蠶
tàm
Hán Việt: tàm · Pinyin: cán
Tổng quan
con tằm
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | cán |
|---|---|
| Hán Việt | tàm |
| Quảng Đông | caam4 |
| Mân Nam | thâm |
| Nhật Bản | KAIKO |
| Hàn Quốc | 잠 |
| Chú âm | ㄘㄢˊ |
| Hán ngữ Trung cổ | zom |
| Baxter-Sagart | C.[dz]ˤ[ə]m |
| Hán ngữ Thượng cổ | C.[dz]ˤ[ə]m |
| Phản thiết | 然後切 |
| Thanh mẫu | 日 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Con tằm. Tằm từ lúc bé lớn lên, tất hai ba lần lột xác, mỗi lần lột xác thì nằm yên hai ba ngày, không ăn không cựa gọi là {tằm miên} [蠶眠] tằm ngủ, ngủ ba bốn lượt mới né kéo kén. Khi kéo xong kén thì hóa ra con nhộng [蛹], ít lâu sau lại hóa ra hình như con bướm, cắn thủng kén ba…
Nôm
- Bảng Tra Chữ Nôm tàm tàm (con tằm) [Eng: silkworms]
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 鱗翅目蠶蛾科和天蠶科昆蟲的通稱。能吐絲，以環節蠕動，胸腹及尾有六對腳，食桑葉。自幼蟲成長，必蛻皮數次，每次三、四日，經三、四次後，作繭變蛹，化為蛾。 [動] 養蠶。《晉書．卷一一○．慕容皝載記》：「其耕而食，蠶而衣，亦天之道也。」《新唐書．卷一一二．韓思彥傳》：「一夫耕，一婦蠶，衣食百人，欲儲蓄有餘，安可得乎？」 [副] 參見「蠶食」條。
Eng
- CC-CEDICT silkworm
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
【唐韻】昨含切【集韻】【韻會】【正韻】徂含切，𠀤音𨅔。絲蟲也。【說文】任絲也。【詩·豳風】蠶月條桑。【書·禹貢】桑土旣蠶。【淮南子·天文訓】蠶珥絲而商絃絕。【博物志】蠶三化，先孕而後交，不交者亦產子。【爾雅翼】蠶之狀，喙呥呥類馬，色斑斑似虎。初拂謂之蚝，以毛掃之，蠶尚小，不欲見露氣。桑葉著懷中令暖，然後切之得氣，則衆惡除也。【酉陽雜俎】食而不飮者蠶。 又原蠶。【埤雅】再蠶謂之原蠶，一名魏蠶，今以晚葉養之。 又紅蠶。蠶足於葉三俯三起，二十七日而蠶已老，則紅，故謂之紅蠶。 又野蠶。【後漢·光武紀】野蠶成繭，被于山阜。 又華蠶。【述異記】園客種五色香草，啖華蠶，得繭一百二十枚，大如甕。 又【本草】石蠶，一名沙蝨，乃東澗水中細蟲。 又雪蠶，生隂山及峨嵋山，北人謂之雪蛆。 又金蠶，屈如指環，食故緋帛錦，如蠶之食葉也。 又蠶室。【晉書·禮志】皇后親乗車東郊苑中蠶室祭蠶神。 又蠶神。【爾雅翼】今蠶神曰苑窳婦人、寓氏公主，凡二神。 又人名。【成都記】蠶叢氏，蜀君也。 又地名。【前漢·地理志】蜀郡蠶陵。【國名記】彭之遵縣有蠶厓。 又蠶繭，草名。【本草】治腫脹。
Thuyết Văn
任絲蟲也。 从䖵。朁聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
任俗譌作吐。今正。任與蠶以㬪韵爲訓也。言惟此物能任此事。美之也。絲下曰。蠶所吐也。 昨含切。古音在七部。讀如鬵。
【蠶】 (tàm) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 䖵 (côn) | Thanh phù (聲符): 朁 (thảm) Phiên thiết: Tạc hàm thiết Thượng tự: 昨 (tạc) | Hạ tự: 含 (hàm) Trung cổ thanh mẫu: 從母 — toàn trọc (全濁) Quy tắc: thanh mẫu 't' + vận mẫu 'am' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → huyền Suy luận: tàm (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: nhâm (Dốc lòng thành) ti (Tơ tằm.) trùng (Giống sâu có chân gọ) vậy
Tự hình
- Tiểu triện
- Lệ thư
- Khải thư
Dị thể: 蚕 · 蝅 · 蠺 · 䗝 · 䗞 · 䘉 · 𧉏 · 𧌩 · 𧑯 · 𧕽 · 𧖟 · 蚕