己
kỉ
Hán Việt: kỉ · Pinyin: jǐ
Tổng quan
kỷ ích kỷ
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | jǐ |
|---|---|
| Hán Việt | kỉ |
| Quảng Đông | gei2 |
| Mân Nam | kí |
| Nhật Bản | ONORE |
| Hàn Quốc | 기 |
| Chú âm | ㄐㄧˇ |
| Hán ngữ Trung cổ | kix |
| Baxter-Sagart | k(r)əʔ |
| Hán ngữ Thượng cổ | k(r)əʔ |
| Phản thiết | 居擬切 |
| Thanh mẫu | 見 |
| Vận | 止 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Can {Kỉ}, can thứ sáu trong mười can. Mình, đối lại với người. Như {vị kỉ} [爲己] chỉ vì mình, {lợi kỉ} [利己] chỉ lợi mình. Riêng, lòng muốn riêng.;
Nôm
- Bảng Tra Chữ Nôm kỷ ích kỷ; khắc kỷ; tri kỷ [Eng: selfish; Stoic; comfidences]
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: kỉ Xuất hiện 3 lần trong Truyện Kiều 1871
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: kỉ Xuất hiện 3 lần trong Truyện Kiều 1902
- Lục Vân Tiên Âm Nôm: kỉ Xuất hiện 1 lần trong Lục Vân Tiên
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.天干的第六位。 2.排列次序等第的用字。在戊之後，表示第六。如：「三年己班」。 3.二一四部首之一。 [代] 自稱，猶自己、己身。如：「知己知彼，百戰百勝。」《論語．顏淵》：「己所不欲，勿施於人。」
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 己 (象形。甲骨文字形,象绳曲之形。己”是古纪”字,假借作自己”用。①本义丝的头绪,用以缠束丝。②自己) 自己,本人 知己知彼,百战不殆。--《孙子兵法》 而己亦人也。--《吕氏春秋·察今》 自拟己头。--晋·干宝《搜神记》 且噬己也。--唐·柳宗元《三戒》 不以己悲。--宋·范仲淹《岳阳楼记》 在己为有悔。--宋·王安石《游褒禅山记》 又如舍己为公;异己;克己;知己;己身(自己);己私(自己的欲望);己里钱(血汗钱,私房钱) 己 天干的第六位 己与三相近 己jǐ ⒈自身自～。舍～救人。先人后～。知彼知～，百战不殆（殆危险，失败）。 ⒉天干第六位，也用作…
Eng
- CC-CEDICT self|oneself|sixth of the ten Heavenly Stems 十天干[shi2 tian1 gan1]|sixth in order|letter F or Roman VI in list A, B, C, or I, II, III etc|hexa
ja
- JMdict oneself (itself, etc.)|I|me|you|by oneself (itself, etc.)
- JMdict 6th in rank|sixth sign of the Chinese calendar
- JMdict I|me
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
〔古文〕：𢀒【唐韻】居擬切【集韻】【韻會】苟起切【正韻】居里切，𠀤音紀。【廣韻】身也。【韻會】對物而言曰彼己。【書·大禹謨】舍己從人。【禮·坊記】君子貴人而賤己，先人而後己。 又【韻會】私也。【論語】克己復禮。 又【釋名】紀也。【詩·小雅】式夷式己。【箋】爲政當用平正之人，用能紀理其事也。 又日名。【說文】己，中宮也，象萬物辟藏詘形也。己承戊，象人腹。【爾雅·釋天】太歲在己曰屠維，月在己曰則。【禮·月令】季夏之月，其日戊己。【註】己之爲言起也。 又官名。【後漢·西域傳】元帝置戊己校尉，屯田於車師前王庭。【註】戊己中央，鎭覆四方。又開渠播種，以爲厭勝，故稱戊己焉。 又【集韻】口已切，音起。姓也。【詩·商頌】韋顧旣伐，昆吾夏桀。【箋】顧昆吾，皆己姓也。
Thuyết Văn
中宫也。 象萬物辟藏詘形也。 己承戊。象人腹。 凡己之屬皆从己。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
戊已皆中宫。故中央土。其日戊已。注曰。己之言起也。律曆志曰。理紀於已。釋名曰。已、皆有定形可紀識也。引申之義爲人已。言已以別於人者。己在中。人在外。可紀識也。論語。克已復禮爲仁。克已言自勝也。 辟藏者、盤辟收斂。字像其詰詘之形也。此與巳止字絕不同。宋以前分別。自明以來書籍閒大亂。如論語莫已知也。斯已而巳矣、唐石經不譌。宋儒乃不能了。居擬切。一部。 冡大一經。
【己】 (kỉ) Lục thư: Tượng hình Cấu trúc: Tượng hình — Từ: 己 (kỉ (Can {Kỉ})) Phiên thiết: Cư nghĩ thiết Thượng tự: 居 (cư) | Hạ tự: 擬 (nghĩ) Trung cổ thanh mẫu: 見母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 'k' + vận mẫu 'i' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → hỏi Suy luận: kỉ (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: trung (Giữa) cung (Giản thể của chữ [宮]) vậy。 tượng (Con voi.) vạn (Muôn) vật (Các loài sinh ở tron) tích…
Tự hình
- Giáp cốt
- Kim văn
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 𢀒