序卦傳】蠱者，事也。 又【集韻】古慕切，音顧。義同。 又【正韻】以者切，音冶。媚也。 又【集韻】音義𠀤與冶同。【後漢·馬融傳·廣成頌】田開古蠱。【註】蠱與冶通。 考證：〔【爾雅·釋詁】蠱，疑也。【左傳註】蠱，惑疾，心志惑禮之疾也。〕 謹照原文禮改亂。
Thuyết Văn
腹中蟲也。 春秋傳曰。皿蟲爲蠱。晦淫之所生也。 梟磔死之鬼亦爲蠱。 从蟲。从皿。 皿、物之用也。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
中蟲皆讀去聲。廣韵、集韵皆曰。蟲直衆切。蟲食物也。亦作蚛腹。中蟲者、謂腹內中蟲食之毒也。自外而入故曰中。自內而故曰蟲。此與虫部腹中長蟲、腹中短蟲讀異。周禮庶氏。掌除毒蠱。注云。毒蠱、蟲物而病害人者。賊律曰。敢蠱人及敎令者棄市。左氏正義曰。以毒藥藥人。令人不自知。今律謂之蠱。玄應屢引說文蠱、腹中蟲也。謂行蟲毒也。下五字葢黙注語。顧野王輿地志曰。主人行食飮中殺人。人不覺也。字從箸蟲於飮食器中會意。 晦淫俗本作淫溺。誤。今依宋本正。春秋傳者、昭元年左氏傳文。醫和視晉矦疾曰。是爲近女室疾。〔句〕如蠱。非鬼非食。惑以喪志。天有六氣。淫生六疾。陰淫寒疾。陽淫熱疾。風淫末疾。雨淫腹疾。晦淫惑疾。明淫心疾。女、陽物而晦時。淫則生內熱、惑蠱之疾。於文、皿蟲爲蠱。穀之飛亦爲蠱。在周易、女惑男、風落山謂之蠱。皆同物也。和言如蠱者、蠱以鬼物飮食害人。女色非有鬼物飮食也。而能惑害人、故曰如蠱。人受女毒、一如中蠱毒然。故毄辭謂之蠱容。張平子賦謂之妖蠱。謂之蠱媚。皆如蠱之說也。言於文皿蟲爲蠱者、造字者謂蟲在皿中而飤人、卽以人爲皿而蝕其中。康謂之蠱、米亦皿也。女惑男風落山、男亦皿也。山亦皿也。故云皆同物也。此皆蠱之引申之義。 梟磔各本作臬桀。史記封禪書索隱引樂彥云。左傳皿蟲爲蠱。梟磔死之鬼亦爲蠱。梟當作𥄉。𣃔首倒縣。磔辜也。殺人而申張之也。强死之鬼、其䰟魄能馮依於人以爲淫厲。是亦以人爲皿而害之也。此亦引申之義。序卦傳曰。蠱者、事也。伏曼容注曰。蠱、惑亂也。萬事從惑而起。故以蠱爲事。引大傳乃命五史以書五帝之蠱事。 會意。公戶切。亦去聲。五部。聲類弋者切。音冶。 物上當有蠱字。皿所以盛飮食行蠱者也。此說从皿之意。
【蠱】 (cổ) Lục thư: Hội ý Cấu trúc: Hội ý — Kết hợp: 蟲 (trùng (Giống sâu có chân gọ)) + 皿 (mãnh (Đồ)) Nghĩa: phúc (Bụng) trung (Giữa) trùng (Giống sâu có chân gọ) vậy。 xuân (Mùa xuân) thu (Mùa thu. Theo lịch t) truyện (Truyền. Đem của ngườ) nói rằng。 mãnh (Đồ) trùng (Giống sâu có chân gọ) vi (Làm. Như {hành vi} [) cổ (Một vật độc làm hại )。 hối (Ngày cuối tháng ta g) dâm (Quá) chi (Chưng) sở (Xứ sở.…
Tự hình
- Giáp cốt
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 蛊 · 蛊 · 蛊 · 蠱 · 蛊 · 蠱