陵

línglăngNôm lăn

Hán Việt: lăng · Pinyin: líng · Nôm: lăn

Tổng quan

Đống đất to, cái gò

Pinyin
líng
Hán Việt
lăng
Âm Nôm
lăn
Chú âm
ㄌㄧㄣˊ
Unicode
U+9675
Số nét
10
Cấu trúc
left-right
Thương Hiệt
NLGCE

陵伽 · 陵县 · 陵园 · 陵墓 · 陵夷 · 陵奪 · 陵寝 · 陵寢

  • Thuyết Văn Giải Tự
  • Khang Hy Tự Điển

Âm vận

Pinyinlíng
Hán Việtlăng
Âm Nômlăn
Quảng Đôngling4
Mân Namlîng
Nhật BảnRYOU
Hàn Quốc능
Chú âmㄌㄧㄣˊ
Hán ngữ Trung cổling
Baxter-Sagart[r]əŋ
Hán ngữ Thượng cổ[r]əŋ
Phản thiết力膺切
Thanh mẫu來
Vận蒸
Đẳng3

Nghĩa

Việt

  • Thiều Chửu Đống đất to, cái gò. Mả vua. Nhà Tần [秦] gọi mả vua là sơn [山], nhà Hán [漢] gọi là lăng [陵]. Như lăng tẩm [陵寢]. Nguyễn Du [阮攸] : Ngụy nhân viên lăng diệc đồi bại [魏人園陵亦頹敗] (Cựu Hứa đô [舊許都]) Vườn mả nhà Ngụy cũng đều đổ nát. Lấn hiếp. Như sách Trung Dung [中庸] nói Tại thượng vị bất lăng hạ [在上位不陵下] Ở ngôi trên chẳng lấn hiếp kẻ dưới. Vượt qua. Như lăng tiết [陵節] vượt bực. Bỏ nát. Như lăng di [陵夷] tàn nát, lăng trì [陵遲] tội xẻo thịt ra từng mảnh. Lên. Bắc Ngụy [北魏] : Tương đoản cách nan dĩ lăng cao, nô thặng vô do trí viễn [將短翮難以陵高, 駑乘無由致遠] Dùng cánh ngắn khó bay lên cao, cỗ xe yếu kém không…

Nôm

  • Giản Dị Hán Nôm lăn lăn lóc [Eng: be scattered]
  • Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) lăng lăng tẩm [Eng: mausoleums]
  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: lăn Xuất hiện 2 lần trong Truyện Kiều 1902
  • Lục Vân Tiên Âm Nôm: lăn Xuất hiện 2 lần trong Lục Vân Tiên

Taiwan

  • MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.大土山。如：「丘陵」、「山陵」。《左傳．僖公三十二年》：「殽有二陵焉。」三國魏．曹植〈鰕䱇篇〉：「駕言登五嶽，然後小陵丘。」 2.帝王的墳墓。如：「陵寢」、「十三陵」。唐．杜牧〈登樂遊原〉詩：「看取漢家何事業，五陵無樹起秋風。」《儒林外史》第三○回：「中間坐一個看陵的太監，穿著蟒袍。」 3.姓。如明代有陵茂。 [動] 1.登、升。《左傳．成公二年》：「齊侯親鼓，士陵城。三日，取龍。」北魏．溫子昇〈為西河王謝太尉表〉：「將短翮難以陵高，駑乘無由致遠。」 2.超越、踰越。如：「陵駕」。《禮記．學記》：「不陵節而施之謂孫。」《文選．陳琳．檄吳將校部曲文》：「自以兵強國富，勢陵京城。」 3.欺侮、侵犯。通「凌」。如：「陵辱」。《左傳．隱公三年》：「且夫賤妨貴，少陵長，遠間親，新間舊。」漢．王符《潛夫論．忠貴》：「而乃欲任其私知，竊君威德，以陵下民。」 4.淬礪。《荀子．君道》：「兵刃不待陵而勵。」王先謙．集解：「陵謂厲兵刃也。」

Mainland

  • Tân Hoa Tự Điển 陵〈名〉 (形声。从阜,表示与地形地势的高低上下有关。夌声。本义大土山) 同本义 陵,大阜也。--说文》 如山如阜,如冈如陵。--《诗·小雅·天保》 殽有二陵焉。--《左传·僖公三十二年》 陵阜陆墐。--《国语·齐语》 鸿渐于陵。--《易·渐卦》 古陵蔚起。--《聊斋志异·促织》 又 循陵而走。 又如陵谷(山岭和深谷); 陵谷变迁(高山深谷变换位置。比喻世事变化); 陵丘(后高前低平的大丘); 陵居(居住在高陵地区); 陵隰(山陵和低湿之地); 陵阿(山陵); 陵衍(高而广的 丘陵地) 引申指帝王陵墓 乐游原上望 陵líng ⒈大土山丘～。〈引〉坟墓中山～。十三～。 ⒉升，登～重山。 ⒊乘，凌驾勇气～云。 ⒋侵犯，欺侮。 ⒌严峻，严密。 ⒍ ⒎ ⒏ ⒐ ①纲纪废弛。 ②衰落。

Eng

  • CC-CEDICT mound, tomb, hill, mountain
  • JMdict imperial mausoleum
  • JMdict Emperor's tomb
  • JMdict big hill

ja

  • JMdict 陵（みささぎ）

other

  • Nguồn khác Đằng sau. Lưng, sau lưng. 申陵勾𡲤𫏄裒辛 Thân lăng cổ vả gàm bấu tín (P.Ng.) Lùi đằng sau cố bước mà nhấc chân không nổi. 落󱶡看伸陵 Lảc ỏ gản sân lăng (Ph.L.) Rễ cây sậy mọc phủ trên lưng

Nguồn gốc

left-right

Khang Hy

 〔古文〕：夌、𨻪、䧙【唐韻】力膺切【集韻】【韻會】閭承切，𠀤音凌。【爾雅·釋地】大阜曰陵。【釋名】陵，崇也，體崇高也。【書·堯典】蕩蕩懷山襄陵。 又【爾雅·釋丘】後高陵丘。【又】如陵陵丘。 又東陵，地名。【書·禹貢】過九江，至于東陵。 又【玉篇】冢也。【齊語】陵爲之終。【註】以爲葬也。 又【玉篇】犯也。【廣韻】侮也，侵也。【易·賁象】永貞之吉，終莫之陵也。【書·畢命】以蕩陵德。【傳】陵，邈也。【禮·學記】不陵節而施之謂孫。【註】陵，躐也。 又【荀子·宥坐篇】百仞之山，任負車登焉，何則陵遲故也。【註】王肅曰：陵遲，陂阤也。【史記·平準書】選舉陵遲。【前漢·成帝紀】日以陵夷。 又【玉篇】慄也。 又馳也。 又草名。【爾雅·釋草】苕，陵苕。【註】一名陵時。 又淬也。【荀子·君道篇】兵刃不待陵而勁。 又【荀子·致仕篇】凡節奏欲陵，而生民欲寬。【註】峻也。 又州名。【唐書·地理志】劒南道陵州仁壽郡。 又姓。【正字通】永樂中濼州同知陵茂，高郵人。 又【廣韻】漢複姓六氏，吳季子之後有延陵氏，高士傳有於陵子仲，戰國策有安陵丑，呂氏春秋有鉛陵卓子，漢有高陵顯，秦高陵君之後，楚有公子，食采於鄧陵，後以爲氏。 又叶力中切，音隆。【胡廣·侍中箴】國有學校，侯有泮宮。各有攸敎，德用不陵。 又叶落胡切，音盧。【柳宗元·佩韋賦】雲岳岳而專强兮，果黜志而乖圖。咸觸屛以拒訓兮，肆隕越而就陵。 又與鯪同。【楚辭·天問】陵魚何所。一作鯪。 又與凌通。【史記·秦始皇紀】陵水經地。【註】正義曰：陵作凌，歷也。【玉篇】或作𠡭。【𥡆天子傳】作䧙。

Thuyết Văn

大𨸏也。 从𨸏。夌聲。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

釋地、毛傳皆曰。大阜曰陵。釋名曰。陵、隆也。體隆高也。按引申之爲乘也、上也、躐也、侵陵也、陵夷也。皆夌字之叚借也。久部曰。夌、越也。一曰。夌、徲也。夌徲、卽陵夷也。 力膺切。六部。

【陵】 (lăng) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 𨸏 (𨸏) , Thanh phù (聲符): 夌 (lăng) Phiên thiết: Lực ưng thiết Thượng tự: 力 (lực) , Hạ tự: 膺 (ưng) Trung cổ thanh mẫu: 來母 — thứ trọc (次濁) Quy tắc: thanh mẫu 'l' + vận mẫu 'inh' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → huyền Suy luận: lình (âm hệ: 0 , từ vựng: 0) Nghĩa: đại (Lớn.)𨸏 vậy

Tự hình

  • Kim văn
  • Chữ lụa
  • Tiểu triện
  • Khải thư
  • Hành thư
  • Thảo thư

Dị thể: 䧙 · 𠡭 · 𨹧 · 𨻎 · 𨻪