讒
sàm
Hán Việt: sàm · Pinyin: chán
Tổng quan
Nói xấu người khác
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | chán |
|---|---|
| Hán Việt | sàm |
| Quảng Đông | caam1 |
| Mân Nam | tsham5 |
| Nhật Bản | SOSHIRU |
| Hàn Quốc | 참 |
| Chú âm | ㄔㄢˊ |
| Hán ngữ Trung cổ | zramh |
| Baxter-Sagart | dzrjom |
| Hán ngữ Thượng cổ | dzrjom |
| Phản thiết | 鉏弓切 |
| Thanh mẫu | 崇 |
| Vận | 鑑 |
| Đẳng | 2 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Gièm pha, thêu dệt các lời nói bậy làm cho mất cái hay cái phải của người đi gọi là {sàm}. Phạm Trọng Yêm [范仲淹] : {Ưu sàm úy ki} [憂讒畏譏] (Nhạc Dương Lâu kí [岳陽樓記]) Lo sợ những lời dèm chê.
Nôm
- Bảng Tra Chữ Nôm xàm nói xàm; xàm xỡ; xồm xoàm [Eng: to talk quickly; be too familiar; be shaggy]
- Bảng Tra Chữ Nôm sòm om sòm [Eng: noisy, uproarious]
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: gièm Xuất hiện 1 lần trong Truyện Kiều 1871
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 說別人壞話，中傷他人。《史記．卷八四．屈原賈生傳》：「上官大夫見而欲奪之，屈平不與，因讒之。」 [名] 1.毀謗、陷害別人的話。《左傳．哀公十六年》：「楚大子建之遇讒也，自城父奔宋。」《楚辭．屈原．離騷》：「荃不察余之中情兮，反信讒而齋怒。」 2.顛倒是非、中傷別人的人。《晏子春秋．內篇．諫上》：「政不飾而寬于小人，近讒好優。」漢．王充《論衡．答佞》：「讒與佞，俱小人也。」
Eng
- CC-CEDICT to slander|to defame|to misrepresent|to speak maliciously
ja
- JMdict false charge|slander|defamation
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】士咸切【集韻】【韻會】【正韻】鋤咸切，𠀤音饞。【說文】譖也。【玉篇】佞也。【正字通】崇飾惡言，毀善害能也。【書·舜典】朕堲讒說殄行。【莊子·漁父篇】好言人之惡謂之讒。【荀子·修身篇】傷良曰讒。【說苑·臣術篇】蔽善者，國之讒也。 又星名。【晉書·天文志】卷舌六星中，一曰天讒，主巫醫。 又鼎名。【左傳·昭三年】讒鼎之銘。【疏】讒鼎，疾讒之鼎，《明堂位》所云崇鼎是也。一云讒，地名。禹鑄九鼎於甘讒之地，故曰讒鼎。 又【廣韻】【集韻】士懺切【韻會】【正韻】士監切，𠀤饞去聲。義同。 又叶鉏弓切，音崇。【楚辭·九歎】吸精粹而吐氛濁兮，橫邪世而不取容。行叩誠而不阿兮，遂見排而逢讒。 又叶銀炎切，音嚴。【梁鴻·適吳詩】欲乗策兮縱邁，疾吾俗兮作讒。競舉枉兮錯直，咸先佞兮唌唌。唌音延。 又【俗書證誤】从二免，非。䜛。
Thuyết Văn
𧮂也。从言。毚聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
士咸切。八部。
【讒】 (sàm) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 言 (ngôn) | Thanh phù (聲符): 毚 (sàm) Phiên thiết: Sĩ hàm thiết Thượng tự: 士 (sĩ) | Hạ tự: 咸 (hàm) Trung cổ thanh mẫu: 崇母 — toàn trọc (全濁) Quy tắc: thanh mẫu 's' + vận mẫu 'iêm' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → huyền Suy luận: siềm (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: 𧮂 vậy
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 䜛 · 谗 · 谗 · 谗