煙
yênNôm yên
Hán Việt: yên · Pinyin: yān · Nôm: yên
Tổng quan
Khói. Như yên ba [煙波] khói sóng. Thôi Hiệu [崔顥] : Nhật mộ hương quan hà xứ thị, Yên ba giang thượng sử nhân sầu [日暮鄉關何處是, 煙波江上使人愁] (Hoàng hạc lâu [黄鶴樓]) Trờ…
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | yān |
|---|---|
| Hán Việt | yên |
| Âm Nôm | yên |
| Quảng Đông | jin1 |
| Mân Nam | ian |
| Nhật Bản | EN |
| Hàn Quốc | 연 |
| Chú âm | ㄧㄢˉ |
| Hán ngữ Trung cổ | qen |
| Baxter-Sagart | [q]ˤi[n] |
| Hán ngữ Thượng cổ | [q]ˤi[n] |
| Phản thiết | 於眞切 |
| Thanh mẫu | 影 |
| Vận | 先 |
| Đẳng | 4 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Khói. Như yên ba [煙波] khói sóng. Thôi Hiệu [崔顥] : Nhật mộ hương quan hà xứ thị, Yên ba giang thượng sử nhân sầu [日暮鄉關何處是, 煙波江上使人愁] (Hoàng hạc lâu [黄鶴樓]) Trời tối, quê nhà nơi đâu ? Trên sông khói sóng khiến người buồn. Tản Đà dịch thơ : Quê hương khuất bóng hoàng hôn, Trên sông khói sóng cho buồn lòng ai. Chất hơi nhiều gọi là yên. Như vân yên [雲煙] mây mờ, yên vụ [煙霧] mù mịt, v.v. Thuốc hút. Như lao yên [牢煙] thuốc lào, nha phiến yên [鴉片煙] thuốc phiện, v.v. Nhọ nồi, than muội. Cũng có khi viết là yên [烟]
Nôm
- Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) yên yên tử (bồ hóng); yên hoa (hút thuốc phiện; chơi gái); vân yên (sương mù); hấp yên (hút thuốc) [Eng: scoot; (opium/drug; to whore); fog; to smoke]
- Hồng Nghĩa Giác Tư Y Thư [Hồng nghĩa giác tư y thư] chướng vụ yên hà ngoại cảm nội thương
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.物質燃燒時所產生的氣狀物。《說文解字．火部》：「煙，火氣也。」如：「炊煙」、「狼煙」。唐．王維〈使至塞上〉詩：「大漠孤煙直，長河落日圓。」 2.山川間像煙一樣的水氣。如：「雲煙」、「煙嵐」。《文選．左思．吳都賦》：「飛爓浮煙，載霞載陰。」 3.煙氣所凝結而成的黑灰，常用以製墨。如：「油煙」、「桐煙」、「鍋煙」。《文選．曹植．樂府詩》：「墨出青松煙，筆出狡兔翰。」 4.特指鴉片。如：「煙土」、「大煙」、「抽大煙」。 5.通「菸」。
Eng
- CC-CEDICT cigarette or pipe tobacco, CL:根[gen1], smoke, mist, vapour, CL:縷, 缕[lu:3], tobacco plant, (of the eyes) to be irritated by smoke
- JMdict smoke
- JMdict fumes
ja
- JMdict 煙（けむり）
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
〔古文〕：𡨾、𠖜、𡍯【唐韻】烏前切【集韻】【韻會】因蓮切【正韻】因肩切，𠀤音燕。【說文】火气也。【周禮·秋官·蟈氏】以其煙被之。 又姓。見【字彙】。 又於眞切，音因。【周禮·春官·大宗伯註】禋之言煙也。周人尚臭，煙氣之臭聞者。【註】煙音因。【柳宗元·祭从兄文】留連遊歡，涉月彌旬，夜𤑔膏炬，晝凌風煙。【說文】或作烟。【集韻】籀亦作𡇽。
Thuyết Văn
火气也。 从火。垔聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
陸璣連珠曰。火壯則煙㣲。 烏前切。十二部。
【煙】 (yên) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 火 (hoả) , Thanh phù (聲符): 垔 (nhân) Phiên thiết: Ô tiền thiết Thượng tự: 烏 (ô) , Hạ tự: 前 (tiền) Trung cổ thanh mẫu: 影母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu '?' + vận mẫu 'iên' Suy luận: iên (âm hệ: 0 , từ vựng: 0) Nghĩa: hỏa (Lửa.) khí (Hơi) vậy
Tự hình
- Kim văn
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 烟 · 㷑 · 𠖜 · 𠖣 · 𡇽 · 𡨾 · 𤇆 · 𤊗 · 𤌪 · 𤎟 · 𤏯 · 完