遲
trì
Hán Việt: trì · Pinyin: zhì
Tổng quan
[Hồng nghĩa giác tư y thư] hoà vào uống ấm nên công chẳng chầy
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | zhì |
|---|---|
| Hán Việt | trì |
| Quảng Đông | ci3 |
| Mân Nam | tî |
| Nhật Bản | CHI |
| Hàn Quốc | 지 |
| Chú âm | ㄔˊ |
| Hán ngữ Trung cổ | drii |
| Baxter-Sagart | l<r>ə[j] |
| Hán ngữ Thượng cổ | l<r>ə[j] |
| Phản thiết | 𨻰尼切 |
| Thanh mẫu | 澄 |
| Vận | 脂 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Chậm chạp. Trần Nhân Tông [陳仁宗] : {Dương liễu hoa thâm điểu ngữ trì} [楊柳花深鳥語遲] (Xuân cảnh [春景]) Hoa dương liễu rậm rạp, chim hót chậm rãi. Đi thong thả, lâu, chậm. Trì trọng. Một âm là {trí}. Đợi. Như {trí quân vị chí} [遲君未至] đợi anh chưa đến, {trí minh} [遲明] đợi một tí nữa thì s…
Nôm
- Bảng Tra Chữ Nôm rì chậm rì rì [Eng: very slowly]
- Bảng Tra Chữ Nôm chầy chẳng chóng thì chầy; bấy chầy (bao lâu nay) [Eng: long since; for a long time]
- Bảng Tra Chữ Nôm trìa trật trìa [Eng: ?]
- Lục Vân Tiên Âm Nôm: chày Xuất hiện 1 lần trong Lục Vân Tiên
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 1.等待、期望。《後漢書．卷三．肅宗孝章帝紀》：「朕思遲直士，側席異聞。」南朝宋．謝靈運〈南樓中望所遲客詩〉：「登樓為誰思？臨江遲來客。」 2.一直到、等到。《漢書．卷九七．外戚傳上．高祖呂皇后傳》：「遲帝還，趙王死。」《三國志．卷一七．魏書．張郃傳》：「遲將軍到，亮得無已得陳倉乎！」
Eng
- CC-CEDICT surname Chi
- CC-CEDICT late|delayed|slow
Nguồn gốc
surround-lower-left
Khang Hy
〔古文〕：邌【唐韻】直尼切【集韻】【韻會】𨻰尼切【正韻】𨻰知切，𠀤音墀。【說文】徐行也。【廣韻】久也，緩也。【詩·衞風】行道遲遲。【禮·玉藻】君子之容舒遲。又【孔子閒居】無體之禮，威儀遲遲。【註】緩而不迫也。 又委遲，迴遠貌。【詩·小雅】周道倭遲。 又【韻會】棲遲，息也。【詩·𨻰風】可以棲遲。 又姓。【書·盤庚】遲任有言。【註】古賢人。又尉遲，複姓。 又【廣韻】【韻會】直利切【集韻】直吏切【正韻】直意切，𠀤音稚。【廣韻】待也。【後漢·章帝紀】朕思遲直士，側席異聞。又【趙壹傳】實望昭其懸遲。【註】懸心遲仰之。 又遲明卽黎明。【前漢·高帝紀】遲明，圍宛城三匝。【註】遲，未也。天未明之頃也。【衞靑傳】遲明行二百餘里。【註】遲，待也。待天欲明也。 又【正韻】欲速而以彼爲緩曰遲，使彼徐行以待亦曰遲。【荀子·修身篇】遲彼止而待我。 又乃也。【史記·春申君傳】遲令韓、魏歸帝重于齊。【註】遲，猶値。値，猶乃也。【韻會】遅遟𨒈𠀤同。
Thuyết Văn
徐行也。 从辵。犀聲。 詩曰。行道遲遲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
今人謂稽延爲遲。平聲。謂待之爲遲。去聲。 直尼切。十五部。 邶風文。毛曰。遲遲、舒行皃。
【遲】(trì) Lục thư: Hội ý Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 辵 (sước) | Thanh phù (聲符): 犀 (tê) Phiên thiết: 直尼切 → trực + ni Dị thể: Cổ văn: 也 Nghĩa: 徐行 vậy。 từ 辵。犀 thanh。 『Kinh Thi』viết: 。行道遲遲。
Tự hình
- Kim văn
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 迡 · 邌 · 赿 · 遅 · 遟 · 𨒈 · 遲 · 赿 · 迟 · 迡 · 遅 · 遟