怛
đát
Hán Việt: đát · Pinyin: dá
Tổng quan
đau buồn sợ hãi sốc đau lòng
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | dá |
|---|---|
| Hán Việt | đát |
| Quảng Đông | daan3 |
| Nhật Bản | ITAMU |
| Hàn Quốc | 달 |
| Chú âm | ㄉㄚˊ |
| Hán ngữ Trung cổ | tat |
| Baxter-Sagart | tˤat |
| Hán ngữ Thượng cổ | tˤat |
| Phản thiết | 得案切 |
| Thanh mẫu | 端 |
| Vận | 翰 |
| Đẳng | 1 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Xót xa, thấy người có sự bất hạnh mà sinh lòng thương gọi là {đát}. Tục gọi người chết là {đát hóa} [怛化] là theo nghĩa ấy. Kinh ngạc. Nhọc nhằn.;
Nôm
- Bảng Tra Chữ Nôm đẵn đẵn cây [Eng: cut trees]
- Bảng Tra Chữ Nôm đảm [Eng: grieved, saddened; worried]
- Bảng Tra Chữ Nôm tạ một tạ thóc [Eng: 100kgs rice]
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 1.悲痛、憂傷。《詩經．檜風．匪風》：「顧瞻周道，中心怛兮。」 2.驚恐、畏懼。唐．獨孤及〈代書寄上李廣州〉詩：「推誠魚鱉信，持正魑魅怛。」 3.威嚇、恐嚇。唐．柳宗元〈三戒．臨江之麋〉：「群犬垂涎，揚尾皆來，其人怒怛之。」 [名] 懼怕。《文選．左思．魏都賦》：「顧非累卵於疊棋，焉至觀形而懷怛。」
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 怛 (形声。从心,旦声。本义痛苦) 同本义 怛,憯也。从心,旦声。--《说文》 怛,痛也。--《方言一》 疾痛惨怛,未尝不呼父母也。--《史记·屈原贾生列传》 悲泗淋漓,诚怛人心。--唐·李朝威《柳毅传》 忧伤 怛,忧也。--《广雅》 怛怛,忧也。--《释训》 中心怛兮。--《诗·桧风·匪风》 劳心怛怛。--《诗·齐风·甫田》 又如怛恻(忧伤);怛然(忧虑,不放心的样子);怛伤(悲伤);怛惋(悲伤) 畏惧;惊恐 叱!避!无怛化!--《庄子·大宗师》 怛然内热。--《列子·黄帝》 群犬垂涎,扬 怛 dá ①痛苦支体伤而心惨～。（《盐铁论》） ②〈古〉惊恐为…
Eng
- CC-CEDICT distressed|alarmed|shocked|grieved
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【集韻】得案切，音旦。【說文】憯也。【前漢·武帝詔】支體傷，則心憯怛。 又【唐韻】【集韻】【類篇】【韻會】當割切【玉篇】丁割切，𠀤音妲。【廣韻】悲慘也。【增韻】驚也，懼也。【莊子·大宗師】無怛化。【禮·儒行註】言之不愊怛也。【疏】愊怛，謂急促之意。【釋文】怛，驚怛也。 又勞也。【詩·齊風】勞心怛怛。 又或作𢛁。【詩·𨻰風】中心怛兮。【前漢·王吉傳】引《詩》作𢛁。亦作憚。入聲。【周禮·冬官考工記·矢人】則雖有疾風，亦弗之能憚矣。【釋文】音怛，都達反。或作𢘇。通作旦。◎按隂復春云：《說文》得案切。又當割切。又曰怛或从心在旦下，作𢘇，音義皆同。是當以去聲爲本，入聲爲次。自玉篇怛，𢘇二字分音，相承巳久，字彙踵訛，《正字通》辨之未明，今爲剖正。
Thuyết Văn
㦧也。 从心。旦聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
匪風。中心怛兮。傳曰。怛、傷也。甫田。勞心怛怛。傳曰。怛怛猶忉忉也。按上章傳曰。㣼㣼、憂勞也。此因其義相同、故曰猶。 得案切。又當割切。在十四十五部。
【怛】(đắn) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 心 (tâm) | Thanh phù (聲符): 旦 (đán) Phiên thiết: 得案切 → đắc + an Nghĩa: 㦧 vậy。 từ tâm (tim/lòng)。旦 thanh。
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 𢘇 · 𢛁