蜃
thận
Hán Việt: thận · Pinyin: shèn
Tổng quan
con trai khổng lồ (thần thoại) quái vật trai được cho là thở ra hơi nước tạo thành ảo ảnh các tòa nhà
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | shèn |
|---|---|
| Hán Việt | thận |
| Quảng Đông | san4 |
| Nhật Bản | OOHAMAGURI |
| Hàn Quốc | 신 |
| Chú âm | ㄕㄣˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | zjinh |
| Baxter-Sagart | [d]ərʔ |
| Hán ngữ Thượng cổ | [d]ərʔ |
| Phản thiết | 是忍切 |
| Thanh mẫu | 常 |
| Vận | 軫 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Một tiếng gọi tóm cả các loài sò hến. Vỏ sò nung thành vôi gọi là {thận khôi} [蜃灰]. {Thận khí} [蜃氣] ánh giả, ảo tưởng. Ánh sáng soi bể giọi lên trên không thành ra muôn hình ngàn trạng, ngày xưa cho là vì con sò thần nó hóa ra và gọi là {thận lâu hải thị} [蜃樓海市] lầu sò chợ biển.…
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 一種大的蛤蜊。《國語．晉語九》：「雀入于海為蛤，雉入于淮為蜃。」三國吳．韋昭．注：「小曰蛤，大曰蜃。皆介物，蚌類。」
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 蜃〈名〉 (形声。从虫,辰声。本义大蛤) 同本义 蜃,雉入海化为蜃。--《说文》 蜃,大蛤也。--《周礼·掌蜃》注 小曰蛤,大曰蜃。皆介物,蚌类也。--《国语·晋语》注 旦瓯文蜃。--《周书·王会》 激女之山多蜃珧。--《东山经》 春献鳖蜃。--《周礼·天官·鳖人》 又如蜃蛤(大蛤和蛤蜊);蜃窗(大蛤壳磨薄后镶嵌以透明的窗子);蜃珧(蚌蛤之属);蜃贝(贝壳的一种,可作饰物);蜃醢(以蚌蛤类肉制成的酱) 古祭器。画有蜃形的漆尊 凡山川四方,用蜃。--《周礼·春官·鬯人》 又如蜃 蜃shèn ⒈蛤蜊。 ⒉ 大蜃吐气而形成的。〈喻〉虚无缥缈的事物。
Eng
- CC-CEDICT giant clam|(mythology) clam-monster said to breathe out a vapor that forms a mirage of buildings
Nguồn gốc
surround-upper-left
Khang Hy
【唐韻】時忍切【集韻】是忍切【正韻】時軫切，𠀤音腎。【禮·月令】雉入大水爲蜃。【註】大蛤曰蜃。【周禮·天官·鼈人】以時簎魚鼈龜蜃，凡貍物。【述異記】黃雀秋化爲蛤，春復爲黃雀，五百年爲蜃蛤。【山海經註】蜃，一名蚌，一名含漿。 又【本草】蜃，蛟之屬，其狀亦似蛇而大，有角如龍狀，紅鬣，腰以下鱗盡逆，食燕子。能吁氣成樓臺城郭之狀，將雨卽見，名蜃樓，亦曰海市。其脂和蠟作燭，香凡百步，烟中亦有樓臺之形。【漢書·天文志】海旁蜃氣象樓臺。 又【儀禮·旣夕禮】蜃車。【註】柩路也。迫地而行，有似於蜃。 又蜃炭。【左傳·成二年】宋文公卒，始厚葬，用蜃炭。【註】燒蜃爲炭。 又蜃器。【周禮·春官·鬯人】掌四方山川用蜃器。【莊子·人閒世】夫愛馬者，以筐盛矢，以蜃盛溺。 又【廣韻】時刃切，音愼。義同。 又縣名。【集韻】一作𧒏。【通志·六書略】亦作蜄。 考證：〔【周禮·天官·鼈人】以時籍魚鼈。〕 謹照原文籍改簎。
Thuyết Văn
大蛤。 雉入水所𠤎。 从虫。辰聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
依韵會有此二字。羅氏願曰。月令九月雀入大水爲蛤。十月雉入大水爲蜃。比雀所化爲大。故稱大蛤也。按鄭注禮記曰。大蛤曰蜃。韋注國語曰。小曰蛤。大曰蜃。高注呂覽曰。蜃、蛤也。高渾言之。鄭、韋析言之。蜃與蚌雖屬而别。郭注爾雅云。蚌卽蜃。蜃之用詳於周禮、左傳。玉部曰。珧、蜃甲也。所以飾物。珕、蜃屬。天子佩刀玉琫珧珌。士珕琫珧珌。 五字依廣韵所據。各本作雉入海化爲蜃。按自夏小正九月雀入于海爲蛤。十月玄雉入于淮爲蜃。故國語趙𥳑子所說正同。而呂氏、月令皆言入大水。鄭於季秋則曰大水、海也。於孟冬則曰大水、淮也。皆本小正爲說。知許𣃔不作雉入海矣。 時忍切。十三部。玉篇作𧒏。入䖵部。
【蜃】 (thận) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 虫 (trùng) | Thanh phù (聲符): 辰 (thần) Phiên thiết: Thì nhẫn thiết Thượng tự: 時 (thì) | Hạ tự: 忍 (nhẫn) Trung cổ thanh mẫu: 常母 — toàn trọc (全濁) Quy tắc: thanh mẫu 'th' + vận mẫu 'ân' ⚡ Chỉnh thanh: Trọc thượng biến khứ (濁上變去): Chữ thượng thanh + toàn trọc → đổi sang khứ thanh ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → nặng Suy luận: thận (âm hệ: 0 | từ v…
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 蜄 · 𧒏 · 𪓧 · 蜄