多
đa
Hán Việt: đa · Pinyin: duō
Tổng quan
nhiều quá nhiều dư thừa (sau một số) ... lẻ như thế nào (mức độ nào) (cách phát âm ở Đài Loan [duo2]) (dạng kết hợp) đa- nhiều-
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | duō |
|---|---|
| Hán Việt | đa |
| Quảng Đông | do1 |
| Mân Nam | to |
| Nhật Bản | TA |
| Hàn Quốc | 다 |
| Chú âm | ㄉㄨㄛˉ |
| Hán ngữ Trung cổ | ta |
| Baxter-Sagart | [t.l]ˤaj |
| Hán ngữ Thượng cổ | [t.l]ˤaj |
| Phản thiết | 得何切 |
| Thanh mẫu | 端 |
| Vận | 歌 |
| Đẳng | 1 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Nhiều. Khen tốt. Như {đa kì hữu lễ} [多其有禮] người có lễ lắm. Hơn. Nguyễn Trãi [阮廌] : {Ngâm ông thùy dữ thế nhân đa} [吟翁誰與世人多] (Hí đề [戲題]) Nhà thơ với người đời, ai hơn ?;
Nôm
- Bảng Tra Chữ Nôm đơ cứng đơ [Eng: tough]
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: đa Xuất hiện 3 lần trong Truyện Kiều 1871
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: đa Xuất hiện 3 lần trong Truyện Kiều 1902
- Lục Vân Tiên Âm Nôm: đa Xuất hiện 1 lần trong Lục Vân Tiên
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [形] 1.豐富、不少。如：「多事之秋」、「友直、友諒、友多聞。」《文選．潘岳．楊荊州誄》：「多才豐藝，強記洽聞。」 2.有餘。如：「一年多」、「十萬多人」。 [副] 1.經常。如：「多讀多寫」。《文選．孔融．薦禰衡表》：「若衡等輩，不可多得。」 2.非常。表程度高。如：「多謝」、「好得多」、「快得多」。 3.大部分。表數量大。《孟子．梁惠王下》：「諸侯多謀伐寡人者。」《洛陽伽藍記．卷四．法雲寺》：「王侯第宅，多題為寺。」 4.過分、不必要。如：「多疑」、「多管閒事」。 5.只、只是。《論語．子張》：「多見其不知量也。」唐．徐凝〈獨住僧〉詩：「多應獨住山…
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 多 (会意。甲骨文字形,从二夕”。表示数量大。本义多,数量大,与少”、寡”相对) 同本义 多,重也。从重夕,会意。重夕为多,重日为叠。--《说文》 多,众也。--《尔雅·释诂》 何多日也。--《诗·邶风·旄丘》 与为多焉。--《史记·五帝纪》。索隐大也。” 宽裕而多容。--《荀子·致仕》 以是人多以书假余。--明·宋濂《送东阳马生序》 又如多次;多分(多半);多士(众多士子);多感(多谢,非常感激);多口(多嘴);多般(许多事端;多半;大概);多口可(许多);多花(方言。许多);多许(多少) 超过正确的
Eng
- CC-CEDICT many; much; more; a lot of|too many; in excess|(after a numeral) ... odd|how (to what extent) (Taiwan pr. [duo2])|(bound form) multi-; poly-
ja
- JMdict multi-
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
〔古文〕：𡖇、𡖈【廣韻】【正韻】得何切【集韻】【韻會】當何切，𠀤朵平聲。【爾雅·釋詁】衆也。【詩·小雅】謀夫孔多。【增韻】不少也。【易·謙卦象傳】君子以裒多益寡。【禮·表記】取數多者，仁也。 又勝也。【禮·檀弓】曾子曰：多矣乎予出祖者。【註】曾子聞子游喪事有進無退之言，以爲勝于已之所說出祖也。【史記·高帝紀】臣之業所就，孰與仲多。 又刻求也。【左傳·僖七年】後之人將求多于汝，汝必不免。 又稱美也。【前漢·袁盎傳】諸公聞之皆多盎。【後漢·馮異傳】諸將皆言願屬大樹將軍，帝以此多之。 又戰功曰多，見【周禮·夏官·司勲】。 又荒俗呼父爲阿多。【唐書·德宗紀】正元六年，回紇可汗謝其次相曰：惟仰食于阿多。 又姓。漢多軍，多卯，宋多岳。 又梵語吃栗多，華言賤人。底栗多，華言畜生。 又樹名。貝多樹，出摩伽陀國，長六七丈，冬不凋，見【酉陽雜俎】。又南印建那補羅國北有多羅樹，株三十餘里，其葉長廣，其色光潤，諸國書寫采用之。見【西域記】。 又叶都牢切，音刀。【蘇轍·巫山廟詩】歸來無恙無以報，山下麥熟可作醪。神君尊貴豈待我，再拜長跪神所多。又【詩·魯頌】享以騂犧，是饗是宜，降福旣多。【正字通】朱傳，犧，虛宜虛何二反，宜，牛奇牛多二反，多，章移當何二反。字彙專叶音趨，不知詩有二反也。○按朱子意，若从上虛宜切之犧，牛奇切之宜，則當何切之多宜叶章移切，音貲。若从下多字叶，則犧叶虛何切，音呵，宜叶牛多切，音哦。一在支韻止攝，一在歌韻果攝，《字彙》叶逡須切，音趨，錯入虞韻遇攝，《正字通》譏《字彙》不知二反，殊不知其錯入虞韻，幷不知一反也。【說文】多，重也，从重夕。夕者，相繹也，故爲多。重夕爲多，重日爲曡。 考證：〔【禮·坊記】取數多者，仁也。〕 謹照原書坊記改表記。〔【左傳·僖七年】後之人必求多于汝。〕 謹照原文必求改將求。
Thuyết Văn
緟也。 从緟夕。 夕者、相繹也。故爲多。 緟夕爲多。緟日爲曡。凡多之屬皆从多。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
緟者、增益也。故爲多。多者勝少者。故引伸爲勝之偁。戰功曰多。言勝於人也。 會意。得何切。十七部。 相繹者、相引於無窮也。抽絲曰繹。夕繹曡韵。說从重夕之意。
【多】 (đa) Lục thư: Hội ý Cấu trúc: Hội ý — Kết hợp: 緟夕 (trách tịch) + 多 (đa (Nhiều.)) Phiên thiết: Đắc hà thiết Thượng tự: 得 (đắc) | Hạ tự: 何 (hà) Trung cổ thanh mẫu: 端母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 'đ' + vận mẫu 'a' Suy luận: đa (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: trách vậy
Tự hình
- Giáp cốt
- Kim văn
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 夛 · 𡏗 · 𡖇 · 𡖈 · 𡖩 · 𢑑 · 𢑰 · 夛 · 夛