天
thiên
Hán Việt: thiên · Pinyin: tiān
Tổng quan
Bầu trời.
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | tiān |
|---|---|
| Hán Việt | thiên |
| Quảng Đông | tin1 |
| Mân Nam | thian |
| Nhật Bản | TEN |
| Hàn Quốc | 천 |
| Chú âm | ㄊㄧㄢˉ |
| Hán ngữ Trung cổ | then |
| Baxter-Sagart | l̥ˤi[n] |
| Hán ngữ Thượng cổ | l̥ˤi[n] |
| Phản thiết | 他前切 |
| Thanh mẫu | 透 |
| Vận | 先 |
| Đẳng | 4 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Bầu trời. Cái gì kết quả tự nhiên, sức người không thể làm được gọi là {thiên}. Như {thiên nhiên} [天然], {thiên sinh} [天生], v.v. Nhà tôn giáo gọi chỗ các thần linh ở là {thiên}. Như {thiên quốc} [天國], {thiên đường} [天當], v.v. Ngày. Như {kim thiên} [今天] hôm nay, {minh thiên} [明天] n…
Nôm
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: thiên Xuất hiện 16 lần trong Truyện Kiều 1871
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: thiên Xuất hiện 15 lần trong Truyện Kiều 1902
- Lục Vân Tiên Âm Nôm: thiên Xuất hiện 12 lần trong Lục Vân Tiên
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.日月星辰所羅列的空間，即天空。如：「碧海青天」、「頂天立地」。唐．韓愈〈原道〉：「坐井而觀天，曰天小者，非天小也。」 2.一晝夜的時間。如：「昨天」、「今天」、「大後天」、「一天」。 3.白天或一天中的某一段時間。如：「三天三夜」、「三更天」。宋．程顥〈春日偶成〉詩：「雲淡風輕近午天，傍花隨柳過前川。」 4.時節、季節。如：「春天」、「三伏天」、「黃梅天」。 5.氣候。如：「晴天」、「陰天」、「大熱天」、「下雨天」。 6.自然。如：「人定勝天」、「樂天知命」。《莊子．天道》：「是故古之明大道者，先明天而道德次之。」 7.指宇宙萬物的主宰。有時…
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 天〈名〉 (会意。甲骨文字形。下面是个正面的人形(大),上面指出是人头,小篆变成一横。本义人的头顶) 同本义 天,颠也。…颠者,人之顶也。以为凡高之称。--《说文解字注》 又如天灵(人或其他动物的头顶骨);天灵盖(头顶骨) 古代的墨刑。在额头上刺字的刑罚 天,刑名。剠凿其额曰天。--《集韵》 《其人天且劓。--《易·睽卦》。虞注黥额为天。” 天空 天,至高无上。--《说文》 天,气也。--《论衡·谈天》 形天与帝至此争神,帝断其首。--《神话四则·形天》 天似穹庐。--《乐府诗集·杂 天tiān ⒈高空～空。满～星。 ⒉高处，顶部～线。～窗。～桥。～头（…
Eng
- CC-CEDICT day|sky|heaven
ja
- JMdict sky|heaven|God|svarga (heaven-like realm visited as a stage of death and rebirth)|deva (divine being of Buddhism)
- JMdict sky
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
〔古文〕：𠕹、𠀡、𠀘、𦴞、兲【唐韻】【正韻】他前切【集韻】【韻會】他年切，𠀤腆平聲。【說文】顚也。至高在上，从一大也。【白虎通】鎭也，居高理下，爲物鎭也。【易·說卦】乾爲天。【禮·禮運】天秉陽，垂日星。荀子曰：天無實形，地之上至虛者皆天也。邵子曰：自然之外別無天。【程子遺書】天之蒼蒼，豈是天之形。視下亦復如是。【張子正蒙】天左旋，處其中者順之，少遲則反右矣。【朱子·語類】離騷有九天之說，諸家妄解云有九天。據某觀之，只是九重。蓋天運行有許多重數，裏面重數較軟，在外則漸硬，想到第九重成硬殻相似，那裏轉得愈緊矣。○按天形如卵白。細察卵白，其中之絪縕融密處確有七重，第八重白膜稍硬，最後九重便成硬殻。可見朱子體象造化之妙。今西洋曆說，天一層緩似一層，此七政退旋，所以有遲速也。 又星名。【爾雅·釋天】天，根氐也。【周語】天根見而水涸。 又古帝號。葛天氏，見【疏仡紀】。 又神名。【山海經】形天與帝爭神，帝斷其首，乃以乳爲目，臍爲口，操干戚以舞。形一作𠛬。【陶潛詩】𠛬天舞干戚，猛志故常在。或作獸名，非。 又地名。【蜀地志】蜀卭僰山後四野，無晴日，曰漏天。【杜甫詩】地近漏天終歲雨。 又山名。【九州要記】凉州古武城有天山，黃帝受金液神丹于此。一曰在伊州。【註】天山，卽祁連山。 又天，樂名。鈞天廣樂，見【史記·趙世家】。 又署名。【唐六典】內閣惟祕書閣，宏壯曰木天。今翰林院稱木天署。 又景天，草名。【陶弘景曰】以盆盛，置屋上，辟火灾。 又髡𠛬。【易·暌𧰼】其人天且劓。 又姓。漢長社令天高。見【姓苑】。○按先韻，古與眞文通，故天字皆从鐵因反。考之經史皆然，惟《易》六位時成，時乘六龍以御天，與庚靑通耳。《正字通》謂，至尊莫如天，天以下又莫如君父，字音必不可僭易攺叶，所論頗正大。𠀑，武后所造天字，似篆文天。
Thuyết Văn
顚也。 至高無上。从一大。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
此以同部曡韵爲訓也。凡門聞也、戸護也、尾微也、髮拔也皆此例。凡言元始也、天顚也、丕大也、吏治人者也皆於六書爲轉注而微有差別。元始可互言之。天顚不可倒言之。葢求義則轉移皆是。舉物則定名難假。然其爲訓詁則一也。顚者、人之頂也。以爲凡高之偁。始者、女之初也。以爲凡起之偁。然則天亦可爲凡顚之偁。臣於君、子於父、妻於夫、民於食皆曰天是也。 至高無上。是其大無有二也。故从一大。於六書爲㑹意。凡㑹意合二字以成語。如一大、人言、止戈皆是。他前切。十二部。
【琵】 (tì) Nghĩa:
Tự hình
- Giáp cốt
- Kim văn
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Lệ thư
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 兲 · 靝 · 㕦 · 䒶 · 𠀘 · 𠀡 · 𠑺 · 𠕹 · 𦴞 · 𩇗 · 𩇞 · 𬻃