咽
yết
Hán Việt: yết · Pinyin: yè
Tổng quan
họng hầu eo hẹp biến thể của 嚥 咽[yan4] nghẹn (khi khóc) nuốt
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | yè |
|---|---|
| Hán Việt | yết |
| Quảng Đông | jin1 |
| Mân Nam | ian |
| Nhật Bản | NODO |
| Hàn Quốc | 열 |
| Chú âm | ㄧㄢˉ |
| Hán ngữ Trung cổ | qen |
| Baxter-Sagart | ʔˤi[n] |
| Hán ngữ Thượng cổ | ʔˤi[n] |
| Phản thiết | 烏前切 |
| Thanh mẫu | 影 |
| Vận | 先 |
| Đẳng | 4 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Cổ họng. Như {yết hầu} [咽喉] cổ họng. Một âm là {yến}. Nuốt xuống. Cao Bá Quát [高伯适] : {Mạn dã mạc sậu yến} [慢也莫驟咽] Đạo phùng ngạ phu [道逢餓夫]) Thong thả đừng vội nuốt. Lại một âm là {ế}. Nghẹn ngào. Như {ngạnh ế} [梗咽] nghẹn cổ không nói ra được.;
Nôm
- Bảng Tra Chữ Nôm ịt ụt ịt [Eng: dumpy]
- Bảng Tra Chữ Nôm yết yết hầu [Eng: pharynx]
- Lục Vân Tiên Âm Nôm: nhiết Xuất hiện 2 lần trong Lục Vân Tiên
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [形] 聲音悲淒滯塞。如：「嗚咽」。唐．李白〈憶秦娥．簫聲咽〉詞：「簫聲咽，秦娥夢斷秦樓月。」 [動] 阻塞、填塞。《洛陽伽藍記．卷三．景明寺》：「車騎填咽，繁衍相傾。」唐．李端〈宿深上人院聽遠泉〉詩：「斷續來方盡，潺湲咽又通。」
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 咽 yan (形声。从口,因声。本义咽头) 同本义 咽,嗌也。--《说文》。段注咽者,因也,言食因于是以上下也。” 咽,又谓之嗌,气所流通,厄要之处也。--《释名》 咽已绝。--《汉书·息夫躬传》。注喉咙。” 佗尝行道,见有病咽塞者。--《后汉书·华佗传》 吾恐秦人食之不得下咽也。--苏洵《六国论》 又如咽吭(咽喉。喻指要害处);咽塞(病名№咙梗塞,呼吸不畅) 指颈项 搤其咽。--《汉书·扬雄传》。注 咽yān咽头，它是消化道和呼吸道的共同通道，在鼻腔、口腔及喉腔的后方。通常与喉合称为"咽喉"。 咽（嚥）yàn将嘴里的食物吞下去～下。慢慢～。狼吞虎～。…
Eng
- CC-CEDICT throat; pharynx|narrow pass
- CC-CEDICT variant of 嚥|咽[yan4]
- CC-CEDICT to choke (in crying)
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】烏前切【集韻】因連切【韻會】因蓮切【正韻】因肩切，𠀤音燕。【說文】嗌也。【玉篇】咽喉也。【韻會】醫經云：咽者嚥水，㬋者𠋫氣。【戰國策】頓子曰：韓，天下之咽喉。【集韻】或作胭㖶𦝪。 又【禮·深衣】曲袷如矩以應方。【疏】古者方領，似今擁咽。 又【集韻】縈懸切【韻會】幺懸切【正韻】縈圓切，𠀤音淵。【集韻】本作𪔱，引《詩》鼗鼓𪔱𪔱。或作咽。○按《詩·商頌》今本作淵。 又【集韻】於巾切，音駰。【詩·魯頌】鼓咽咽。【傳】咽咽，鼓節也。【集韻】或作鼝𪔱𪔗，亦書作鼘。【六書故】淵淵咽咽，其聲不同。淵淵狀鼓聲多而遠，咽咽聲近而𤴁。味其聲，可以知其義。 又【廣韻】於甸切。【集韻】【韻會】【正韻】伊甸切，𠀤音晏。【廣韻】本作嚥，吞也。【孟子】三咽然後耳有聞，目有見。 又【廣韻】烏結切【集韻】【韻會】一結切，𠀤音噎。【廣韻】哽咽。【集韻】聲塞也。【漢·隴頭歌】隴頭流水，鳴聲幽咽。 又塞也。【新序雜事】雲霞充咽，則奪日月之明。 又【廣韻】同噎。詳噎字註。又𪔥。
Thuyết Văn
嗌也。 从口。因聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
咽者、因也。言食因於是以上下也。 烏前切。十二部。
【咽】 (yết ⟨yến|ế⟩) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 口 (khẩu) | Thanh phù (聲符): 因 (nhân) Phiên thiết: Ô tiền thiết Thượng tự: 烏 (ô) | Hạ tự: 前 (tiền) Trung cổ thanh mẫu: 影母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu '?' + vận mẫu 'iên' Suy luận: iên (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: ách (Cổ họng. Cổ họng sưn) vậy
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 㖶 · 𠰸 · 𠲛 · 𠽥 · 𠾰 · 𡲙 · 嚥 · 嚥