際

jìtếNôm tế

Hán Việt: tế · Pinyin: jì · Nôm: tế

Tổng quan

Giao tiếp. Người ta cùng đi lại chơi bời với nhau gọi là giao tế [交際]

Pinyin
jì
Hán Việt
tế
Âm Nôm
tế
Chú âm
ㄐㄧˋ
Unicode
U+969B
Số nét
13
Cấu trúc
left-right
Phồn thể
際
Giản thể
际
Thương Hiệt
NLBOF

際涯 · 際史吒 · 一際 · 三際 · 二際 · 交際 · 分際 · 前際

  • Thuyết Văn Giải Tự
  • Khang Hy Tự Điển

Âm vận

Pinyinjì
Hán Việttế
Âm Nômtế
Quảng Đôngzai3
Mân Namtsè
Nhật BảnSAI
Hàn Quốc제
Chú âmㄐㄧˋ
Hán ngữ Trung cổcied
Baxter-Sagart[ts][a]p-s
Hán ngữ Thượng cổ[ts][a]p-s
Phản thiết子結切
Thanh mẫu精
Vận祭
Đẳng3

Nghĩa

Việt

  • Thiều Chửu Giao tiếp. Người ta cùng đi lại chơi bời với nhau gọi là giao tế [交際]. Địa vị. Cái địa vị mà phận mình phải ở gọi là phận tế [分際], được cái địa vị chân thực gọi là chân tế [眞際] hay thực tế [實際]. Ngoài biên. Như biên tế [邊際] cõi ngoài biên, đầu mái nhà cũng gọi là thiềm tế [簷際], nơi rừng rú gọi là lâm tế [林際]. Trong khoảng giao nhau. Như lúc cuối thu đầu đông gọi là thu đông chi tế [秋冬之際]. Vừa gặp. Như hạnh tế thừa bình [幸際承平] may gặp lúc thái bình. Lúc thời vận vừa tới cũng gọi là tế ngộ [際遇] hay tế hội [際會]

Nôm

  • Giản Dị Hán Nôm tế tế (mép cạnh, bên trong); quốc tế [Eng: edge, inside; international]

Taiwan

  • MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.邊、畔。如：「水際」、「邊際」、「一望無際」。唐．李白〈黃鶴樓送孟浩然之廣陵〉詩：「孤帆遠影碧山盡，唯見長江天際流。」 2.前後交接之時。指在其間、在當時。《論語．泰伯》：「唐虞之際，於斯為盛。」《文選．諸葛亮．出師表》：「受任於敗軍之際，奉命於危難之間。」 3.彼此之間。如：「人際」、「國際」、「星際」、「校際」。 4.中間、裡面。如：「腦際」。晉．陶淵明〈歸園田居〉詩五首之一：「開荒南野際，守拙歸園田。」 5.機會、遭遇。如：「際遇」。 [動] 1.交接、會合。如：「風雲際會」。《易經．泰卦．象曰》：「無往不復，天地際也。」唐．柳宗元〈始得西山宴游記〉：「縈青繚白，外與天際。」 2.當、值、逢。如：「際此危難」、「際此佳日」。

Eng

  • CC-CEDICT border, edge, boundary, interval, between, inter-, to meet, time, occasion, to meet with (circumstances)
  • JMdict edge
  • JMdict brink
  • JMdict verge
  • JMdict side
  • JMdict time
  • JMdict occasion
  • JMdict circumstances
  • JMdict (in) case (of)
  • JMdict when

ja

  • JMdict 際（きわ）
  • JMdict 際（さい）

Nguồn gốc

left-right

Khang Hy

【唐韻】【集韻】【韻會】𠀤子例切，音祭。【說文】壁會也。【玉篇】合也。【廣韻】會也。【易·泰卦】天地際也。【坎卦】剛柔際也。【前漢·翼奉傳】詩有五際。【註】詩內傳曰：五際，卯酉午戌亥也。隂陽終始際會之歲，於此則有攺變之政也。 又【爾雅·釋詁】際接翜，捷也。【註】捷謂相接續也。【疏】際者，相會之捷也。【小爾雅】際，接也。 又交際。【孟子】萬章曰：敢問交際何心也。【莊子·徐無鬼】仁義之士貴際。【唐書·房琯傳】不諧際人事。 又【玉篇】方也。【廣韻】邊也，畔也。【易·豐卦】天際翔也。【莊子·知北遊】物物者，與物無際，而物有際者，所謂物際者也。不際之際，際之不際者也。 又叶子悉切，音卽。【黃庭經】三明出華生死際，父曰泥丸母雌一。 又叶子結切，音卩。【王筠詩】神芝耀七明，山蒲含九節。日軒若迴駕，相待靑雲際。

Thuyết Văn

壁會也。 从𨸏。祭聲。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

㒳牆相合之縫也。引申之、凡㒳合皆曰際。際取壁之㒳合、猶閒取門之㒳合也。詩菀桺鄭箋。瘵、接也。此謂叚瘵爲際。 子例切。十五部。

【際】 (tế) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 𨸏 (𨸏) , Thanh phù (聲符): 祭 (tế) Phiên thiết: Tử lệ thiết Thượng tự: 子 (tử) , Hạ tự: 例 (lệ) Trung cổ thanh mẫu: 精母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 't' + vận mẫu 'ê' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → sắc Suy luận: tế (âm hệ: 0 , từ vựng: 0) Nghĩa: bích (Bức vách.) hội (Họp. Như khai hội ) vậy

Tự hình

  • Tiểu triện
  • Lệ thư
  • Khải thư
  • Hành thư
  • Thảo thư

Dị thể: 𠐐 · 际 · 际 · 际