質
chất
Hán Việt: chất · Pinyin: zhí
Tổng quan
Âm Nôm
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | zhí |
|---|---|
| Hán Việt | chất |
| Quảng Đông | zat1 |
| Mân Nam | tsit |
| Nhật Bản | MOTO |
| Hàn Quốc | 질 |
| Chú âm | ㄓˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | cjit |
| Baxter-Sagart | [t]<r>ip-s |
| Hán ngữ Thượng cổ | [t]<r>ip-s |
| Phản thiết | 脂利切 |
| Thanh mẫu | 章 |
| Vận | 質 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Thể chất, cái bản thể của các vật đều gọi là {chất}. Như khí chất [氣質] chất hơi, {lưu chất} [流質] chất lỏng, chia rẽ vật thể ra từng bộ phận rất nhỏ gọi là {chất điểm} [質點], cái chất điểm thuần một chất không lẫn cái gì gọi là {nguyên chất} [原質]. {Tư chất} [私質] nói về cái bẩm tính…
Nôm
- Bảng Tra Chữ Nôm chặt bền chặt, chặt chẽ, đào sâu chôn chặt [Eng: to be steadfast; close; closely buried]
- Bảng Tra Chữ Nôm chát chua chát, chát chúa; chuối chát [Eng: bitter; sharp; bitter banana]
- Bảng Tra Chữ Nôm chắc chắc chắn, chắc hẳn [Eng: surely; certainly]
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: chát Xuất hiện 2 lần trong Truyện Kiều 1871
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: chát Xuất hiện 4 lần trong Truyện Kiều 1902
- Lục Vân Tiên Âm Nôm: chát Xuất hiện 3 lần trong Lục Vân Tiên
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.事物的根本、特性。如：「特質」、「流質」。《論語．衛靈公》：「君子義以為質，禮以行之。」《史記．卷二四．樂書》：「中正無邪，禮之質也。」 2.人的天性稟賦。如：「資質」。 3.樸實的本性。如：「文質彬彬」。《論語．雍也》：「質勝文則野，文勝質則史。」《韓非子．解老》：「夫君子取情而去貌，好質而惡飾。」 4.形軀、形體。三國魏．曹植〈愍志賦〉：「豈良時之難俟，痛余質之日虧。」 5.箭靶、標的。《荀子．勸學》：「是故質的張而弓矢至焉。」《後漢書．卷六十上．馬融》：「流矢雨墜，各指所質。」 6.古代的一種刑具。《史記．卷九六．張丞相傳》：「蒼坐法當…
Eng
- CC-CEDICT character|nature|quality|plain|to pawn|pledge|hostage|to question|Taiwan pr. [zhi2]
ja
- JMdict quality|value|nature|inherent quality|character
- JMdict nature (of a person)|disposition|temperament|nature (of something)|character
- JMdict pawn|pawned article|pledge|security|guarantee
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
【唐韻】之日切【集韻】【韻會】【正韻】職日切，𠀤音桎。【易·繫辭】原始要終，以爲質也。【註】質，體也。 又【詩·小雅】民之質矣。【傳】質，成也。【朱傳】實也。又【大雅】虞芮質厥成。【傳】質，成也。成，平也。【疏】三字義同，故以質爲成，以成爲平。【朱傳】質，正。成，平也。 又【詩·小雅】發彼有的。【傳】的，質也。【疏】十尺曰侯，四尺曰鵠，二尺曰正，四寸曰質。鵠及正、質，皆在侯中也。 又【周禮·地官·質人】大市曰質，小市曰劑。【註】質劑者，爲之券藏之也。 又【儀禮·士冠禮】質明行事。【註】質，正也。【禮·月令】黑黃蒼赤，莫不質良。【註】所染者當得眞采正善也。又【聘義】君子於其所尊，弗敢質。【註】質謂正自相當。 又【禮·曲禮】質君之前。【註】質猶對也， 又【廣雅】質，地也。【禮·禮器】禮釋回增美質。【註】質，猶性也。 又【公羊傳·定八年】弓繡質。【註】質，拊也。 又【史記·范睢傳】不足以當椹質。【註】質，剉刃也。 又【前漢·張釋之傳】具以質言。【註】質，誠也。 又【廣雅】問也，定也。 又【小爾雅】質，信也。 又【玉篇】主也，樸也。【禮·樂記】中正無邪，禮之質也。【註】質，猶本也。禮爲之文飾也。 又姓。【前漢·貨殖傳】質氏以洒削而鼎食。 又【廣韻】【集韻】【韻會】𠀤陟利切，音致。【說文】以物相贅。【左傳·隱三年】故周鄭交質。 又【集韻】脂利切。贄，亦作質。【左傳·昭三年】將奉質幣，以無失時。【晉語】臣委質于翟之鼓。【孟子】不傳質爲臣。 考證：〔【詩·小雅】發彼有的。【傳】的，質也。【疏】十尺爲𠋫，四尺爲鵠，二尺曰正，四寸曰質。鵠及正質，皆在𠋫中也。〕 謹照原文兩爲字𠀤改曰。兩𠋫字𠀤改侯。
Thuyết Văn
㠯物相贅。 从貝。从斦。闕。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
質贅雙聲。以物相贅、如春秋交質子是也。引伸其義爲樸也、地也。如有質有文是。小雅毛傳云旳質也、周禮射則充椹質、左傳策名委質、皆是。又緜詩、抑詩傳曰。質、成也。禮謂平明爲質明。 闕者、闕從斦之說也。䪨會從斦作斦聲。無闕字。之日切。十二部。
【質】 (chất ⟨chí⟩) Lục thư: Hội ý Cấu trúc: Hội ý — Kết hợp: 貝 (bối (Con sò)) + 斦 (ngân) Phiên thiết: Chi nhật thiết Thượng tự: 之 (chi) | Hạ tự: 日 (nhật) Trung cổ thanh mẫu: 章母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 'ch' + vận mẫu 'êt' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → sắc Suy luận: chết (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: dĩ vật (Các loài sinh ở tron) tương (Cùng. Như {bỉ thử tư) chuế (Khíu lại)
Tự hình
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 筫 · 貭 · 𧸲 · 𫎘 · 筫 · 貭 · 质 · 质 · 貭 · 质