賢
hiềnNôm hiền
Hán Việt: hiền · Pinyin: xiàn · Nôm: hiền
Tổng quan
Hiền, đức hạnh tài năng hơn người gọi là hiền
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | xiàn |
|---|---|
| Hán Việt | hiền |
| Âm Nôm | hèn |
| Quảng Đông | hin4 |
| Mân Nam | hiân |
| Nhật Bản | KEN |
| Hàn Quốc | 현 |
| Chú âm | ㄒㄧㄢˊ |
| Hán ngữ Trung cổ | ghen |
| Baxter-Sagart | [g]ˤi[n] |
| Hán ngữ Thượng cổ | [g]ˤi[n] |
| Phản thiết | 戸千切 |
| Thanh mẫu | 匣 |
| Vận | 先 |
| Đẳng | 4 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Hiền, đức hạnh tài năng hơn người gọi là hiền. Thân yêu. Như hiền hiền dịch sắc [賢賢易色] (Luận ngữ [論語]) đổi lòng yêu sắc đẹp mà thân yêu người hiền. Hơn. Như bỉ hiền ư ngô viễn hĩ [彼賢於吾遠矣] họ hiền hơn ta nhiều lắm vậy. Tốt hơn. Nhọc nhằn
Nôm
- Nguyễn Trãi Quốc Âm Từ Điển hiền 賢 / 䝨 ① dt. <Nho> kẻ sĩ. Cầu hiền chí cũ mong cho được, bất nghĩa lòng nào mựa nỡ toan. (Bảo kính 144.3, 160.7, 183.2)‖ (Tích cảnh thi 204.3). ② tt. <Nho> biết sống theo đạo lý. Khách hiền nào quản quen cùng lạ, cơm đói nài chi gẩm miễn khê. (Bảo kính 141.3, 186.1) , dịch chữ hiền nhân
- Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) hiền hiền hậu, hiền từ; thánh hiền [Eng: gentle and righteous; sages and saints]
- Hồng Nghĩa Giác Tư Y Thư [Hồng nghĩa giác tư y thư] thuật trong thượng cổ tiền hiền chép chơi
- Bảng Tra Chữ Nôm hèn hèn chi, hèn gì [Eng: no wonder, that is why]
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 大孔。《周禮．冬官考工記．輪人》：「五分其轂之長，去一以為賢。」
Eng
- CC-CEDICT worthy or virtuous person, honorific used for a person of the same or a younger generation
- JMdict intelligence
- JMdict genius
- JMdict scholarship
- JMdict virtue
ja
- JMdict 賢（けん）
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
〔古文〕：臤、贒【廣韻】【正韻】戸田切【集韻】【韻會】戸千切，𠀤音弦。【說文】多才也。【玉篇】有善行也。【易·鼎卦】大亨，以養聖賢。又【繫辭】可久則賢人之德，可大則賢人之業。【書·大禹謨】野無遺賢。又【咸有一德】任官惟賢材。 又【禮·內則】若富，則具二牲獻其賢者於宗子。【註】賢，猶善也。 又勝也。【禮·投壷】某賢於某若干純。【註】以勝爲賢。 又下見切，音現。【周禮·冬官考工記】《輪人》：五分其轂之長，去一以爲賢。【註】賢，大穿也。 又【韻補】叶下珍切。【詩·小雅】我從事獨賢。叶上臣。【前漢·敘傳】旣登爵位，祿賜頤賢，布衾疏食，用儉飭身。
Thuyết Văn
多財也。 从貝。臤聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
財各本作才。今正。賢本多財之偁。引伸之凡多皆曰賢。人偁賢能、因習其引伸之義而廢其本義矣。小雅。大夫不均。我從事獨賢。傳曰。賢、勞也。謂事多而勞也。故孟子說之曰。我獨賢勞。戴先生曰。投壷。某賢於某若干純。賢、多也。 胡田切。十二部。
【賢】(hiền) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 貝 (buổi) , Thanh phù (聲符): 臤 (khiên) Phiên thiết: 胡田切 → hồ + điền Nghĩa: 多財 vậy。 từ 貝。臤 thanh。
Tự hình
- Kim văn
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 臤 · 贒 · 䝨 · 𠤕 · 𬥎 · 臤 · 贒 · 贤 · 贤 · 贒 · 贤