震
chấn
Hán Việt: chấn · Pinyin: zhèn
Tổng quan
rung lắc rung chuyển chấn động kích thích sốc một trong Bát Quái 八卦[ba1 gua4], tượng trưng cho sấm
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | zhèn |
|---|---|
| Hán Việt | chấn |
| Quảng Đông | zan3 |
| Mân Nam | tsìn |
| Nhật Bản | SHIN |
| Hàn Quốc | 진 |
| Chú âm | ㄓㄣˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | cjinh |
| Baxter-Sagart | tər-s |
| Hán ngữ Thượng cổ | tər-s |
| Phản thiết | 之人反 |
| Thanh mẫu | 章 |
| Vận | 震 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Sét đánh. Rung động. Như {địa chấn} [地震] động đất, nguyên nhân vì núi lửa phun lửa mạnh quá, vì vùng đất nó thụt hay vì vỏ quả đất nó rút lại. Sợ hãi. Như {chấn kinh} [震驚] sợ khiếp. Quẻ {Chấn}, trong bốn phương thuộc về phương đông.;
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 1.雷擊。《春秋．僖公十五年》：「己卯晦，震伯夷之廟。」《史記．卷三．殷本紀》：「武乙獵於河渭之閒，暴雷，武乙震死。」 2.動盪。如：「名震天下」。《國語．周語上》：「幽王二年，西周三川皆震。」 3.恐懼、害怕。《易經．震卦．彖曰》：「震驚百里，驚遠而懼邇也。」《文選．潘岳．藉田賦》：「森奉璋以階列，望皇軒而肅震。」 4.發怒。漢．揚雄《太玄經．卷二．釋卦》：「震于廷，和正俱亡也。」 [名] 1.疾雷。《詩經．小雅．十月之交》：「熚熚震電，不寧不令。」 2.《易經》卦名：(1)八卦之一。卦形是☳。代表雷電。(2)六十四卦之一。震（☳）下震（☳）上…
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 震 疾雷（霹雳）使物体振动～夷伯之庙”。～霆。 雷烨烨～电。” 巨大的力等使物体剧烈颤动～撼。～荡。～颤。～响。～动。声～遐迩。 迅速或剧烈地颤动地～。身子不由得一～。 特指地震”～灾。～源。～中。～级。～情。防～。抗～。余～。 惊恐或情绪过分激动～惊。～怒。～骇。～慑。 〔～旦〕佛教经籍中的译名，指中国。 震zhèn ⒈雷～电。 ⒉急速或剧烈地颤动～动。～荡。～耳。地～。～撼人心。 ⒊惊恐，害怕或情绪过分激动～惊。～怖。～怒。 ⒋威风，威严威～。 ⒌八卦之一。代表雷。 震shēn 1.怀孕。
Eng
- CC-CEDICT to shake|to vibrate|to jolt|to quake|excited|shocked|one of the Eight Trigrams 八卦[ba1 gua4], symbolizing thunder|☳
ja
- JMdict zhen (one of the trigrams of the I Ching: thunder, east)
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
〔古文〕：𩆉【唐韻】章刃切【集韻】【韻會】【正韻】之刃切，𠀤音振。【說文】劈歷振物者。从雨辰聲。【註】徐鉉曰：今俗別作霹靂，非是。【易·說卦】震爲雷。【詩·小雅】㷸㷸震電。【傳】震，雷也。【春秋·僖十五年】震夷伯之廟。【疏】雷之甚者爲震。【釋名】震，戰也。所擊輒破，若攻戰也。 又卦名。【易·說卦】萬物出乎震。震，東方也。 又【易·說卦】震，動也。【書·舜典】震驚朕師。【盤庚】爾謂朕，曷震動萬民以遷。【詩·周頌】薄言震之。莫不震𤴁。【春秋·文九年】地震。【疏】公羊傳曰：震者何，動地也。【周語】伯陽父曰陽伏而不能出，隂迫而不能𤇏，於是有地震。 又【爾雅·釋詁】震，懼也。【易·震卦】洊雷震，君子以恐懼修省。 又【廣韻】威也。【易·未濟】震用伐鬼方。【詩·大雅】王奮厥武，如震如怒。 又【廣韻】起也。【易·雜卦傳】震，起也。 又【公羊傳·僖九年】葵丘之會，桓公震而驚之，叛者九國。震之者何，猶曰振振然。 又【爾雅·釋詁】娠，震動也。【註】娠，猶震也。【疏】大雅生民云：載震載夙。昭元年左傳曰：邑姜方震大叔。哀元年左傳曰：后緡方震。皆謂有身爲震，故云娠猶震也。 又【書·禹貢】震澤底定。【傳】震澤，吳南太湖名。 又【集韻】升人切，音申。與娠同。女姙身動也。【左傳·震動釋文】震又音申，懷姙也。【集韻】通作㑗。 又【集韻】一曰官婢女隷謂之娠。 又【韻會】【正韻】𠀤之人切，音眞。怒也。【班固·東都賦】赫然發憤，應者雲興。霆擊昆陽，憑怒雷震。【前漢·敘傳】票騎冠軍，猋勇紛紜。長驅六舉，電擊雷震。【註】師古曰：震音之人反。 又【字彙補】震旦，中國也。【梁書】盤盤國稱梁主爲震旦天子。从之人切。
Thuyết Văn
劈歷振物者。 从雨。辰聲。 春秋傳曰。震夷伯之廟。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
劈歷、疾雷之名。釋天曰。疾靁爲霆。倉頡篇曰。霆、霹靂也。然則古謂之霆。許謂之震。詩十月之交、春秋隱九年、僖十五年皆言震。振與震㬪韵。春秋正義引作震物爲長。以能震物而謂之震也。引申之、凡動謂之震。辰下曰。震也。 章刃切。十三部。古多讀平聲。 左氏僖十五年經、傳皆有之。必引此者、以爲劈歷震物之證也。史記殷武乙暴靁震死。神道設敎之至㬎者也。
【震】 (chấn) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 雨 (vũ) | Thanh phù (聲符): 辰 (thần) Phiên thiết: Chương nhận thiết Thượng tự: 章 (chương) | Hạ tự: 刃 (nhận) Trung cổ thanh mẫu: 章母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 'ch' + vận mẫu 'ân' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → sắc Suy luận: chấn (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: phách (Bổ) lịch (Trải qua. Như {kinh ) chấn (Cứu giúp) vật (Các loài sinh ở…
Tự hình
- Giáp cốt
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 𩆉 · 𩇒