轴

zhóutrụcNôm trục

Hán Việt: trục · Pinyin: zhóu · Nôm: trục

Tổng quan

Cái trục xe

Pinyin
zhóu
Hán Việt
trục
Âm Nôm
trục
Chú âm
ㄓㄡˊ
Unicode
U+8F74
Số nét
9
Cấu trúc
left-right
Phồn thể
軸
Giản thể
轴
Thương Hiệt
KQLW

轴丝 · 轴向 · 轴子 · 轴心 · 轴承 · 轴杆 · 轴柱 · 轴浆

  • Thuyết Văn Giải Tự
  • Khang Hy Tự Điển

Âm vận

Pinyinzhóu
Hán Việttrục
Âm Nômtrục
Quảng Đôngzau6
Chú âmㄓㄡˊ
Hán ngữ Trung cổdriuk
Baxter-Sagartlruk
Hán ngữ Thượng cổlruk
Phản thiết直六切
Thanh mẫu澄
Vận屋
Đẳng3

Nghĩa

Việt

  • Thiều Chửu Giản thể của chữ 軸
  • Thiều Chửu Cái trục xe. Cái trục cuốn. Làm cái trục tròn để cuốn đồ đều gọi là trục. Sách vở ngày xưa viết bằng lụa đều dùng trục cuốn nên gọi sách vở là quyển trục [卷軸], cuốn tranh vẽ gọi là họa trục [畫軸], v.v. Phàm vật gì quay vòng được thì cái chốt giữa đều gọi là trục. Như quả đất ở vào giữa nam bắc cực gọi là địa trục [地軸]. Khung cửi cũng có cái thoi cái trục, thoi để dệt đường ngang, trục để dệt đường dọc. Ở cái địa vị cốt yếu cũng gọi là trục. Vì thế nên người cầm quyền chính nước gọi là đương trục [當軸]. Bệnh không đi được

Nôm

  • Giản Dị Hán Nôm trục trục xe [Eng: axle, pivot]

Mainland

  • Tân Hoa Tự Điển 轴 (形声。从车,由声。本义轮轴) 同本义 轴,持轮也。--《说文》 輑谓之轴。--《方言九》 服重任,行远道,正直而固者,轴也。--《列女传·母仪》 迁于袒,用轴。--《仪礼·既夕礼》。注輁轴也。状如转辚,刻两头为轵。” 天寒日短银灯续, 欲往从之车脱轴。 -- 宋·苏轼 《次韵王巩独眠》 又如车轴; 主轴; 轴心(轮轴) 车子 字画下端便于悬挂或卷起的圆杆 把平面或立体分成对称部分的直线 轴zhóu ⒈支持轮子或其它机件的圆柱形部件，有固定的和转动的两种汽车～。飞轮～。曲～磨床。 ⒉像轴的东西～儿线。 ⒊将平面或立体分成对称部分的直线～线。 ⒋指字、画卷下面的木杆，因而借指装裱成卷的书或字画壁上挂有三～画。 ⒌ ⒍ 轴zhòu

Eng

  • CC-CEDICT axis, axle, spool (for thread), roller (for scrolls), classifier for calligraphy rolls etc
  • CC-CEDICT see 壓軸戲, 压轴戏[ya1 zhou4 xi4], Taiwan pr. [zhou2]

Nguồn gốc

left-right

Khang Hy

【廣韻】【正韻】直六切【集韻】【韻會】仲六切，𠀤音逐。【說文】持輪。【釋名】軸，抽也。入轂中可抽出也。 又織具。【詩·小雅】杼軸其空。【註】杼，持緯者。軸，受經者。 又卷軸。【韓愈詩】鄴侯家多書，插架三萬軸。 又乾軸、地軸，皆取旋運輪轉之意。【袁宏·三國名臣贊】𠀤廻乾軸。【木華·海賦】地軸挺拔而爭廻。 又當軸，秉國政也。【前漢·田千秋傳】當軸處中。 又病不能行也。【詩·衞風】碩人之軸。【箋】病也。【註】盤桓不行之意。 又地名。【詩·鄭風】淸人在軸。【註】軸，河上衞地。【集韻】一作𨌇。

Thuyết Văn

所㠯持輪者也。 从車。由聲。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

所以者三字今補。軸所以持輪、引伸爲凡機樞之偁。若織機之持經者亦謂之軸是也。小雅。杼軸其空。今本作柚。乃俗誤耳。若方言土作謂之抒、木作謂之軸。亦是引申之義。抒作杼。軸作柚。皆非也。方言抒軸與大東無涉。 直六切。三部。

【軸】 (trục) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 車 (xa) , Thanh phù (聲符): 由 (do) Phiên thiết: Trực lục thiết Thượng tự: 直 (trực) , Hạ tự: 六 (lục) Trung cổ thanh mẫu: 澄母 — toàn trọc (全濁) Quy tắc: thanh mẫu 'tr' + vận mẫu 'ưc' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → nặng Suy luận: trực (âm hệ: 0 , từ vựng: 0) Nghĩa: sở (Xứ sở. Như công sở) dĩ trì (Cầm) luân (Cái bánh xe.) là vậy

Tự hình

  • Tiểu triện
  • Khải thư
  • Hành thư
  • Thảo thư

Dị thể: 𨌇 · 轴 · 轴 · 軸 · 轴 · 軸