一

yīnhấtNôm nhắt

Hán Việt: nhất · Pinyin: yī · Nôm: nhắt

Tổng quan

Một, là số đứng đầu các số đếm. Phàm vật gì chỉ có một đều gọi là Nhất cả

Pinyin
yī
Hán Việt
nhất
Âm Nôm
nhắt
Chú âm
ㄧˉ
Unicode
U+4E00
Bộ thủ
一
Số nét
1
Thương Hiệt
M

一一 · 一万 · 一上 · 一下 · 一世 · 一丝 · 一个 · 一中

  • Thuyết Văn Giải Tự
  • Khang Hy Tự Điển

Âm vận

Pinyinyī
Hán Việtnhất
Âm Nômnhắt
Quảng Đôngjat1
Mân Namit
Nhật BảnHITOTSU
Hàn Quốc일
Chú âmㄧˉ
Hán ngữ Trung cổqjit
Baxter-Sagartʔi[t]
Hán ngữ Thượng cổʔi[t]
Phản thiết益悉切
Thanh mẫu影
Vận質
Đẳng3

Nghĩa

Việt

  • Thiều Chửu Một, là số đứng đầu các số đếm. Phàm vật gì chỉ có một đều gọi là Nhất cả. Cùng. Như sách Trung Dung nói : Cập kì thành công nhất dã [及其成工一也] nên công cùng như nhau vậy. Dùng về lời nói hoặc giả thế chăng. Như vạn nhất [萬一] muôn một, nhất đán [一旦] một mai, v.v. Bao quát hết thẩy. Như nhất thiết [一切] hết thẩy, nhất khái [一概] một mực như thế cả, v.v. Chuyên môn về một mặt. Như nhất vị [一味] một mặt, nhất ý [一意] một ý, v.v

Nôm

  • Giản Dị Hán Nôm nhứt nhứt định (nhất định) [Eng: to be sure to do something]
  • Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) nhất thư nhất, nhất định [Eng: firstly, to determine]
  • Hồng Nghĩa Giác Tư Y Thư [Hồng nghĩa giác tư y thư] nào hay tâm chủ nhất thân kia là
  • Bảng Tra Chữ Nôm nhắt lắt nhắt [Eng: tiny]
  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: nhất Xuất hiện 3 lần trong Truyện Kiều 1871
  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: nhất Xuất hiện 62 lần trong Truyện Kiều 1902
  • Lục Vân Tiên Âm Nôm: nhất Xuất hiện 5 lần trong Lục Vân Tiên

Taiwan

  • MOE · 教育部重編國語辭典 [名]_x000D_ 1.自然數的開始。如：「一、二、三……。」大寫作「壹」。阿拉伯數字作「1」。_x000D_ 2.姓。如明代有一炫宗。_x000D_ 3.二一四部首之一。_x000D_ [形]_x000D_ 1.單個。如：「一人」、「一物兩用」。_x000D_ 2.相同、一致。如：「一模一樣」、「大小不一」。_x000D_ 3.專注的。如：「一心一意」、「專一不變」。_x000D_ 4.全、滿、整。如：「一身是汗」、「一屋子人」、「一身是膽」。_x000D_ 5.每、各。如：「一班五十人」、「一頁六百字」、「共派八隊，一隊二十人。」_x000D_ 6.一次。如：「一而再，再而三。」《禮記．中庸》：「人一能之，己百之。」_x000D_ 7.另外的。如：「蟬，一名知了。」、「番茄，一名西紅柿。」_x000D_ [動]_x000D_ 統一。《孟子．梁惠王上》：「不嗜殺人者能一之。」_x000D_ [副]_x000D_ 1.才、剛剛。如：「一聽就懂」、「天一亮，他就起來。」_x000D_ 2.偶然。如：「一不小心」、「一不留神」。_x000D_ 3.表示加強的動作或突然的現象。如：「把頭一扭」、「用手一摸」、「天氣一涼，就感冒了。」_x000D_ 4.概括。如：「一般來說」。_x000D_ 5.每每、每逢。如：「一想到那件事，她總是笑個不停。」_x000D_ 6.放在二疊字動詞之間…

Mainland

  • Tân Hoa Tự Điển 一 (指事。一”是汉字部首之一。本义数词。大写作壹”。最小的正整数。常用以表示人或事、物的最少数量) 同本义 一,惟初太始道立于一,造分天地,化成万物。--《说文》 一也者,万物之本也。--《淮南子·诠言》 抱一而天下试。--《老子》 故一人有事于四方。--《书·君奭》。传天子也。” 一夫作难而七庙隳,身死人手,为天下笑。--汉·贾谊《过秦论》 一夫夜呼,乱者四应。(公元九二年六月,李存莇妻刘皇后听信宦官诬告,杀死大臣郭崇韬,时谣言纷起,人心惶惶。屯驻在贝州(现河北省清河县)的军人皇甫晖勾结党羽作 一yī ⒈数目字。整数中最小的数～龙～猪。 ⒉纯，专～心～意。用心～也。 ⒊相同，同样～致。～模～样。 ⒋全，满～如既往。～网打尽。～身是胆。 ⒌又，其它，另外昆明市～名春城。 ⒍用在重叠动词的中间，〈表〉稍微，短暂试～试。望～望。停～停。 ⒎跟"就"呼应。 ①〈表〉每逢～想到要回祖国，就归心似箭。 ②〈表〉两事的时间紧接着～教就懂。～学就会。 ⒏〈古〉副词。乃，竟～至此乎！ ⒐〈古〉副词。 ⒑〈古〉副词。一旦，一经～闻人之过，终身不忘。 ⒒旧时乐谱记音符号之一，相当于简谱的低音"7"。 ⒓ ①特定～定的阶级。 ②相当工作上取得了～定的成绩。 ③规定，确定按～定的规章办事。 ④必然共产主义～定会实现。 ⒔ ⒕ ⒖

Eng

  • CC-CEDICT one, single, a (article), as soon as, entire; whole; all; throughout, one radical in Chinese characters (Kangxi radical 1), also pr. [yao1] for greater clarity when spelling out numbers digit by digit
  • JMdict one
  • JMdict 1
  • JMdict best
  • JMdict first
  • JMdict foremost
  • JMdict most

ja

  • JMdict 一（いち）
  • JMdict 一（イー）
  • JMdict 一（いっち）

other

  • Nguồn khác Một. 一念乍香通三界 Nhất niệm xả hương thông tam giới (V.C.) Chỉ niệm một lần khói hương - làm sứ giả - có thể đi lọt ba giới: trung giới, hạ giới, thượng giới
  • Nguồn khác 숫자

Nguồn gốc

Khang Hy

 〔古文〕：弌【唐韻】【韻會】於悉切【集韻】【正韻】益悉切，𠀤漪入聲。【說文】惟初大始，道立於一。造分天地，化成萬物。【廣韻】數之始也，物之極也。【易·繫辭】天一地二。【老子·道德經】道生一，一生二。 又【廣韻】同也。【禮·樂記】禮樂𠛬政，其極一也。【史記·儒林傳】韓生推詩之意，而爲內外傳數萬言，其語頗與齊魯閒殊，然其歸一也。 又少也。【顏延之·庭誥文】選書務一不尚煩密。【何承天·答顏永嘉書】竊願吾子舍兼而遵一也。 又【增韻】純也。【易·繫辭】天下之動貞夫一。【老子·道德經】天得一以淸，地得一以寧，神得一以靈，谷得一以盈，萬物得一以生，侯王得一以爲天下正。 又均也。【唐書·薛平傳】兵鎧完礪，徭賦均一。 又誠也。【中庸】所以行之者，一也。 又正一。【唐書·司馬承楨傳】得陶隱居正一法，逮四世矣。 又一一。【韓非子·內儲篇】南郭處士請爲齊宣王吹竽。宣王悅之，廩食以數百人。湣王立，好一一聽之，處士逃。【韓愈詩】一一欲誰憐。【蘇軾詩】好語似珠穿一一。 又【星經】天一星，在紫微宮門外。太一星，在天一南半度。 又太一，山名，卽終南山。一名太乙。 又三一。【前漢·郊祀志】以太牢祀三一。【註】天一，地一，泰一。泰一者，天地未分元氣也。 又尺一，詔版也。【後漢·𨻰蕃傳】尺一選舉。【註】版長尺一，以寫詔書。 又百一，詩篇名，魏應璩著。 又姓，明一炫宗。又三字姓。北魏有一那婁氏，後改婁氏。 又一二三作壹貳叄。【大學】壹是皆以修身爲本。【史記·禮書】總一海內。【前漢·霍光傳】作總壹。【六書故】今惟財用出納之簿書，用壹貳叄以防姦易。 又【韻補】叶於利切，音懿。【左思·吳都賦】藿蒳豆蔲，薑彙非一。江蘺之屬，海苔之類。 又叶弦雞切，音兮。【參同契】白者金精，黑者水基。水者道樞，其數名一。

Thuyết Văn

惟初大極。道立於一。造分天地。化成萬物。 凡一之屬皆从一。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

漢書曰。元元本本。數始於一。 一之形。於六書爲指事。凡云凡某之屬皆从某者、自序所謂分別部居、不相襍廁也。爾雅、方言所以發明轉注假借。倉頡、訓纂、熹及凡將、急就、元尚、飛龍、聖皇諸篇。僅以四言七言成文。皆不言字形原委。以字形爲書。俾學者因形以考音與義。實始於許。功莫大焉。於悉切。古音第十二部。○凡注言一部、二部、以至十七部者。謂古韵也。玉裁作六書音均表。識古韵凡十七部。自倉頡造字時至唐虞三代秦漢、以及許叔重造說文曰某聲、曰讀若某者。皆條理合一不紊。故旣用徐鉉切音矣。而又某字志之曰古音第幾部。又恐學者未見六書音均之書。不知其所謂。乃於說文十五篇之後。附六書音均表五篇。俾形聲相表裏。因耑推究。於古形、古音、古義可互求焉。

【一】 (nhất) Lục thư: Chỉ sự Cấu trúc: Chỉ sự — Từ: 一 (nhất (Một)) Phiên thiết: Vu tất thiết Thượng tự: 於 (vu) , Hạ tự: 悉 (tất) Trung cổ thanh mẫu: 影母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu '?' + vận mẫu 'êt' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → sắc Suy luận: ết (âm hệ: 0 , từ vựng: 0) Nghĩa: duy (Mưu nghĩ. Như {tư du) sơ (Mới) đại (Lớn.) cực (Cái nóc nhà.)。 đạo (Đường cái thẳng.) lập (Đứng thẳng.) vu…

Tự hình

  • Giáp cốt
  • Kim văn
  • Chữ lụa
  • Tiểu triện
  • Lệ thư
  • Khải thư
  • Cổ văn
  • Hành thư

Dị thể: 壹 · 弌 · 𠤪 · 𭟮 · 壹 · 弌 · 壹 · 弌