迟
trì
Hán Việt: trì
Tổng quan
họ [Chi2] muộn trễ chậm
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | zhì |
|---|---|
| Hán Việt | trì |
| Quảng Đông | ci4 |
| Chú âm | ㄔˊ |
| Hán ngữ Trung cổ | drii |
| Baxter-Sagart | l<r>ə[j] |
| Hán ngữ Thượng cổ | l<r>ə[j] |
| Phản thiết | 𨻰尼切 |
| Thanh mẫu | 澄 |
| Vận | 脂 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Giản thể của chữ 遲
- Thiều Chửu Chậm chạp. Trần Nhân Tông [陳仁宗] : {Dương liễu hoa thâm điểu ngữ trì} [楊柳花深鳥語遲] (Xuân cảnh [春景]) Hoa dương liễu rậm rạp, chim hót chậm rãi. Đi thong thả, lâu, chậm. Trì trọng. Một âm là {trí}. Đợi. Như {trí quân vị chí} [遲君未至] đợi anh chưa đến, {trí minh} [遲明] đợi một tí nữa thì s…
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 迟 (形声。本义慢慢走) 同本义。泛指慢 迟,徐行也。--《说文》 迟,缓也。--《广雅》 废彻不迟。--《诗·小雅·楚茨》 行道迟迟。--《诗·邶风·谷风》 迟归有待。--《易·归妹》 陵迟故也。--《荀子·宥坐》 三日断五匹,大人故嫌迟。--《玉台新咏·古诗为焦仲卿妻作》 又如迟徐(缓慢);迟滞(缓慢阻滞) 迟钝;反应慢,不灵敏 料事同而迟速不同。--魏源《默觚下》 周少言重迟。--《汉书·杜周传》。注谓性非敏速也。” 迟疑;犹豫 寻声暗问弹者谁,琵琶声 迟 chí ①缓慢行动～缓。 ②比规定或合适的时间靠后推～、～到早退。 ③姓。 【迟暮】指人的晚…
Eng
- CC-CEDICT surname Chi
- CC-CEDICT late|delayed|slow
Nguồn gốc
surround-lower-left
Khang Hy
〔古文〕：邌【唐韻】直尼切【集韻】【韻會】𨻰尼切【正韻】𨻰知切，𠀤音墀。【說文】徐行也。【廣韻】久也，緩也。【詩·衞風】行道遲遲。【禮·玉藻】君子之容舒遲。又【孔子閒居】無體之禮，威儀遲遲。【註】緩而不迫也。 又委遲，迴遠貌。【詩·小雅】周道倭遲。 又【韻會】棲遲，息也。【詩·𨻰風】可以棲遲。 又姓。【書·盤庚】遲任有言。【註】古賢人。又尉遲，複姓。 又【廣韻】【韻會】直利切【集韻】直吏切【正韻】直意切，𠀤音稚。【廣韻】待也。【後漢·章帝紀】朕思遲直士，側席異聞。又【趙壹傳】實望昭其懸遲。【註】懸心遲仰之。 又遲明卽黎明。【前漢·高帝紀】遲明，圍宛城三匝。【註】遲，未也。天未明之頃也。【衞靑傳】遲明行二百餘里。【註】遲，待也。待天欲明也。 又【正韻】欲速而以彼爲緩曰遲，使彼徐行以待亦曰遲。【荀子·修身篇】遲彼止而待我。 又乃也。【史記·春申君傳】遲令韓、魏歸帝重于齊。【註】遲，猶値。値，猶乃也。【韻會】遅遟𨒈𠀤同。
Thuyết Văn
徐行也。 从辵。犀聲。 詩曰。行道遲遲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
今人謂稽延爲遲。平聲。謂待之爲遲。去聲。 直尼切。十五部。 邶風文。毛曰。遲遲、舒行皃。
【遲】(trì) Lục thư: Hội ý Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 辵 (sước) | Thanh phù (聲符): 犀 (tê) Phiên thiết: 直尼切 → trực + ni Dị thể: Cổ văn: 也 Nghĩa: 徐行 vậy。 từ 辵。犀 thanh。 『Kinh Thi』viết: 。行道遲遲。
Tự hình
- Kim văn
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 迡 · 邌 · 赿 · 遅 · 遟 · 𨒈 · 遲 · 赿 · 迟 · 迡 · 遅 · 遟