齐
tề
Hán Việt: tề
Tổng quan
(tên các nước và triều đại ở vài thời kỳ khác nhau) họ [Qi2] gọn gàng đồng đều cùng mức giống hệt đồng thời cùng nhau làm cho đều
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | jì |
|---|---|
| Hán Việt | tề |
| Quảng Đông | cai4 |
| Chú âm | ㄑㄧˊ |
| Hán ngữ Trung cổ | ze |
| Baxter-Sagart | [dz]ˤəj |
| Hán ngữ Thượng cổ | [dz]ˤəj |
| Phản thiết | 才資切 |
| Thanh mẫu | 從 |
| Vận | 齊 |
| Đẳng | 4 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Giản thể của chữ [齊].
- Thiều Chửu Chỉnh tề, không có so le lẫn lộn gọi là {tề}. Đều. Cái trình độ tiến hành đều ngang nhau gọi là {tịnh giá tề khu} [並駕齊驅]. {Tuẫn tề} [徇齊] nhanh chóng, mẫn tiệp, thông tuệ. Nước {Tề}, thuộc tỉnh Sơn Đông [山東] bây giờ. Vì thế có khi gọi tỉnh Sơn Đông là tỉnh {Tề}. Nhà {Tề} [齊]. Tề C…
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 齐 (象形。甲骨文字形,象禾麦穗头长得平整的样子。小篆字形下面多了两条线,表示地面。本义禾麦吐穗上平整) 同本义 齬,禾麦吐穗上平也。--《说文》 立如齐。--《礼记·曲礼》 整齐 其君齐明衷正。--《国语·周语》 为齐敬也。--《国语·楚语》 气候不齐。--唐·杜牧《阿房宫赋》 上下方整,前后齐平。--王羲之《题笔阵图》 进退得齐焉。--《白虎通·礼乐》 又如齐均(整齐均匀);齐贝(整齐的贝壳。即编贝”);齐肃(整齐严肃) 平等 齐明而不竭。--《荀子·脩 齐（齬）qí ⒈一致，不乱，一同，等同～心。整～。一～。百花～放。水深～腰。 ⒉全，完全～全。人…
Eng
- CC-CEDICT (name of states and dynasties at several different periods)|surname Qi
- CC-CEDICT neat|even|level with|identical|simultaneous|all together|to even sth out
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
〔古文〕：亝【唐韻】徂兮切【集韻】【韻會】【正韻】前西切，𠀤音臍。【說文】禾麥吐穗上平也。【註】徐鍇曰：生而齊者，莫如禾麥。 又【玉篇】整也。【正韻】無偏頗也。【荀子·富國篇】必將修禮以齊朝，正法以齊官，平政以齊民。【註】齊，整也。 又等也。【前漢·食貨志】世家子弟富人，或鬭雞走狗馬，弋獵博戲，亂齊民。【註】如淳曰：齊，等也。無有貴賤，謂之齊民。 又【正韻】莊也，肅也。【左傳·文二年】子雖齊聖，不先父食。【註】齊，肅也。 又正也。【詩·小雅】人之齊聖。【註】中正通知之人也。【朱傳】齊，肅也。 又【爾雅·釋言】殷齊，中也。【註】釋地曰：岠齊州以南。【疏】齊，中也。中州爲齊州。中州猶言中國也。【列子·黃帝篇】華胥氏之國，不知斯齊國幾千萬里。【註】斯，離也。齊，中也。 又【廣韻】好也。 又辨也。【易·繫辭】小大者存乎卦。【註】齊，猶言辨也。 又速也。【爾雅·釋言】疾齊，壯也。【註】謂速也。【史記·五帝紀】幼而徇齊。【註】徇疾，齊速，言聖人幼而疾速。 又國名。武王封太公之地，今山東靑州濟南濰縣安樂等處是也。又乾齊，縣名。屬酒泉郡。見【後漢·郡國志】。 又姓。【風俗通·氏姓篇序】四氏，於國齊魯宋衞，是也。 又放齊，堯臣名。 又【諡法】執心克莊曰齊。資輔就共曰齊。 又與臍通。【左傳·莊六年】後君噬齊。 又【集韻】【韻會】【正韻】𠀤在禮切，音薺。【集韻】齊齊，恭慤貌。【禮·玉藻】廟中齊齊。 又【廣韻】在詣切【集韻】【正韻】才詣切，𠀤音劑。【禮·內則】凡食齊，視春時。【周禮·天官·醬人註】食有和齊，藥之類也。又酒以度量節作者謂之齊。【周禮·天官·酒正】五齊三酒，亦作齌。 又火齊，珠名。一曰似雲母。重疊而開，色黃赤如金。 又【集韻】子計切，音霽。和也。【周禮·天官·食醫】八珍之齊。 又【正韻】津私切，音貲。【論語】攝齊升堂。孔安國曰：衣下曰齊。【禮曲禮】兩手摳衣去齊尺。【註】齊，謂裳下緝也。 又莊皆切。與齋同。【禮·祭統】齊之爲言齊也，齊不齊以致齊者也。 又牋西切，音齏。與齏同。【周禮·天官·醢人五齊註】齊，當爲齏。五齊，昌本𦜉析蜃豚拍深蒲也。【疏】齏葅菜肉之通稱。 又與躋同。【禮·樂記】地氣上齊。 又【廣韻】疾私切，與薺通。【禮·玉藻】趨中采齊。【鄭註】齊，當爲楚薺之薺。【釋文】齊，依註作薺，疾私反。 又【正韻】才資切，音疵。引玉藻采齊當讀疵音。 又【正韻】齋字，古單作齊。詳齋字註。 又【集韻】子淺切，音翦。同剪。【說文】斷也。剪取其齊，故謂齊爲剪。【儀禮·旣夕】馬下齊髦。【註】齊，剪也。 考證：〔【易·繫辭】齊大小者存乎卦。〕 謹照原文齊大小者改齊小大者。〔【爾雅·釋言】疾齊，壯也。【註】猶速也。〕 謹照原註猶速也改謂速也。〔【禮·祭統】齊之爲言齊也，齊不齊以致其齊…
Thuyết Văn
禾麥吐穗上平也。象形。 凡齊之屬皆从齊。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
从二者、象地有高下也。禾麥隨地之高下爲高下。似不齊而實齊。參差其上者、蓋明其不齊而齊也。引伸爲凡齊等之義。古叚爲臍字。亦叚爲字。徂兮切。十五部。
【齊】 (tề ⟨tư|trai⟩) Lục thư: Tượng hình Cấu trúc: Tượng hình — Từ: 齊 (tề ⟨tư|trai⟩ (Chỉnh tề)) Phiên thiết: Tồ hề thiết Thượng tự: 徂 (tồ) | Hạ tự: 兮 (hề) Trung cổ thanh mẫu: 從母 — toàn trọc (全濁) Quy tắc: thanh mẫu 't' + vận mẫu 'ê' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → huyền Suy luận: tề (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: hòa (Lúa) mạch (Lúa tẻ.Thông thường ) thổ (Thổ ra. Vì bệnh gì m) tuệ (Bông lúa) thượng (…
Tự hình
- Giáp cốt
- Kim văn
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 亝 · 斉 · 斊 · 齐 · 䄢 · 𠫸 · 𠫼 · 𡕓 · 𦙟 · 亝 · 斉 · 斊