刺

cìthứNôm thứ

Hán Việt: thứ · Pinyin: cì · Nôm: thứ

Tổng quan

Đâm chết, lấy dao đâm giết. Kẻ giết người gọi là thứ khách [刺客]. Ta quen đọc là chữ thích

Pinyin
cì
Hán Việt
thứ
Âm Nôm
thứ
Chú âm
ㄘˋ
Unicode
U+523A
Bộ thủ
刀
Số nét
8
Cấu trúc
left-right
Thương Hiệt
DBLN

刺丝 · 刺中 · 刺伤 · 刺住 · 刺儿 · 刺入 · 刺刀 · 刺刑

  • Thuyết Văn Giải Tự
  • Khang Hy Tự Điển

Âm vận

Pinyincì
Hán Việtthứ
Âm Nômchích
Quảng Đôngcek3
Mân Namtshì
Nhật BảnSASU
Hàn Quốc자
Chú âmㄘˋ
Hán ngữ Trung cổchieh
Baxter-Sagart[tsʰ]ek-s
Hán ngữ Thượng cổ[tsʰ]ek-s
Phản thiết七迹切
Thanh mẫu清
Vận寘
Đẳng3

Nghĩa

Việt

  • Thiều Chửu Đâm chết, lấy dao đâm giết. Kẻ giết người gọi là thứ khách [刺客]. Ta quen đọc là chữ thích. Ngày xưa gọi quan Tri châu là thứ sử [刺使]. Lựa lọc. Như cả một bài văn ngắt lấy một đoạn gọi là thứ thủ [刺取]. Châm, tiêm, lấy kim đâm vào gọi là thứ. Gai nhọn. Viết tên họ mình vào thư gọi là thứ. Vì thế các danh thiếp ta dùng gọi là danh thứ [名刺]. Trách. Như cơ thứ [譏刺] chê trách. Một âm là thích. Cắm giữ. Như thích thuyền [刺船] cắm giữ thuyền. Thêu. Như thích tú [刺繡] thêu vóc. Rình mò. Như âm thích [陰刺] rình ngầm. Nhai nhải. Như thích thích bất hưu [刺刺不休] nói nhai nhải không thôi

Nôm

  • Giản Dị Hán Nôm chích chích kim, chích thuốc; châm chích [Eng: to extract, to deduct drug; criticize]
  • Giản Dị Hán Nôm thứ thứ sử [Eng: names of Chinese officials and governors in Vietynam during the time of Chinese domination]
  • Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) thích thích khách; kích thích [Eng: assassin; to excite]
  • Hồng Nghĩa Giác Tư Y Thư [Hồng nghĩa giác tư y thư] phúc trung thích thống đôi lần đau ê
  • Lục Vân Tiên Âm Nôm: chích Xuất hiện 1 lần trong Lục Vân Tiên

Taiwan

  • MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 1.以尖銳的東西扎入。如：「穿刺」。《廣韻．入聲．昔韻》：「刺，穿也。」宋．陸游〈出塞曲〉：「佩刀一刺山為開，壯士大呼城為摧。」 2.暗殺。《爾雅．釋詁上》：「刺，殺也。」如：「行刺」、「刺殺」。《史記．卷八六．刺客傳．豫讓傳》：「（豫讓）乃變名姓為刑人，入宮塗廁，中挾匕首，欲以刺襄子。」 3.以尖銳的話指出別人的過失。如：「諷刺」、「譏刺」。《漢書．卷八九．龔遂傳》：「面刺王過，王至掩耳起走。」 4.暗中打聽。如：「刺探」。《漢書．卷七四．丙吉傳》：「馭吏因隨驛騎至公車刺取，知虜入雲中、代郡，遽歸府見吉白狀。」唐．顏師古．注：「刺，謂探候之也。」 5.刺激使產生不好的感覺。如：「刺眼」、「刺耳」、「刺鼻」。 [名] 1.細而尖銳的東西。如：「竹刺」、「芒刺」、「魚刺」。 2.名片、名帖。如：「名刺」、「刺帖」、「投刺」。 3.姓。如唐代有刺正甫。

Mainland

  • Tân Hoa Tự Điển 刺 激烈的撞击或爆炸声 刺 (形声。从刀,朿声。本义扎入,用尖利的东西刺) 同本义 君杀大夫曰刺。刺,直伤也。--《说文》 刺,杀也。--《尔雅》 掌三刺三宥三赦之法。--《周礼·司刺》 夫专诸之刺王僚也,慧星袭月。--《战国策·魏策》 又如刺焚(刺股、焚膏之略词,比喻刻苦攻读); 刺子(暗剑); 刺心(以刀等刺进心脏。喻刺痛内心); 刺血(刺手指出血。表示虔诚的一种苦行); 刺臂(古代一种黥刑,在犯者臂部刺 字; 刺臂出血,用以盟誓) 讽刺 刺 cī象声词车胎～地一声漏气了。又见cì。 刺 cì名帖。相当于现在的名片通～倪宽。（王充《论衡·骨》） ②尖的东西进入或穿过物体～伤、～绣。 ③某睚感觉器官反应强烈～眼。 ④暗杀～杀。 ⑤侦探; ～探军情。 ⑥讽刺讥～挖苦。 ⑦尖锐像针的东西骨～。又见cī。 【刺刺不休】说话罗嗦，没完没了。 【刺槐】见【洋槐】。 【刺激】作用于有机体并引起其反应的外部或内部因素。感受刺激的能力普遍存在于生物界，并随着动物进化而得到高度发展。如眼感受光刺激，耳感受声刺激。 【刺客】用武器进行暗杀的人。 【刺配】古代刑罚。在犯人脸上刺字，并发配到边远地方。 【刺猬】哺乳动物。头小肢短，身上有硬刺。昼伏夜出，吃昆虫、鼠等，对农业有益。 【刺吸式口器】昆虫口器的一种类型。整个口器形成针状的管，不能食固体食物，只能刺入动植物体内吸食汁液。如蚜虫、蝉、蚊的口器。…

Eng

  • CC-CEDICT (onom.) whoosh
  • CC-CEDICT thorn, sting, thrust, to prick, to pierce, to stab, to assassinate, to murder
  • JMdict calling card
  • JMdict thorn
  • JMdict spine
  • JMdict prickle
  • JMdict splinter (esp. lodged in one's flesh)
  • JMdict hard sharp item (esp. lodged in one's throat, e.g. fish bone)

ja

  • JMdict 刺（し）
  • JMdict 刺（とげ）

Nguồn gốc

left-right

Khang Hy

【唐韻】【集韻】【韻會】七賜切【正韻】七四切，𠀤此去聲。【說文】刺，直傷也。从刀束。【爾雅·釋詁】刺，殺也。【春秋·僖二十八年】公子買戍衞，不卒戍刺之。【公羊傳】刺之者何，殺之也。又【儀禮·士相見禮】庶人則曰刺草之臣。【註】刺猶剗除之也。又【前漢·郊祀志】刺六經中作王制。【註】刺，采取之也。又【廣韻】針刺也。以針黹物曰刺。又【韻會】棘芒也。又【釋名】書姓名於奏白曰刺。【後漢·禰衡傳】建安初游洛下，始達穎川，隂懷一刺，旣而無所之，至刺字漫滅。又【詩·大雅】天何以刺。【毛傳】刺，責之。又【周禮·秋官】司刺掌三刺，一訊羣吏，二訊羣臣，三訊萬民。【註】刺，訊決也。又刺史，官名。【韻會】漢武帝初置刺史，掌奉詔察州。成帝更名牧，哀帝復爲刺史。又【唐韻】【集韻】【韻會】【正韻】𠀤七迹切，音磧。穿也，傷也。【增韻】刃之也。【孟子】刺人而殺之。又針黹也。【史記·貨殖傳】刺繡文，不如倚市門。又偵伺也。【前漢·燕王旦傳】燕王旦遣幸臣之長安問禮儀，隂刺𠋫朝廷事。又【韻會】黥也。又撐也。【史記·𨻰平世家】平乃刺船而去。【韓愈詩】峻瀨乍可刺。又刺刺，多言貌。【管子·心術篇】焉能去刺刺爲咢咢乎。【韓愈·送殷員外序】丁寧顧婢子，語刺刺不能休。又七計切，音砌。【詩·魏風】維是褊心，是以爲刺。【集韻】俗作㓨。【韻會】从朿从刀。俗作刺，誤。剌音辣。

Thuyết Văn

君殺大夫曰刺。刺、直傷也。 从刀朿。朿亦聲。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

刺篆疑非舊次。刺、直傷也。當爲正義。君殺大夫曰刺。當爲別一義。辭之先後今又倒亂矣。上文剽砭刺也、刲刺也皆直傷之義。然則刺篆當廁剽刲二篆下。禮經云刺草、大雅之刺訓責、史稱刺六經作王制、官稱刺史、鏚黹曰刺繡、用㰏曰刺船、盜取國家密事爲刺探尚書事皆其引伸之義也。一曰君殺大夫曰刺者、春秋僖二十八年。公子買戍衞。不卒戍。刺之。成十六年。刺公子偃。公羊傳曰。刺之者何。殺之也。内諱殺大夫。謂之刺之也。考諸周禮司刺。掌三刺之法。壹刺曰訊羣臣。再刺曰訊羣吏。三刺曰訊萬民。注。刺、殺也。訊而有罪則殺之。然則春秋於他國書殺其大夫。於魯國則兩書刺。諱魯之專殺而謂之刺。謂其當罪合於周禮。公羊内諱之說是矣。此云君殺大夫曰刺。春秋於他國不云爾也。 七賜切。十六部。按又七迹切。古不分去入。

【刺】 (thứ ⟨thích⟩) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 刀朿 (đao + thứ) , Thanh phù (聲符): 朿亦 (thứ) Phiên thiết: Thất tứ thiết Thượng tự: 七 (thất) , Hạ tự: 賜 (tứ) Trung cổ thanh mẫu: 清母 — thứ thanh (次清) Quy tắc: thanh mẫu 'th' + vận mẫu 'i' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → sắc Suy luận: thí (âm hệ: 0 , từ vựng: 0) Nghĩa: quân (Vua) sát (Giết. Mình tự giết m) đại (Lớn.) phu (Đàn ông. Con trai…

Tự hình

  • Giáp cốt
  • Kim văn
  • Tiểu triện
  • Khải thư
  • Cổ văn
  • Hành thư
  • Thảo thư

Dị thể: 剌 · 捇 · 㓨 · 𣐁 · 刾 · 剌 · 捇 · 莿 · 刾