犀
tê
Hán Việt: tê · Pinyin: xī
Tổng quan
tê giác sắc bén
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | xī |
|---|---|
| Hán Việt | tê |
| Quảng Đông | sai1 |
| Mân Nam | sai |
| Nhật Bản | SAI |
| Hàn Quốc | 서 |
| Chú âm | ㄒㄧˉ |
| Hán ngữ Trung cổ | se |
| Baxter-Sagart | s.lˤəj |
| Hán ngữ Thượng cổ | s.lˤəj |
| Phản thiết | 先稽切 |
| Thanh mẫu | 心 |
| Vận | 齊 |
| Đẳng | 4 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Con tê giác. {Tê lợi} [犀利] bền sắc (nói về đồ binh). Hạt bầu xếp hàng như cánh hoa.;
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 動物名。脊椎動物門哺乳綱奇蹄目。體型碩大，外形似牛。頭略成三角形，頸短。鼻上有一或二個角，可入藥，亦可作武器。四肢粗大，每蹄有三趾。皮粗而厚，色微黑，全身幾乎無毛。以草、樹葉、嫩枝為食，產於亞洲與非洲的熱帶森林。也稱為「犀牛」。 [形] 堅利、銳利。如：「犀利」。《漢書．卷五九．張衡傳》：「雖有犀舟勁楫，猶人涉卬否，有須者也。」
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 犀 犀牛 犀,南徼外牛,一角在鼻,一角在顶,似豕,从牛,尾声。--《说文》 犀,似水牛,猪头,大腹,庳脚,脚有三蹄,黑色,三角,一顶上,一额上,一鼻上,鼻上者即食角也。小而不椭,好食棘,亦有一角者。--《尔雅》郭注 水犀之甲。--《国语·越语》。注’今徼外所送,有山犀、有水犀。水犀之皮有珠甲,山犀则无。” 黄支国献犀牛。--《汉书·平帝纪》 正南以文献为献。--《周书·王会篇》。按,犀角搅汤解诸毒药。 荆有云梦,犀兕麋鹿满之。--《墨子·公输》 又如犀牛望月(形容长久盼望);犀分(划分。古代传说有水兽名水犀, 犀xī ⒈ ，又可做器物。 ⒉坚固～利。 ⒊
Eng
- CC-CEDICT rhinoceros|sharp
ja
- JMdict rhinoceros
Nguồn gốc
surround-upper-left
Khang Hy
【五音篇海】與犀同。【唐韻】先稽切【集韻】【韻會】【正韻】先齊切，𠀤音西。【說文】南徼外牛，一角在鼻，一角在頂似豕。从牛㞑聲。【爾雅·釋獸】犀，似豕。【註】犀似水牛，豬頭大腹庳脚，脚有三蹄，黑色。三角，一在頂上，一在額上，一在鼻上。鼻上者卽食角也。小而不橢，好食棘。亦有一角者。【疏】交州記曰：犀，出九德，毛如豕，蹄甲，頭似馬。【埤雅】異物志：犀兼五種，肉舌有棘，常食草木棘刺，不啖莖葉。舊說犀之通天者，惡影常飮濁水，佳霧厚露之夜不濡，其裏白星徹端。世云：犀望星而入角，可以破水駭雞。南人呼犀角爲黑暗，言難識也。三角者，水犀也。二角者，山犀也。在頂者，謂之頂犀。在鼻者，謂之鼻犀。犀有四輩。【前漢·平帝紀】黃支國獻犀牛。【山海經】琹敼之山多白犀。【註】此與辟寒、蠲忿、辟塵、辟暑諸犀，皆異種也。 又【山海經】釐山有獸，狀如牛，食人，其名犀渠。 又【集韻】兵器堅也。【前漢·馮奉世傳】器不犀利。【註】晉灼曰：犀，堅也。 又【集韻】一曰瓠中。【詩·衞風】齒如瓠犀。【傳】瓠犀，瓠瓣也。【疏】正義曰：釋草云：瓠，棲瓣也。孫炎曰：棲，瓠中瓣也。棲與犀字異音同。◎按廣韻瓠屖，說文遲也。別作屖从尸辛。集韻屖專訓遲，犀兼訓瓠中。 又【玉篇】棲遲或作犀。
Thuyết Văn
徼外牛。 一角在鼻。一角在頂。 佀豕。 从牛。尾聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
各本有南字。今依韵會。楚語曰。巴浦之犀犛兕象。其可盡乎。後漢章帝紀。蠻夷獻生犀、白雉。 爾雅山海經郭注、劉欣期交州記皆云有三角。一在頂上。一在頟上。一在鼻上。鼻上角短小。按晉語。角犀豐盈。孟子注。頟角犀厥地。戰國策。眉目準頞權衡。犀角偃月。此皆謂人自鼻至頂豐滿。如相書所云伏犀貫頂也。 見釋獸。劉欣期云。其毛如豕。頭如馬。郭璞云。形似水牛。豬頭。說各不同也。 先稽切。十五部。
【犀】 (tê) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 牛 (ngưu) | Thanh phù (聲符): 尾 (vĩ) Phiên thiết: Tiên kê thiết Thượng tự: 先 (tiên) | Hạ tự: 稽 (kê) Trung cổ thanh mẫu: 心母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 't' + vận mẫu 'ê' Suy luận: tê (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: kiếu (Đi tuần xét) ngoại (Ngoài) ngưu (Con bò. {Thủy ngưu} )。 nhất (Một) giác (Cái sừng) tại (Ở. Như {tại hạ vị nh) tị (Cái mũ…
Tự hình
- Kim văn
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 屖 · 𡱝 · 𡳚 · 𤚌 · 𭕝 · 屖