督
đốc
Hán Việt: đốc · Pinyin: dū
Tổng quan
(hình thức kết hợp) giám sát
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | dū |
|---|---|
| Hán Việt | đốc |
| Quảng Đông | duk1 |
| Mân Nam | tok |
| Nhật Bản | TOKU |
| Hàn Quốc | 독 |
| Chú âm | ㄉㄨˉ |
| Hán ngữ Trung cổ | tuuk |
| Phản thiết | 冬毒切 |
| Thanh mẫu | 端 |
| Vận | 沃 |
| Đẳng | 1 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Đốc suất, lấy thân đốc suất kẻ dưới gọi là {đốc}. Đốc trách. Tên quan. Như {đô đốc} [都督], {tổng đốc} [總督], v.v. Chính thực, chân chính. Giữa.;
Nôm
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: đốc Xuất hiện 1 lần trong Truyện Kiều bản 1866
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: đốc Xuất hiện 1 lần trong Truyện Kiều 1871
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: đốc Xuất hiện 1 lần trong Truyện Kiều 1902
- Lục Vân Tiên Âm Nôm: đốc Xuất hiện 1 lần trong Lục Vân Tiên
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 1.監察、考核、審視。如：「監督」、「督導」、「督戰」。《管子．心術上》：「故事督乎法，法出乎權。」唐．尹知章．注：「督，察也。謂以法察事。」 2.催促。如：「督促」。《後漢書．卷三五．張純傳》：「督委輸，監諸將營。」唐．章懷太子．注：「督，促也。」 3.責備。如：「督過」。漢．王充《論衡．寒溫》：「父子相怒，夫妻相督。」 [名] 1.大將。《後漢書．卷四六．郭躬傳》：「軍征，校尉一統於督。」唐．章懷太子．注：「督，謂大將。」《三國志．卷三五．諸葛亮傳》：「將軍向寵，性行淑均，曉暢軍事，試用於昔日，先帝稱之曰能，是以眾議舉寵為督。」 2.職官名。…
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 督 (形声。从目,叔声。本义察看督促,监督) 同本义 督,察也。--《说文》 禁督逆祀命者。--《周礼·春官·大祝》 植中枢,立督虑。--《太玄卷一周》 行督责之术。--《史记·李斯传》 离娄督绳。--《汉书·王褒传》 督责大臣。--《汉书·公孙贺传》 闻将军有意督过之。--《汉书·高帝纪》 亮使马谡督诸军在前。--《三国志·诸葛亮传》 又如 督邮(官员。系汉时代表太守督察下属县吏政绩优劣、宣讲教会等的佐吏); 督责(督察处罚); 督过(督察责罚); 督训(督察教育); 督参(督察参验); 督 dū ①〈古〉中央；中间缘～以为经。（《庄子·养生主》） ②…
Eng
- CC-CEDICT (bound form) to supervise
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
【唐韻】冬毒切【集韻】【韻會】【正韻】都毒切，𠀤音篤。【說文】察也。【廣韻】率也，勸也。【增韻】催趨也。【正韻】董也。又敕戒也。【前漢·車千秋傳】宜有以敎督。【唐晝裴度傳】請身督戰。 又【說文】目痛也。 又【爾雅·釋詁】正也。【左傳·僖十二年】謂督不忘。【疏】謂管仲功德正而不忘也。 又【增韻】責也。【史記·項羽紀】聞大王有意督過之。【註】督，責也。 又考也。【韓非子·揚權篇】督參鞠之。【註】考驗盡之也。 又中也。【周禮·冬官考工記·匠人註】督旁之脩。【疏】中央爲督，所以督率兩旁。【莊子·養生主】緣督以爲經。【註】督，中也。謂中兩閒而立，俗所謂騎縫也。【六書故】人身督脈當身之中，貫徹上下，故衣縫當背之中，達上下者，亦謂之督。別作裻。 又【奇經攷】督者，都也，督脈爲陽脈之都綱。 又家督，長子也。【史記·越世家】朱公長男曰：家有長子曰家督。 又大將曰督。【後漢·郭躬傳】軍征校尉，一統於督。 又督郵，督護，都督，皆官名。 又地名。【左傳·成十六年】我師次于督揚。【註】卽祝柯縣，今屬濟南郡。又【史記·燕世家】荊軻獻督亢地圖於秦。【註】督亢，燕地。徐廣曰：涿有督亢亭。 又姓。望出巴郡，晉有督戎。 又通作篤毒竺。【書·微子之命】曰篤不忘。【孔傳】篤，厚也。本又作竺。左傳謂：督不忘。林註謂：督厚不可忘也。【前漢·張騫傳】身毒在大夏東南。【李奇曰】一名天篤。【師古曰】今之天竺，蓋身毒，聲轉爲天篤，篤省文作竺，又轉爲竹音。【後漢·杜篤論都賦】摧天督。【註】卽天竺國。按此是督與篤竺毒古𠀤通。 考證：〔【周禮·冬官考工記·匠人註】督旁之脩。〕 謹照原文㫦改脩。〔左傳謂篤不忘。〕 謹照僖十二年原文篤改督。
Thuyết Văn
察視也。 从目。叔聲。 一曰目痛也。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
視字依師古漢書注補。凡師古引說文多有不言說文曰者。車千秋傳。詔丞相御史督二千石求捕。又曰。宜有以敎督。按六經但言董。董卽督也。督者、以中道察視之。人身督脈在一身之中。衣之中縫亦曰督縫。 冬毒切。三部。𣜩省作督。 鍇本痛作病。誤。
【督】 (đốc) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 目 (mục) | Thanh phù (聲符): 叔 (thúc) Phiên thiết: Đông độc thiết Thượng tự: 冬 (đông) | Hạ tự: 毒 (độc) Trung cổ thanh mẫu: 端母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 'đ' + vận mẫu 'ôc' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → sắc Suy luận: đốc (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: sát (Xét lại.) thị (Nhìn kĩ) vậy Một thuyết khác: 目痛也
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 𣈉 · 𥆳