鑑

jiàn giám

Hán Việt: giám · Pinyin: jiàn

Tổng quan

gương đồng (dùng thời cổ) phản chiếu phản ánh điều gì đó là lời cảnh báo hoặc bài học kiểm tra xem xét kỹ lưỡng

Pinyin
jiàn
Hán Việt
giám
Chú âm
ㄐㄧㄢˋ
Unicode
U+9451
Số nét
22
Cấu trúc
left-right
Phồn thể
鑑
Thương Hiệt
CSIT

鑑真 · 冥鑑 · 印鑑 · 大鑑 · 宣鑑 · 寶鑑 · 年鑑 · 明鑑

  • Thuyết Văn Giải Tự
  • Khang Hy Tự Điển

Âm vận

Pinyinjiàn
Hán Việtgiám
Quảng Đônggaam3
Mân Namkàm
Nhật BảnKAN
Hàn Quốc감
Chú âmㄐㄧㄢˋ
Hán ngữ Trung cổkram
Phản thiết胡暫切
Thanh mẫu匣

Nghĩa

Việt

  • Thiều Chửu Cái gương soi. Ngày xưa dùng đồng làm gương soi gọi là {giám} [鑑]. Đem các việc hỏng trước chép vào sách để làm gương soi cũng gọi là {giám}. Như ông Tư Mã Quang [司馬光] làm bộ {Tư trị thông giám} [資治通鑑] nghĩa là pho sử để soi vào đấy mà giúp thêm các cách trị dân.;

Taiwan

  • MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.鏡子。《莊子．德充符》：「鑑明則塵垢不止。」《新唐書．卷九七．魏徵傳》：「以銅為鑑，可以正衣冠。」 2.視察、觀照的能力。如：「知人之鑑」。 3.可以作為警戒、警惕的事。如：「前車之鑑」。《墨子．非命下》：「為鑑不遠，在彼殷王。」 4.作為證明的信物。如：「印鑑」。 5.姓。如明代有鑑明復。 [動] 1.照。《莊子．德充符》：「人莫鑑於流水，而鑑於止水。」明．徐弘祖《徐霞客遊記．卷五．滇遊日記三》：「泉混混平吐，清洌鑑人眉宇。」 2.審察、視察。三國蜀．諸葛亮〈正議〉：「魏不審鑑，今次之矣。」唐．王勃〈為人與蜀域父老書〉：「鑑物於肇不於成。」…

Eng

  • CC-CEDICT bronze mirror (used in ancient times)|to reflect|to mirror|sth that serves as a warning or a lesson|to examine|to scrutinize

ja

  • JMdict model|pattern|paragon|exemplar

Nguồn gốc

left-right

Khang Hy

【唐韻】革懺切【集韻】【韻會】居懺切，𠀤音監。【說文】大盆也。 又【說文】鑑諸，可以取明水於月。【周禮·秋官·司烜氏】以鑒取明水於月。【註】鑒，鏡屬。取水者，世謂之方諸。 又【廣韻】鏡也。【左傳·莊二十一年】王以后之鞶鑑予之。【註】鑑，工暫反，鏡也。【文子·符書篇】人舉其疵則怨，鑑見其醜則自善，以鑑無心故也。 又【廣韻】照也。【左傳·昭二十八年】光可以鑑。【吳語】王盍亦鑑于人，無鑑于水。 又【廣韻】誡也。【正字通】考觀古今成敗爲法戒者，皆曰鑑。因鑑能照物取義。【唐書·張九齡傳】𤣥宗千秋節，九齡述前興廢之原，爲書五卷，號千秋金鑑錄，以申諷諭。【宋史·司馬光傳】光編年史，名資治通鑑。 又【韻會】通作監。【書·泰誓】厥監惟不遠，在彼夏王。又【酒誥】人無于水監，當于民監。 又鑒寐，假寐也。【齊武帝詔】永思民瘼，弗忘鑒寐。【梁武帝詔】興言夕惕，無忘鑒寐。 又【廣韻】【正韻】古銜切【集韻】居銜切【韻會】居咸切，𠀤監平聲。義同。 又【集韻】胡暫切，音𤑃。陶器，如甀大口，以盛冰。【正字通】冰鑑，盛冰器。上體如斗，有疏稜。鏤底如風窗，承以大盤，置食于上，設冰于盤，使寒氣通徹，以禦暑。【周禮·天官·凌人】春始治鑑。【註】鑑，如甀大口，以盛冰，置食物于中，以禦溫氣，春而始治之。【疏】漢時名爲甀，卽今之甕是也。【釋文】胡暫反。本或作監。【又】祭祀共冰鑑。 又【集韻】胡懺切。與㽉同。【博雅】瓽𤬪，㽉也。 又【韻補】叶經𩃓切，音見。【張衡·七辯】淑性窈窕，秀色美豔。鬒髮𤣥髻，光可以鑑。 考證：〔【君奭】人無于水監，當于民監。〕 謹照原書君奭改酒誥。

Thuyết Văn

大盆也。 从金。監聲。 一曰鑑諸、 可㠯取朙水於月。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

盆者、盎也。凌人。春始治鑑。注云。鑑如甀、大口。以盛冰。置食物於中。以禦温氣。春而始治之。按鄭云如甀。醢人作醢云塗置甀中。則鑑如今之甕。許云大盆。則與鄭說不符。疑許說爲是。且字从金。必以金爲之也。 革懺切。八部。 逗。 鑑諸當作鑑方諸也。轉寫奪字耳。周禮司烜氏。以夫遂取明火於日。以鍳取明水於月。注。夫遂、陽遂也。鍳、鏡屬。取水者、世謂之方諸。淮南書。方諸見月則津而爲水。高注。方諸謂陰燧大蛤也。孰摩令𤍠。月盛時以向月下則水生。以銅盤受之。下水數滴。高說與許、鄭異。考工記以鑒燧之齊併言。則鑑之爲鏡可知也。鄭云鏡屬。又注考工記云。鑒亦鏡也。詩云。我心匪鑒。毛傳曰。鑒所以察形。葢鏡主於照形。鑑主於取明水。本系二物。而鏡亦可名鑒。是以經典多用鑑字、少用鏡者。鑑亦叚監爲之。是以毛詩宜鑒於殷、大學作儀監。鄭箋詩云。以殷王賢愚爲鏡。注大學云。監視殷時之事。各依文爲說而已。尙書監字多有同鑒者。

【鑑】 (giám) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 金 (kim) | Thanh phù (聲符): 監 (giám) Phiên thiết: Cách sám thiết Thượng tự: 革 (cách) | Hạ tự: 懺 (sám) Trung cổ thanh mẫu: 見母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 'c' + vận mẫu 'am' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → sắc Suy luận: cám (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: đại (Lớn.) bồn (Cái bồn) vậy Một thuyết khác: 鑑諸、可㠯取朙水於月

Tự hình

  • Kim văn
  • Chữ lụa
  • Tiểu triện
  • Khải thư

Dị thể: 鑒 · 鑬 · 𨰲 · 鍳 · 鑒 · 鑬 · 𰾫 · 鉴 · 鑒