泣
khấp
Hán Việt: khấp · Pinyin: qì
Tổng quan
lớp lớp lớp sóng dồi [Eng: cry, sob, weep]
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | qì |
|---|---|
| Hán Việt | khấp |
| Quảng Đông | jap1 |
| Mân Nam | khip |
| Nhật Bản | KYUU |
| Hàn Quốc | 읍 |
| Chú âm | ㄑㄧˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | khip |
| Baxter-Sagart | k-r̥əp |
| Hán ngữ Thượng cổ | k-r̥əp |
| Phản thiết | 乞及切 |
| Thanh mẫu | 溪 |
| Vận | 緝 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Khóc, khóc không ra tiếng gọi là {khấp}. Nguyễn Du [阮攸] : {Bất tri tam bách dư niên hậu, Thiên hạ hà nhân khấp Tố Như} [不知三百餘年後, 天下何人泣素如] (Độc Tiểu Thanh kí [讀小青記]) Không biết hơn ba trăm năm sau, Thiên hạ ai là người khóc Tố Như (*). $ (*) Tố Như [素如] là tên tự của Nguyễn Du [阮攸…
Nôm
- Bảng Tra Chữ Nôm rắp rắp ranh; rắp mưu; răm rắp [Eng: to intend; to plot; All to a man, all at the same time]
- Bảng Tra Chữ Nôm rập rập rình [Eng: cry, sob, weep]
- Bảng Tra Chữ Nôm lớp lớp lớp sóng dồi [Eng: cry, sob, weep]
- Bảng Tra Chữ Nôm khấp khấp khểnh; khấp khởi [Eng: bumpy; (be) in high spirits]
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: khóc Xuất hiện 5 lần trong Truyện Kiều 1871
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: khóc Xuất hiện 4 lần trong Truyện Kiều 1902
- Lục Vân Tiên Âm Nôm: khóc Xuất hiện 5 lần trong Lục Vân Tiên
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 只掉眼淚而不出聲的哭，或指低聲的哭。如：「泣血」、「泣不成聲」。《史記．卷七七．魏公子傳》：「公子畏死邪？何泣也？」宋．陸游〈夜泊水村〉詩：「老子猶堪絕大漠，諸君何至泣新亭？」 [名] 眼淚。如：「暗自飲泣」、「泣下如雨」。《史記．卷七．項羽本紀》：「項王泣數行下。」
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 泣〈动〉 (形声。从水,立声。本义无声或低声地哭) 同本义 持其踵为之泣。--《战国策·赵策》 如闻泣幽咽。--唐·杜甫《石壕吏》诗 连拜且泣。--宋·王谠《唐语林·雅量》 太监泣别。--明·崔铣《记王忠肃公翱三事》 又如泣励(哭着激励);泣詈(边哭边骂);泣血捶膺(形容悲痛欲绝的样子);泣血(无声痛哭,泪如血涌);泣别(流泪告别) 哭 泣 〈名〉 眼泪 泣下沾衿。--《汉书·李广苏建传》 座中泣下谁最多。--唐· 泣qì ⒈眼泪～如雨下。 ⒉小声哭～不成声。 泣lì 1.形容暴风迅猛的样子。 泣sè 1.涩滞不畅。
Eng
- CC-CEDICT to sob
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【廣韻】去急切【集韻】【韻會】【正韻】乞及切，𠀤音湇。【說文】無聲出涕也。【徐鉉曰】泣，哭之細也。【禮·檀弓】泣血三年。 又【集韻】力入切，音立。猋泣，疾貌。 又與澀通。血凝不消也。【素問】寒氣容于背兪之脈，則血脈泣。
Thuyết Văn
無聲出涕者曰泣。 从水。立聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
依韵會所據小徐本訂。者、別事䛐也。哭下曰。哀聲也。其出涕不待言。其無聲出涕者爲泣。此哭泣之別也尚書大傳曰。微子將往朝周。過殷之故墟。志動心悲。欲哭則爲朝周。俯泣則近婦人。推而廣之作雅聲。謂之麥秀歌。 去急切。七部。素問以爲歰字。
【泣】 (khấp) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 水 (thuỷ) | Thanh phù (聲符): 立 (lập) Phiên thiết: Khứ cấp thiết Thượng tự: 去 (khứ) | Hạ tự: 急 (cấp) Trung cổ thanh mẫu: 溪母 — thứ thanh (次清) Quy tắc: thanh mẫu 'kh' + vận mẫu 'ip' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → sắc Suy luận: khíp (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: vô (Không.) thanh xuất (Ra ngoài) thế (Nước mắt) là nói rằng khấp (Khóc)
Tự hình
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 𣲔