矢

shǐthỉNôm thỉ

Hán Việt: thỉ · Pinyin: shǐ · Nôm: thỉ

Tổng quan

Cái tên

Pinyin
shǐ
Hán Việt
thỉ
Âm Nôm
thỉ
Chú âm
ㄕˇ
Unicode
U+77E2
Bộ thủ
入
Số nét
5
Cấu trúc
overlaid
Thương Hiệt
OK

矢口 · 矢志 · 矢的 · 矢石 · 矢言 · 矢量 · 矢車菊 · 矢车菊

  • Thuyết Văn Giải Tự
  • Khang Hy Tự Điển

Âm vận

Pinyinshǐ
Hán Việtthỉ
Âm Nômtẻ
Quảng Đôngci2
Mân Namsí
Nhật BảnSHI
Hàn Quốc시
Chú âmㄕˇ
Hán ngữ Trung cổsjiix
Baxter-Sagartl̥i[j]ʔ
Hán ngữ Thượng cổl̥i[j]ʔ
Phản thiết式視切
Thanh mẫu書
Vận旨
Đẳng3

Nghĩa

Việt

  • Thiều Chửu Cái tên. Thề. Nghĩa như phát thệ [發誓]. Nguyên là chữ thỉ [屎] cứt (phân). Sử Ký [史記] : Liêm tướng quân tuy lão, thượng thiện phạn, nhiên dữ thần tọa, khoảnh chi, tam di thỉ hĩ [廉將軍雖老, 尚善飯, 然與臣坐, 頃之, 三遺矢矣] (Liêm Pha Lạn Tương Như truyện [廉頗藺相如傳]) Liêm tướng quân tuy già nhưng ăn còn khỏe. Có điều ngồi với tôi một lúc mà bỏ đi đại tiện đến ba lần. Bầy. Thi hành ra. Chính, chính trực

Nôm

  • Giản Dị Hán Nôm thẻ thỏ thẻ; thẻ bài [Eng: to murmur; simmoning tablet]
  • Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) thỉ thủ thỉ [Eng: to whisper]
  • Bảng Tra Chữ Nôm tẻ lẻ tẻ; buồn tẻ [Eng: arrow, dart; vow, swear]
  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: thẻ Xuất hiện 1 lần trong Truyện Kiều 1902

Taiwan

  • MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.箭。如：「流矢」、「無的放矢」。《漢書．卷五四．李廣傳》：「廣出獵，見草中石，以為虎而射之，中石沒矢。」 2.古代投壺燕飲時所用的籌碼。《禮記．投壺》：「投壺之禮，主人奉矢，司射奉中，使人執壺。」 3.糞便。通「屎」。《左傳．文公十八年》：「仲以君命召惠伯……弗聽乃入，殺而埋之馬矢之中。」《史記．卷八一．廉頗藺相如傳》：「廉將軍雖老，尚善飯，然與臣坐，頃之，三遺矢矣。」 4.二一四部首之一。 [動] 發誓。如：「矢志不忘」、「矢勤矢勇」。《論語．雍也》：「夫子矢之曰：『予所否者，天厭之，天厭之！』」 [形] 正直的、端正的。《書經．盤庚上》：「盤庚遷于殷，民不適有居。率籲眾慼，出矢言。」漢．孔安國．傳：「出正直之言。」

Mainland

  • Tân Hoa Tự Điển 矢 (象形。甲骨文字形。象镝括羽之形。本义箭) 同本义。以竹为箭,以木为矢 矢又谓之箭。--《释名》 矢,弓弩矢也。--《说文》 掌六弓、四弩、八矢法。--《周礼·司弓矢》 矢,箭也。--《广雅》 嗑得金矢,解得黄矢。--《易·噬》 疾如锥矢。--《战国策·齐策》 侍投则拥矢。--《礼记·少仪》 既挟我矢。--《诗·小雅·吉日》 矢以柘若棘。--《大戴礼记·投壶》 秦无亡矢遗镞之费,而天下诸侯已困矣。--汉·贾谊《过秦论》 入于太亩,还矢先王。--宋·欧阳修《新五代史·伶官传·序》 又如飞矢; 矢 矢shǐ ⒈箭弓～。有的放～。 ⒉发誓～志不渝。 ⒊〈古〉作"屎"用马～。 ⒋

Eng

  • CC-CEDICT arrow, dart, straight, to vow, to swear, old variant of 屎[shi3]
  • JMdict arrow
  • JMdict wedge
  • JMdict chock

ja

  • JMdict 矢（や）

Nguồn gốc

overlaid

Khang Hy

 〔古文〕：𠂕、𠓡【唐韻】【廣韻】式視切【集韻】【類篇】【韻會】矧視切，𠀤尸上聲。【說文】弓弩矢也。从入，象鏑括羽之形。古者夷牟初作矢。【宋衷云】黃帝臣也。【荀子·解蔽篇】浮游作矢。【山海經】少皡生般，始爲弓矢。【爾雅·釋詁】矢，弛也。【疏】以弓釋弦曰弛。【釋名】指也，言其有所指向，迅疾也。【揚子·方言】箭，自關而東謂之矢。【易·繫辭】剡木爲矢。【書·顧命】垂之竹矢。【周禮·夏官】司弓矢，掌八矢之灋。枉矢，絜矢，利火射，用諸守城車戰。殺矢，鍭矢，用諸近射田獵。矰矢，茀矢，用諸弋射。恆矢，𤷒矢，用諸散射。【史記·孔子世家】肅愼貢楛矢石砮，長尺有咫。 又嚆矢，響箭也。【莊子·在宥篇】焉知曾史之不爲桀紂嚆史也。一作嗃矢。黃庭堅曰：安能爲人作嗃矢。【註】射者必先以嗃矢定其遠近也。 又【爾雅·釋詁】𨻰也。【虞書序】臯陶矢闕謨。【春秋·隱五年】公矢魚于棠。【詩·大雅】無矢我陵。【傳】矢，𨻰也。【箋】猶當也。【正義】矢實𨻰義，欲言威武之盛，敵不敢當，以其當侵而𨻰，故言矢猶當也。 又【爾雅·釋言】誓也。【書·盤庚】出矢言。【詩·衞風】永矢勿諼。 又【博雅】正也。直也。【易·解卦】得黃矢貞吉。【詩·小雅】其直如矢。 又施也。【詩·大雅】矢其文德。 又投壷之籌曰矢。【禮·投壷】主人奉矢。 又星名。【史記·天官書】枉矢，類大流星，虵行而蒼黑，望之如有毛羽然。 又【釋名】齊魯謂光景爲枉矢，言其光行若射矢之所至也。 又鉗矢，蓬矢，諸羌州名。見【唐書·地理志】。 又【廣韻】屎本作矢。【左傳·文十八年】埋之馬矢之中。【史記·廉頗傳】一飯三遺矢。 又複姓。【前漢·馬宮傳】本姓馬矢，宮仕學，稱馬氏云。【集韻】或作𥬘。

Thuyết Văn

弓弩矢也。 从入。 象鏑羽之形。 古者夷牟初作矢。 凡矢之屬皆从矢。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

弓弩所用䠶之矢也。 矢欲其中。 鏑謂丨也。金部曰。鏑、矢鏠也。作者、誤。謂八也。木部曰。桰、矢桰檃弦処。岐其耑以居弦也。羽謂一也。羽部曰。翦、矢羽是也。矢羽從、而橫之何也。以識其物耳。矢之制詳於考工記矢人。式視切。十五部。 山海經曰。少暤生般。般是始爲弓矢。郭曰。世本云牟夷作矢。揮作弓。弓矢一器。作之㒳人。於義有疑。此言般之作是。按弦木爲弧。掞木爲矢。𣪠傳系諸黃帝堯舜之下。葢不妨有同時合成之者。夷牟、郭作牟夷。孫卿作浮游。

【蠟】 (lạp ⟨chá⟩) Nghĩa:

Tự hình

  • Giáp cốt
  • Kim văn
  • Chữ lụa
  • Tiểu triện
  • Khải thư
  • Hành thư
  • Thảo thư

Dị thể: 笶 · 𠂕 · 𠓡 · 𠤕 · 𥎨 · 𥬟 · 𭁆 · 笶 · 笶