主

Nghĩa

Việt

• Thiều Chửu Vua, vua coi sóc tất cả việc nước nên gọi là chủ [主]. Người chủ, kẻ giữ quyền nhất nhà gọi là chủ [主]. Người có quyền về sự gì. Như quyền lập pháp ở cả trong tay một ông vua gọi là quân chủ quốc [君主國], quyền ở cả nghị hội gọi là dân chủ quốc [民主國]. Kẻ có quyền có của ấy cũng gọi là chủ. Như điền chủ [田主] chủ ruộng, vật chủ 物主 chủ đồ, v.v. Ý chuyên chủ về cái gì cũng gọi là chủ. Như chủ trương [主張], chủ ý [主意], v.v. Chủ là một tiếng phân biệt mình với người trong khi giao tế, phàm sự gì mình khởi lên thì mình là chủ nhân [主人], mà mọi người là khách [客]. Con gái vua gọi là chủ, con gái vua đi…

Nôm

• Nguyễn Trãi Quốc Âm Từ Điển chủ 主 ◎ Ss đối ứng cu⁴ (29 thổ ngữ Mường) [NV Tài 2005: 196]. dt. trái với khách. (Ngôn chí 5.6)‖ Đến trường đào mận ngạc chăng thông, quê cũ ưa làm chủ cúc thông. (Thuật hứng 50.2)‖ (Bảo kính 177.7)
• Nguyễn Trãi Quốc Âm Từ Điển chúa 主 ◎ Đọc âm HHV. AHV: chủ. Ss đối ứng: chẩu, chúa, chủa (Tày) [HTA 2003: 71, 81, 82]. x. chủ. ① dt. vị quân chủ, vua. Tơ hào chẳng có đền ơn chúa, dạy láng giềng mấy sĩ nho. (Ngôn chí 15.7)‖ (Mạn thuật 25.3)‖ (Trần tình 39.5, 43.3)‖ (Thuật hứng 53.7, 54.8, 58.8, 65.8)‖ (Tự thán 94.8, 158.5, 164.6, 165.3, 166.3, 168.5, 184.4). ② dt. <từ cổ> vật đứng đầu. Chúa ràn nẻo khỏi tan con nghé, hòn đất hầu lầm, mất cái chim. (Bảo kính 150.5)
• Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) chúa vua chúa, chúa công, chúa tể [Eng: lords, kings, supreme ruler]
• Hồng Nghĩa Giác Tư Y Thư [Hồng nghĩa giác tư y thư] nào hay tâm chủ nhất thân kia là
• Hồng Nghĩa Giác Tư Y Thư [Hồng nghĩa giác tư y thư] gia giảm vị đào có chúa có tôi
• Bảng Tra Chữ Nôm chủ chủ nhà, chủ quán; chủ chốt; chủ bút [Eng: master of the house; lady of the kiosk; core/key; editor-in-chief]
• Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: chúa Xuất hiện 11 lần trong Truyện Kiều 1871
• Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: chúa Xuất hiện 11 lần trong Truyện Kiều 1902
• Lục Vân Tiên Âm Nôm: chúa Xuất hiện 9 lần trong Lục Vân Tiên

Taiwan

• MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.賓客或奴僕的相對詞。如：「賓主」、「主僕」。 2.帝王。如：「君主」。《禮記．曲禮下》：「主佩倚，則臣佩垂。主佩垂，則臣佩委。」唐．杜甫〈入衡州〉詩：「報主身已老，入朝病見妨。」 3.領導者。如：「教主」、「一家之主」。《詩經．周頌．載殳》：「侯主侯伯，侯亞侯旅。」漢．毛亨．傳：「主，家長也。」 4.當事人。如：「苦主」、「失主」。 5.有物權或事權的人。如：「債主」、「地主」、「物歸原主」。 6.牌位。如：「木主」、「神主」。《周禮．春官．司巫》：「祭祀則共匰主。」 7.教徒稱呼其所信仰的神為「主」。 8.事物的根本。《易經．繫辭上》：「言行，君子之樞機; 樞機之發，榮辱之主也。」《文選．曹丕．典論論文》：「文以氣為主。」 9.公主的簡稱。《後漢書．卷二六．宋弘傳》：「後弘被引見，帝令主坐屏風後。」《聊齋志異．卷九．雲蘿公主》：「駙馬當是俗間高手，主僅能讓六子。」 [動] 1.負責、主持。如：「主講」、「主辦」。 2.掌管、統治。《孟子．萬章上》：「使之主事而事治，百姓安之。」唐．韓愈〈原道〉：「入者主之，出者奴之。」 3.贊同。如：「主戰」、「主和」。《國語．周語中》：「是以不主寬惠，亦不主猛毅，主德義而已。」 4.持守。《論語．學而》：「主忠信，無友不如己者。」《文選．宋玉．招魂》：「主此盛德兮，牽於俗而蕪穢。」 5.預示。《三國演義》第六三回：「又觀乾象…

Mainland

• Tân Hoa Tự Điển 主 (象形。甲骨文字形,象点燃的火把。下面是木材。主”是炷”的本字。小篆字形从上往下依次为火焰、油盏、灯台、灯座。本义灯心) 同本义 主,镫中火主也。--《说文》 君主 惟天生民有欲,无主乃乱。--《书·仲虺之诰》 今世之主。--《吕氏春秋·察今》 下国卧龙空寤主,中原得鹿不由人。--唐·温庭筠《经五丈原》 畔主背亲。 又 欲斗两主。 共事之主。--清·梁启超《谭嗣同传》 又如主驾(君主的车驾); 主道(君主治国之 主zhǔ ⒈最重要的，最基本的，事物的根本～力。～食。～流。～题。～要矛盾。预防为～。 ⒉掌管，负重要责任的～管。～持。～宰。～办。～编。 ⒊君，国君君～。一国之～。兵强而～尊。 ⒋皇帝的女儿公～。帝令～坐。 ⒌〈古〉占有奴隶或雇佣仆役的人奴隶～。庄园～。 ⒍预示早霞～雨。晚霞～晴。 ⒎认为，定见，办法，决定～张。～见。～战∶～意。婚姻自～。 ⒏伊斯兰教指真主，基督教称上帝。 ⒐主人。 ①财物所有者或掌握权力的人物归原～。人民当家作～。 ②当事人货～。失～。买～。 ③接待宾客的人，跟"宾"、"客"相对～客。宾～。东道～。 ⒑ ⒒ ⒓ ⒔ ①属于自我意识方面的人的意识属于～观，物质世界属于客观。 ②属于自身方面的～观努力不够。 ③个人偏见，不从实际出发他这话太～观。 ⒕ ⒖ ①对客观世界以及学术、文艺等问题所持有的系统的理论和主张唯物～义。达尔文～义。…

Eng

• CC-CEDICT owner, master, host, individual or party concerned, God, Lord, main, to indicate or signify, trump card (in card games)
• JMdict chief
• JMdict main
• JMdict principal
• JMdict important
• JMdict main secondary or supporting role (in kyogen)
• JMdict (one's) master
• JMdict (one's) employer
• JMdict (one's) lord
• JMdict leader (of a country, group, etc.)
• JMdict head
• JMdict head (of a household, etc.)