计
kế
Hán Việt: kế · Pinyin: jì
Tổng quan
họ [Ji4] tính toán tính cộng xem trọng lên kế hoạch mưu kế công tơ thước đo
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | jì |
|---|---|
| Hán Việt | kế |
| Quảng Đông | gai3 |
| Chú âm | ㄐㄧˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | keh |
| Baxter-Sagart | kˤij-s |
| Hán ngữ Thượng cổ | kˤij-s |
| Phản thiết | 吉屑切 |
| Thanh mẫu | 見 |
| Vận | 霽 |
| Đẳng | 4 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Giản thể của chữ 計
- Thiều Chửu Tính. Phàm tính gộp các môn lại để xem số nhiều hay ít đều gọi là {kế}. Như {thống kế} [統計] tính gộp cả, {hội kế} [會計] cùng tính cả, v.v. Vì thế nên sổ sách cũng gọi là {kế}. Nhà Hán kén quan lại cho vào cung làm việc với các quan tính toán sổ sách để tập việc. Nên về đời khoa cử…
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 计 (会意。从言,从十。言”有数的意思;十”是整数,表示事物成一个数目。数数字,所以有计算的意思。本义算账;总计;计算) 同本义 計,会算也。--《说文》 计数刚柔也,轻重也,大小也,实虚也,远近也,多少也,谓之计数。--《管子·七发》 学书计。--《礼记·内则》 命农计耦耕事。--《礼记·月令》 计亿事。--《国语·郑语》。注算也。” 计日而待。--诸葛亮《出师表》 计日以还。--明·宋濂《送东阳马生序》 而计其长。--明·魏学洢《核舟记》 蹄躰各千计。--《聊斋志异·促织》 计jì ⒈算，算帐，核算～算。共～。～日程功。 ⒉测量或检算度数、时间等的仪…
Eng
- CC-CEDICT surname Ji
- CC-CEDICT to calculate|to compute|to count|to regard as important|to plan|ruse|meter|gauge
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】古詣切【集韻】【韻會】【正韻】吉詣切，𠀤音繼。【說文】會也，算也。从言从十。徐曰：十者，物成數。會意。【左傳·昭三十二年】士彌牟營成周，計丈數。【禮·內則】十年，出就外傅，居宿于外，學書計。【註】書謂六書，計謂九數。【周禮·天官】小宰以六計弊羣吏之治。【註】弊，斷也。【疏】六計，謂善、能、敬、正、法、辨，皆以廉爲本，計其功過多少而聽斷之也。又【司會註】司會，主天下之大計。【疏】日計曰成，月計曰要，歲計曰會。【史記·平準書】桑弘羊以計算用事。 又【玉篇】謀也。【廣韻】籌策也。【史記·項羽紀】項梁召諸別將會薛計事。又【淮隂侯傳】計者，事之機也。 又計簿。【左傳·昭二十五年】臧會逸奔郈，魴假使爲賈正焉，計于季氏。【註】送計簿于季氏。【前漢·武帝紀】受計于甘泉宮。【註】受郡國所上計簿，若今之諸州計帳也。 又計偕。【前漢·武帝紀】元光五年，徵吏民有明當世之務，習先聖之術者，縣次續食，令與計偕。【註】令所徵之人與上計者俱來也。 又官名。【史記·張丞相傳】張蒼遷爲計相。【師古註】專主計籍。【唐書·百官志】司計、典計、掌計各二人，給衣服、飮食、薪炭。 又神名。【山海經】東百三十里曰光山，神計蒙處之，其狀人身龍首，恆遊於漳淵，出入必有飄風暴雨。 又縣名。【前漢·地理志】琅邪郡有計斤縣。【師古曰】卽左傳所謂介根也。 又州名。【唐書·地理志】劍南道有計州。 又姓。越有計然，後漢有計子勳。 又【集韻】吉屑切，音結。畫也。
Thuyết Văn
會也。筭也。 从言十。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
會、合也。筭當作算。數也。舊書多假筭爲算。 會意。古詣切。十五部。
【上】 (thượng ⟨thướng⟩) Nghĩa:
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 𧨻 · 计 · 计 · 計 · 计 · 計