訾
tíNôm tử
Hán Việt: tí · Pinyin: zī · Nôm: tử
Tổng quan
Rỉa rói, chỉ trích cái lỗi của người ra mà chê trách gọi là tí
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | zī |
|---|---|
| Hán Việt | tí |
| Âm Nôm | tử |
| Quảng Đông | ci1 |
| Nhật Bản | TSUTOMENAI |
| Hàn Quốc | 자 |
| Chú âm | ㄗˉ |
| Hán ngữ Trung cổ | cie |
| Baxter-Sagart | s-N-tse(j) |
| Hán ngữ Thượng cổ | s-N-tse(j) |
| Phản thiết | 子禮切 |
| Thanh mẫu | 精 |
| Vận | 支 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Rỉa rói, chỉ trích cái lỗi của người ra mà chê trách gọi là tí. Lường, cân nhắc. Hán. Nghĩ. Bệnh, cái bệnh, Xấu, không tốt. Mắng nhiếc. Cũng đọc là ti
Nôm
- Giản Dị Hán Nôm tử tử (nói xấu) [Eng: Speak ill of, backbite]
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.財貨。通「資」。《史記．卷一二二．杜周傳》：「及身久任事，至三公列，子孫尊官，家訾累數巨萬矣。」 2.參見「訾黃」條。 3.姓。如漢代有訾順。 [動] 計算、估量。通「貲」。《商君書．墾令》：「訾粟而稅，則上壹而民平。」《列子．說符》：「錢帛無量，財貨無訾。」
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 訾 衡量; 计量 息耗减损通于不訾。--《淮南子·原道》 訾功丈而知人数。--《吕氏春秋·知度》。注相也。” 訾相其质,足以比成事,诚可立而授之。--《国语·齐语》 又如訾粟(度量粟米); 訾计(估量计算); 訾相(衡量省视); 訾省(计算、察核财物) 考虑; 希求 心悁忿而不訾前后者,可亡也。--《韩非子》 不訾重器,毋訾衣服成器。--《礼记·少仪》 又如訾问(考虑、过问) 放纵 离纵而跂訾者也。--《荀子·非十二子》 小谨者无成功,訾行者不容于众。--《淮南子》 訾 通 訾zī ⒈姓。 訾zǐ ⒈毁谤，诋毁，非议～毁。～议。 訾cī 1.疾病。参见"訾厉"。 2.过失。
Eng
- CC-CEDICT surname Zi
- CC-CEDICT to calculate, to assess, wealth
- CC-CEDICT to slander, to detest
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
【唐韻】將此切【集韻】【韻會】蔣氏切【正韻】祖似切，𠀤音子。【說文】不思稱意也。引《詩·小雅》：翕翕訾訾。【徐曰】言不思稱事之意也。今文相承皆作訿。【爾雅·釋訓】翕翕訾訾，莫供職也。《詩》《釋文》引《韓詩》云不善之意。【朱傳】潝潝，相和也。訿訿，相詆也。 又【玉篇】毀也。【禮·曲禮】不苟訾。【疏】相毀曰訾。【管子·形勢解】毀訾賢者之謂訾。 又【集韻】本作疵。【荀子·不苟篇】正義直指舉人之過惡，非毀疵也。【韻會】疵毀字今文相承作訾毀久矣。 又惡也。【管子·形勢篇】訾食者不肥體。【註】惡食之人憂嫌致疾，故不能肥體。 又恣也。【荀子·非十二子篇】以不俗爲俗，離蹤而跂訾者也。【註】訾讀爲恣。跂訾，謂跂足違俗而恣其志意也。 又【廣韻】卽移切【集韻】【韻會】將支切，𠀤紫平聲。義同。 又【類篇】思也。【禮·少儀】不訾重器。【註】訾，思也。【唐書·李勣傳】臨時選將，必訾相其奇龎福艾者遣之。【音義】訾，思也。 又量也。【前漢·枚乗傳】舉吳兵以訾于漢。【李奇曰】量也。【商子·懇令篇】訾粟而稅。【註】量也。 又限也。【管子·君臣篇】吏嗇夫盡有訾程事律。【註】訾，限。程，準也。 又病也。【禮·檀弓】故子之所刺於禮者，亦非禮之訾也。【註】病也。 又【揚子·方言】何也。湘潭之原，荆之南鄙，謂何爲曾，或謂之訾。若中夏言何爲也。【註】今江東人語亦云訾爲，聲如斯。 又地名。【左傳·僖十八年】而後師于訾婁。【註】衞邑。又【文十六年】以侵訾枝。【註】楚邑。又【襄十年】楚伐宋師于訾母。【註】宋地。又【昭二十三年】單子取訾。【註】訾在河南鞏縣西南訾城是也。【路史】訾有二：西訾在維，東訾在鞏。 又姓。【前漢·功臣表】有樓虛侯訾順，又複姓。【潛夫論】訾辱氏，趙嬴姓也。 又與貲同。財也。【前漢·司馬相如傳】更名相如，以訾爲郞。【註】訾讀與貲同，財也。以家財多，得拜爲郞也。 又通作茈。苻茈，草名。【後漢·劉聖公傳】南方飢饉，人庶掘鳧茈而食之。【註】續漢書作苻訾。 又與觜通。娵訾，北方宿名。亦作娵觜。詳角部觜字註。 又【集韻】【韻會】𠀤才支切，音疵。亦毀也。【正韻】才資切，音茨。義同。【莊子·山木篇】無譽無訾。徐邈讀。 又【正韻】同啙。【史記·貨殖傳】呰窳偸生。【前漢·地理志】作啙。【徐廣曰】啙窳，苟且惰嬾也。應劭曰：啙，弱也。師古曰：短也。 又【集韻】【正韻】𠀤津私切，音咨。亦思也。 又【正字通】與咨通。【前漢·禮樂志】訾黃其何不徠下。【師古註】訾，嗟歎辭也。黃，乗黃也。歎乗黃不來下也。 又【集韻】子禮切，音濟。【博雅】諀訾也。 又【字彙補】宗吳切，音租。足訾，獸名。【山海經贊】見人則呼其名足訾。【集韻】或作𤺒，亦書作訿。【字彙補】又作𧩢、𧬟，非。 考證：〔【爾雅·釋言】翕翕訾訾…
Thuyết Văn
訾訾、 不思稱意也。 从言。此聲。 詩曰。翕翕訿訿。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
逗。二字今補。 釋訓云。翕翕訿訿、莫供職也。毛傳云。潝潝然患其上。訿訿然不思稱其上。不思稱其上者、謂不思報稱其上之恩也。大雅傳云。訿訿、寙不供事也。二傳辭異義同。意者、意內言外之意。按禮記少儀注。訾、思也。凡二見。此别一義。 將此切。十五十六部。按呰毁字古作呰。與訾别。後人混用。 小雅文。
【訾】 (tí ⟨ti⟩) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 言 (ngôn) , Thanh phù (聲符): 此 (thử) Phiên thiết: Tương thử thiết Thượng tự: 將 (tương) , Hạ tự: 此 (thử) Trung cổ thanh mẫu: 精母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 't' + vận mẫu 'i' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → hỏi Suy luận: tỉ (âm hệ: 0 , từ vựng: 0) Nghĩa: tí (Rỉa rói) tí (Rỉa rói)、 bất (Chẳng. Như bất khả) tư (Nghĩ ngợi) xưng (Cân…
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 訿 · 𢋀 · 𤺒 · 𧩢 · 𧬟 · 訿