鮮
tiên
Hán Việt: tiên · Pinyin: xiān
Tổng quan
tươi sáng (màu sắc) ngon đậm đà món ngon đồ ăn thủy sản hiếm
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | xiān |
|---|---|
| Hán Việt | tiên |
| Quảng Đông | sin1 |
| Mân Nam | sian |
| Nhật Bản | SEN |
| Hàn Quốc | 선 |
| Chú âm | ㄒㄧㄢˉ |
| Hán ngữ Trung cổ | sien |
| Baxter-Sagart | [s][a]r |
| Hán ngữ Thượng cổ | [s][a]r |
| Phản thiết | 息淺切 |
| Thanh mẫu | 心 |
| Vận | 仙 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Cá tươi. Ngày xưa gọi các thứ cá ba ba là {tiên thực} [鮮食]. Tươi, cá thịt mới làm, rau quả mới hái đều gọi là {tiên}. Như {tiên hoa} [鮮花] hoa tươi. Tục gọi mùi ngon là {tiên}. Tốt đẹp. Như {tiên minh} [鮮明] tươi đẹp, rực rỡ, {tiên nghiên} [鮮妍] tươi đẹp. Một âm là {tiển}. Ít. Pháp…
Nôm
- Bảng Tra Chữ Nôm tươi cá tươi [Eng: fresh fish]
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: tiên Xuất hiện 6 lần trong Truyện Kiều 1871
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: tiên Xuất hiện 7 lần trong Truyện Kiều 1902
- Lục Vân Tiên Âm Nôm: tiên Xuất hiện 4 lần trong Lục Vân Tiên
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名]_x000D_ 1.魚類。《老子》第六○章：「治大國若烹小鮮。」宋．張元幹〈水調歌頭．平日幾經過〉詞：「調鼎他年事，妙手看烹鮮。」_x000D_ 2.活魚。唐．韓愈、孟郊〈城南聯句〉：「修箭褭金餌，群鮮沸池羹。」_x000D_ 3.剛宰殺的禽畜等肉品。晉．左思〈蜀都賦〉：「割芳鮮，飲御酣。」_x000D_ 4.泛稱新鮮美味的食物。如：「海鮮」、「嘗鮮」、「時鮮」。《紅樓夢》第七回：「咱們送他的，趁著他家有年下送鮮的船去，一併都交給他們帶了去罷。」_x000D_ 5.姓。如五代時後蜀有鮮思明。_x000D_ [形]_x000D_ 1.剛宰殺的。漢．枚…
Eng
- CC-CEDICT fresh|bright (in color)|delicious|tasty|delicacy|aquatic foods
- CC-CEDICT few|rare
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】【集韻】【韻會】𠀤相然切，音仙。魚名。出貉國。【禮·內則】冬宜鮮羽。【註】鮮，生魚也。又【玉篇】生也。【書·益稷】暨益播奏庶艱食鮮食。【傳】鳥獸新殺曰鮮。【儀禮·士昏禮】腊必用鮮。【疏】義取夫婦日新之義。【左傳·襄三十年】唯君用鮮。【註】鮮，野獸也。又【廣韻】潔也。【易·說卦】爲蕃鮮。【註】鮮，明也。又【釋名】鮮，好也。【玉篇】善也。又國名。【後漢·東夷傳】昔箕子避地朝鮮。又【鮮𤰞傳】鮮𤰞者，依鮮𤰞山，故因號焉。又山水名。【水經注】北鮮之山，鮮水出焉。又姓。【後蜀錄·李壽司空】鮮思明。又鮮于，複姓。【風俗通】武王封箕子於朝鮮，其子食采於朝鮮，因氏焉。又【廣韻】【集韻】𠀤息淺切，音獮。【易·繫辭】故君子之道鮮矣。【釋文】盡也。又【書·無逸】惠鮮鰥寡。【傳】又加惠鮮乏鰥寡之人。【疏】鮮，少乏也。【詩·鄭風】終鮮兄弟。【箋】鮮，寡也。【禮·中庸】民鮮能久矣。【註】鮮，罕也。又少也。亦善也。【詩·邶風】籧篨不鮮。【箋】鮮，善也。【朱傳】少也。又【爾雅·釋山】小山別大山，鮮。【疏】李巡云：大山少，故曰鮮。【詩·大雅】度其鮮原。【傳】大山曰鮮。【朱傳】鮮，善也。又【正韻】與獻同。【禮·月令】天子乃鮮羔開冰。【註】鮮當爲獻，聲之誤也。又與犀同。【前漢·匈奴傳】黃金犀毗一。【註】師古曰：犀毗，帶鉤也。亦曰鮮𤰞，亦謂師氏，總一物也，語有輕重耳。又【集韻】私箭切，獮去聲。姓也。
Thuyết Văn
鮮魚也。出貉國。 从魚。羴省聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
按此乃魚名。經傳乃叚爲新鱻字。又叚爲尟少字。而本義廢矣。 相然切。十四部。
【鮮】 (tiên ⟨tiển⟩) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 魚 (ngư) | Thanh phù (聲符): 羴省 (thiên) Phiên thiết: Tương nhiên thiết Thượng tự: 相 (tương) | Hạ tự: 然 (nhiên) Trung cổ thanh mẫu: 心母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 't' + vận mẫu 'iên' Suy luận: tiến (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: tiên (Cá tươi. Ngày xưa gọ) ngư (Con cá. Có rất nhiều) vậy。 xuất (Ra ngoài) hạc (Một giống thú giống )…
Tự hình
- Kim văn
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 鱻 · 觧 · 䲆 · 尟 · 尠 · 觧 · 鱻 · 鲜 · 鲜 · 尟 · 尠 · 鱻