坼
sách
Hán Việt: sách · Pinyin: chè
Tổng quan
nứt tách
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | chè |
|---|---|
| Hán Việt | sách |
| Quảng Đông | caak3 |
| Nhật Bản | SAKERU |
| Hàn Quốc | 탁 |
| Chú âm | ㄔㄜˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | thrak |
| Baxter-Sagart | Nə-qʰˤ<r>ak |
| Hán ngữ Thượng cổ | Nə-qʰˤ<r>ak |
| Phản thiết | 恥格切 |
| Thanh mẫu | 徹 |
| Vận | 陌 |
| Đẳng | 2 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Nứt ra. Đỗ Phủ [杜甫] : {Ngô Sở đông nam sách} [吳楚東南坼] (Đăng Nhạc Dương lâu [登岳陽樓]) Đất Ngô đất Sở chia tách ở hai phía đông nam.;
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 1.裂開。如：「天崩地坼」。唐．杜甫〈登岳陽樓〉詩：「吳楚東南坼，乾坤日夜浮。」 2.花朵開放。《聊齋志異．卷一一．香玉》：「方流連間，花搖搖欲坼。」 3.分開。唐．白居易〈續古〉詩一○首之一：「誰家無夫婦，何人不離坼？」 4.毀壞。唐．杜甫〈自京赴奉先縣詠懷五百字〉詩：「河梁幸未坼，枝撐聲窸窣。」
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 坼 (形声。从土,斥声。本义裂开,分裂) 同本义 坼,裂也。--《说文》。按,土裂。 天旱地坼。--《淮南子·本经》。注燥裂也。” 不坼不副。--《诗·大雅·生民》 百果草木皆甲坼。--《易·解》 又如坼甲(草木种子外皮开裂而萌芽);坼腹(剖腹。指难产。剖腹而生) 坼 裂缝 卜人占坼。--《周礼·占人》 又如坼兆(龟甲、兽骨占卜时,裂纹所显示的预兆);坼罅(裂缝) 坼chè分裂，裂开天崩地～。
Eng
- CC-CEDICT to crack|to split|to break|to chap
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】丑格切【集韻】【韻會】【正韻】恥格切。𠀤同𤖴。裂也。【禮·月令】仲冬，地始坼。【後漢·安帝紀】日南地坼長百餘里。【晉史·天文志】惠帝中，張華爲司空，三台星坼。 又植物房初開也。【易·解彖傳】雷雨作，而百果草木皆甲坼。 又坼副，難產也。【詩·大雅】先生如達，不坼不副。【註】言姜嫄生后稷之易也。【史記·楚世家】陸終妻女嬇生子六人。坼剖而產。 又龜坼。【周禮·春官】史占墨卜人占坼。今江淮閒天旱田裂亦曰龜坼。 又或作宅。【揚雄·蜀都賦】百果甲宅。【說文】本作𢯪。【九經字樣】坼𡍩拆𠀤同。坼原字从土从厈。
Thuyết Văn
裂也。 从土。㡿聲。 詩曰。不𡍩不疈。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
裂者、繒餘也。因以爲凡隙之偁。 丑格切。古音在五部。讀如託。 大雅生民文。今詩作副。許作者、所據用籒文也。毛傳曰。不坼不副、言。易也。
【坼】 (sách) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 土 (thổ) | Thanh phù (聲符): 㡿 (xích) Phiên thiết: Sửu cách thiết Thượng tự: 丑 (sửu) | Hạ tự: 格 (cách) Trung cổ thanh mẫu: 徹母 — thứ thanh (次清) Quy tắc: thanh mẫu 'tr' + vận mẫu 'ăc' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → sắc Suy luận: trắc (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: liệt (Xé ra. Sự gì phá hoạ) vậy
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 烢 · 𡍔 · 𡍩 · 𢯪 · 𣂙 · 𤇚 · 𤖴 · 𤗙 · 烢