諜
điệpNôm điệp
Hán Việt: điệp · Pinyin: dié · Nôm: điệp
Tổng quan
Dò xét, người đi dò thám quân lính bên giặc gọi là điệp, tục gọi là tế tác [細作]
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | dié |
|---|---|
| Hán Việt | điệp |
| Âm Nôm | điệp |
| Quảng Đông | dip6 |
| Mân Nam | tia̍p |
| Nhật Bản | CHOU |
| Hàn Quốc | 첩 |
| Chú âm | ㄉㄧㄝˊ |
| Hán ngữ Trung cổ | dep |
| Phản thiết | 謂之反 |
| Thanh mẫu | 云 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Dò xét, người đi dò thám quân lính bên giặc gọi là điệp, tục gọi là tế tác [細作]. Cùng nghĩa với chữ điệp [喋] nhiều lời. Cùng nghĩa với chữ điệp [牒]
Nôm
- Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) điệp điệp viên [Eng: secret agent, spy]
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.刺探敵人消息與內情的人。如：「間諜」。《左傳．宣公八年》：「晉人獲秦諜，殺諸絳市，六日而蘇。」《資治通鑑．卷二六三．唐紀七十九．昭宗天復二年》：「募有能入城為諜者，騎士馬景請行。」 2.官府的記錄文件。即譜諜。通「牒」。《漢書．卷二二．禮樂志》：「齊房產草，九莖連葉，宮童效異，披圖案諜。」 [動] 祕密打探軍政等情報。《左傳．桓公十二年》：「羅人欲伐之，使伯嘉諜之，三巡數之。」《新唐書．卷一三三．王忠嗣傳》：「乃營木剌、蘭山，諜虛實。」 [形] 多言。通「喋」。參見「諜諜」條。
Eng
- CC-CEDICT to spy
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】徒叶切【集韻】【韻會】達協切，𠀤音牒。【說文】軍中反閒也。【玉篇】伺也。【左傳·桓十二年】楚師分涉於彭，羅人使伯嘉諜之。【註】諜，伺也。【疏】謂詐爲敵國之人，入其軍中，伺𠋫閒隙，以反報其主，兵書謂之反閒。又【宣八年】晉人獲秦諜。【註】諜，往來閒諜者，今謂之細作。又【哀元年】使女艾諜澆。【註】𠋫也。【周禮·夏官】環人巡邦國搏諜賊。【吳志·孫皓傳】宜遣閒諜，以觀其勢。 又【字林】通作牒。【廣韻】譜諜也。【史記·三代世表】余讀諜記，黃帝以來皆有年數，稽其歷譜諜終始五德之傳，古文咸不同，乖異。【後漢·張衡傳】子長諜之，爛然有第。【註】諜，譜第也。與牒通。【文心雕龍】百官詢事，則有關刺解諜。諜者葉也，短𥳑編諜，如葉在枝。諜亦書作牒。 又通作喋。【史記·張釋之傳】豈斆此嗇夫，諜諜利口捷給哉。【索隱曰】漢書作喋喋，多言也。 又【集韻】託協切，音帖。【說文】義同。【類篇】安也。 又【集韻】悉協切，音燮。【類篇】言相次也。【增韻】或作𧨯，譌作〈言𡵬〉。【字彙補】又省作𧩜，𠀤非。 考證：〔【左傳·桓十二年】楚師伐絞涉彭，羅人使伯嘉諜之。〕 謹照原文伐絞涉彭改分涉於彭。
Thuyết Văn
軍中反閒也。 从言。枼聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
釋言。閒、俔也。郭云。左傳謂之諜。今之細作也。按左傳諜輅之、諜告曰楚幕有烏皆是。大史公書借爲牒札字。 徒叶切。七部。
【諜】 (điệp) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 言 (ngôn) , Thanh phù (聲符): 枼 (diệp) Phiên thiết: Đồ diệp thiết Thượng tự: 徒 (đồ) , Hạ tự: 叶 (diệp) Trung cổ thanh mẫu: 定母 — toàn trọc (全濁) Quy tắc: thanh mẫu 'đ' + vận mẫu 'iêp' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → nặng Suy luận: điệp (âm hệ: 0 , từ vựng: 0) Nghĩa: quân (Quân lính. Như {lục ) trung (Giữa) phản (Trái) gian (Khoảng giữa.) vậy
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 䜓 · 𧨯 · 𧩜 · 谍 · 谍 · 谍