旣
kí
Hán Việt: kí · Pinyin: jì
Tổng quan
biến thể của 既[ji4]
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | jì |
|---|---|
| Hán Việt | kí |
| Quảng Đông | gei3 |
| Nhật Bản | KI |
| Hàn Quốc | 기 |
| Chú âm | ㄐㄧˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | kioih |
| Phản thiết | 許旣切 |
| Thanh mẫu | 曉 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Đã. Như {kí vãng bất gián} [旣往不諫] sự đã qua không can nữa. Đã xong. Như {ẩm thực kí tất} [飲食旣必] ăn uống đã xong. Mặt trời bị ăn hết cũng gọi là {kí}.;
Nôm
- Lục Vân Tiên Âm Nôm: dĩ Xuất hiện 1 lần trong Lục Vân Tiên
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 「既」的異體字。
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 旣jì ⒈同既”。
Eng
- CC-CEDICT variant of 既[ji4]
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】居豙切【集韻】【韻會】居氣切，𠀤音曁。【說文】小食也。从皀㒫聲，論語曰：不使勝食旣。○按今《論語》作氣。 又【玉篇】已也。【易·小畜】旣雨旣處。【詩·召南】亦旣見止，亦旣覯止。 又【博雅】盡也。【易·旣濟疏】旣者，皆盡之稱。【書·舜典】旣月。【左傳·桓元年】日有食之旣。 又【博雅】旣，失也。 又與漑同。【史記·五帝紀】帝嚳旣執中而徧天下。【註】徐廣曰：古旣字作水旁。 又【集韻】几利切，音冀。義同。 又許旣切，音欷。餼或作旣。饋客芻米也。【禮·中庸】旣廩稱事。【註】旣讀爲餼。餼廩，稍食也。【正字通】俗旣字。旣字中匕作丨二。
Thuyết Văn
小食也。 从皀。旡聲。 論語曰。不使勝食旣。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
此與口部嘰音義皆同。玉藻、少儀作禨。假借字也。引伸之義爲盡也已也。如春秋日有食之旣。周本紀東西周皆入於秦。周旣不祀。正與小食相反。此如亂訓治、徂訓存。旣者、終也。終則有始。小食則必盡。盡則復生。 居未切。十五部。 鄉黨篇文。此引經說假借也。論語以旣爲气。如商書以𡚽爲好、詩以夃爲姑之類。今論語作氣。气氣古今字。作氣、葢魯論也。許偁、葢古文論語也。或云。謂不使肉勝於食。但小小食之。說固可通。然古人之文。云不使勝則巳足。不必贅此字。
【旣】(kí) Lục thư: Giả tá Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 皀 (tấp) | Thanh phù (聲符): 旡 (kí) Phiên thiết: 居未切 → cư + mùi Dị thể: Cổ văn: 論語也 Nghĩa: tiểu (nhỏ)thực (ăn) vậy。 từ 皀。旡 thanh。 『Luận Ngữ』viết: 。 bất (không) 使勝thực (ăn)旣。
Tự hình
- Giáp cốt
- Kim văn
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Khải thư
Dị thể: 既