非
phi
Hán Việt: phi · Pinyin: fēi
Tổng quan
[Hồng nghĩa giác tư y thư] dù thấy phi thời thương hàn
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | fēi |
|---|---|
| Hán Việt | phi |
| Quảng Đông | fei1 |
| Mân Nam | hui |
| Nhật Bản | HI |
| Hàn Quốc | 비 |
| Chú âm | ㄈㄟˉ |
| Hán ngữ Trung cổ | pyoi |
| Baxter-Sagart | pəj |
| Hán ngữ Thượng cổ | pəj |
| Phản thiết | 匪微切 |
| Thanh mẫu | 敷 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Trái, không phải, sự vật gì có nghĩa nhất định, nếu không đúng hết đều gọi là {phi}. Như {thị phi} [是非] phải và trái. Lầm lỗi. Như {văn quá sức phi} [文過飾非] có lỗi rành rành lại còn kiếm lí bôi xóa che lấp. Chê, hủy báng. Như {phi thánh vu pháp} [非聖誣法] chê thánh, vu miệt chánh phá…
Nôm
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: phi Xuất hiện 6 lần trong Truyện Kiều 1871
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: phi Xuất hiện 24 lần trong Truyện Kiều 1902
- Lục Vân Tiên Âm Nôm: phi Xuất hiện 2 lần trong Lục Vân Tiên
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [形]_x000D_ 1.不對的、不善的。如：「非分之想」。《書經．康誥》：「封敬哉，無作怨，勿用非謀非彞。」《莊子．盜跖》：「鮑焦飾行非世，抱木而死。」_x000D_ 2.不同的。《左傳．僖公十年》：「神不歆非類，民不祀非族。」《文選．曹丕．與朝歌令吳質書》：「節同時異，物是人非。」_x000D_ [動]_x000D_ 1.以為不好、不對。《墨子．非攻上》：「今有一人，入人園圃，竊其桃李，眾聞則非之，上為政者得則罰之。」_x000D_ 2.反對、詆毀。如：「以古非今」。《荀子．修身》：「故非我而當者，吾師也；是我而當者，吾友也。」《孝經．五刑章》：「非…
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 非〈动〉 (指事。金文作兆”,像飞”字下面相背展开的双翅形,双翅相背,表示违背。本义违背;不合) 同本义 非,违也。从飛,下翅取其相背也。--《说文》 非刀匕是共。--《礼记·檀弓》。皇氏注不也。” 非礼也。--《礼记·礼运》。注犹失也。” 傲主人,非礼也;以贵骄人,非道也。--《世说新语·简傲》 又如非常异义(违背经文正义的异说);非度(违反法度);非道(不合道义);非德(不合道德;违背道德);非理(不合常理;违背情理) 责怪;非难;反对 私田稼不善则 非 fēi ⒈不， 不是，不对，越出，不合理。跟"是"相对～但。～驴～马。谁是谁～。～法行为。是～不…
Eng
- CC-CEDICT abbr. for 非洲[Fei1 zhou1], Africa
- CC-CEDICT to not be; not|wrong; incorrect|non-; un-; in-; de-|to reproach; to blame|(coll.) to insist on; simply must
ja
- JMdict fault|error|mistake|going poorly|being disadvantageous
Nguồn gốc
Khang Hy
【唐韻】甫微切【集韻】【韻會】匪微切，𠀤音飛。【說文】違也。从飛下翄，取其相背。【玉篇】不是也。【書·說命】無恥過作非。【易·繫辭】辨是與非。 又【玉篇】下也。 又【玉篇】隱也。 又【增韻】訾也。【孝經·五𠛬章】非聖人者無法，非孝者無親。 又【玉篇】責也。【前漢·魏相傳】使當世責人非我。 又山名。【山海經】非山之首，其上多金玉。 又姓。【風俗通】非子，伯益之後。 又【集韻】【韻會】【正韻】𠀤𡚱尾切，音斐。【集韻】本作誹。謗也。【前漢·食貨志】不入言而腹非。【史記·平準書】作腹誹。又【鼂錯傳】非謗不治。【註】非，讀曰誹。 又【韻會】方未切，音沸。本作誹。義同。
Thuyết Văn
韋也。 从飛下翄。 取其相背也。 凡非之屬皆从非。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
韋各本作違。今正。違者、離也。韋者、相背也。自違行韋廢。盡改韋爲違。此其一也。非以相背爲義。不以離爲義。 謂从飛省而下其翄。 翄垂則有相背之象。故曰非、韋也。甫微切。十五部。
【非】 (phi) Lục thư: Hội ý Cấu trúc: Hội ý — Kết hợp: 飛下翄 (phi hạ sí) + 非 (phi (Trái)) Phiên thiết: Phủ vi thiết Thượng tự: 甫 (phủ) | Hạ tự: 微 (vi) Trung cổ thanh mẫu: 非母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 'ph' + vận mẫu 'i' Suy luận: phi (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: vi (Da đã thuộc mềm nhũn) vậy
Tự hình
- Giáp cốt
- Kim văn
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 飛 · 飛