端

duān đoan

Hán Việt: đoan · Pinyin: duān

Tổng quan

cuối cực mục cổng cầm ngang bằng hai tay mang đều đặn biến thể cũ của 端[duan1] bắt đầu nguồn gốc

Pinyin
duān
Hán Việt
đoan
Chú âm
ㄉㄨㄢˉ
Unicode
U+7AEF
Bộ thủ
立
Số nét
14
Cấu trúc
left-right
Thương Hiệt
YTUMB

端一 · 端上 · 端丽 · 端五 · 端倪 · 端凝 · 端出 · 端午

  • Thuyết Văn Giải Tự
  • Khang Hy Tự Điển

Âm vận

Pinyinduān
Hán Việtđoan
Quảng Đôngdyun1
Mân Namtuan
Nhật BảnTAN
Hàn Quốc단
Chú âmㄉㄨㄢˉ
Hán ngữ Trung cổtuan
Baxter-Sagarttˤor
Hán ngữ Thượng cổtˤor
Phản thiết美辨切
Thanh mẫu明

Nghĩa

Việt

  • Thiều Chửu Ngay thẳng. Mầm mối, đầu mối. Như {kiến đoan} [見端] mới thấy nhú mầm, {tạo đoan} [造端] gây mối. Tấm, một tấm vải gọi là {bố nhất đoan} [布一端]. Mối, đầu, lớn bé dày mỏng, cùng đối đãi với nhau gọi là {lưỡng đoan} [兩端]. Như {chấp kỳ lưỡng đoan} [執其兩端] (Lễ ký [禮記]) cầm cả hai mối. Đoạn…

Nôm

  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: đoan Xuất hiện 6 lần trong Truyện Kiều bản 1866
  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: đoan Xuất hiện 5 lần trong Truyện Kiều 1871
  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: đoan Xuất hiện 5 lần trong Truyện Kiều 1902
  • Lục Vân Tiên Âm Nôm: đoan Xuất hiện 1 lần trong Lục Vân Tiên

Taiwan

  • MOE · 教育部重編國語辭典 [名]_x000D_ 1.事物的兩頭皆稱為「端」。如：「尖端」、「末端」、「筆端」。《論語．子罕》：「我叩其兩端而竭焉。」明．徐弘祖《徐霞客遊記．卷三下．粵西遊日記二》：「岐中倒垂一乳，長數丈，其端空懸，水由端涓涓下。」_x000D_ 2.事物的起始、原因。如：「開端」、「發端」、「事端」、「挑起戰端」。《孟子．公孫丑》：「惻隱之心，仁之端也。」《史記．卷七七．魏公子列傳》：「今有難，無他端而欲赴秦軍，譬若以肉投餒虎，何功之有哉？」《三國演義》第一六回：「公若應之，是疲於奔命，而又結怨於人；若其不允，是棄親而啟兵端也。」_x000D_ 3.項目、方面。如…

Mainland

  • Tân Hoa Tự Điển 端 (形声。从立,聑声。本义站得直) 同本义 端,直也。--《说文》。按立容直也。” 端,正也。--《广雅·释诂一》 以端其位。--《礼记·祭义》 端行颐靋如矢。--《礼记·王藻》 振书端书于君前。--《礼记·曲礼》 又如端行(端正身躯而快步行走);端拱(端正身子拱手);端伟(笔直壮大);端端(端正;不倾斜);端身(摆正身体) 端正。引申为正直 水至平,端不倾。--《荀子·成相》 选天下之端士。--汉·贾谊《治安策》 又如不端(不正派);好端端的(好好儿的);端一(端庄娴静);端士(端人;正直 端 duān ①〈古〉一种礼服～章甫，愿为小相焉。（《论语·…

Eng

  • CC-CEDICT (bound form) tip; end; extremity|(bound form) aspect; facet|(bound form) upright; proper|to hold sth level with both hands; to carry|to eliminate; to wipe out
  • CC-CEDICT old variant of 端[duan1]|start|origin

ja

  • JMdict end (e.g. of street)|tip|point|edge|margin
  • JMdict fraction|odd sum|odd money|small change|low class female servant
  • JMdict edge|tip|end|gable wall|gable

Nguồn gốc

left-right

Khang Hy

 〔古文〕：耑【廣韻】【集韻】【韻會】【正韻】𠀤多官切，音偳。【說文】直也，正也。【禮·曲禮】振書端書于君前。【註】端，正也。【玉藻】目容端。【前漢·賈誼傳】選天下之端士，孝悌博聞，有道術者，以衞翼之。 又【篇海】萌也，始也，首也。【禮·禮運】人者，天地之心，五行之端也。【公羊傳·隱元年註】上係天端。【疏】天端，卽春也。春秋說云：以元之深，正天之端。以天之端，正王者之政也。【左傳·文元年】先王之正，時也，履端于始。【疏】履，步也，謂推步曆之初始，以爲術曆之端首。【孟子】惻隱之心，仁之端也。【註】端者，首也。人皆有仁義禮智之首，可引用之。 又【廣韻】緒也，等也。【揚子·方言】緒，南楚或曰端。 又【增韻】審也。【戰國策】郤疵對智伯曰：韓魏之君，視疵端而趨疾。 又專也。【戰國策】敢端其願。【註】端，猶專也。 又布帛曰端。【禮·記疏】束帛，十端也。丈八尺爲端。【小爾雅】倍丈謂之端，倍端謂之兩，倍兩謂之疋。 又【周禮·春官】其齊服有𤣥端，素端。【鄭司農註】衣有襦裳者爲端。【穀梁傳·僖三年】桓公委端搢笏，而朝諸侯。【註】端，𤣥端之服。【疏】其色𤣥，而制正幅無殺，故謂之𤣥端。 又地名。【山海經】號山，端水出焉，東流注于河。又國在流沙中者，墩端璽㬇。【史記·趙世家】與韓魏分晉，封晉君以端氏。【註】端氏，澤州縣也。【前漢·地理志】蒼梧郡有端溪。 又姓。孔子弟子端木賜。 又宮門名。【後漢·黃瓊傳】舉吏，先試之于公府，又覆之于端門。【註】端門，太微宮南門也。 又獸名。【後漢·鮮𤰞傳】禽獸異于中國者，野馬，原羊，角端牛，以角爲弓，俗謂之角端弓。 又【正韻】尺兗切。與喘同。【荀子·勸學篇】端而言。【註】端，讀爲喘。喘，微言也。 又【韻會小補】美辨切。同冕。大夫以上冠也。【禮·玉藻】諸侯𤣥端以祭，天子𤣥端以朝，日于東門之外。【註】端，皆音冕。 又【韻補】叶都元切。【陸機·文賦】罄澄心以凝思，眇衆慮而爲言。籠天地于形內，挫萬物于筆端。 又叶多汪切。【楊戲贊秦子敕】正方受遣，豫聞後綱。不𨻰不僉，造此異端。 考證：〔【禮·月令】諸侯玄端以祭，天子玄端以朝，日于東門之外。〕 謹照原文月令改玉藻。

Thuyết Văn

直也。 从立。耑聲。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

用爲發耑、耑緒字者叚借也。 多官切。十四部。

【端】 (đoan) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 立 (lập) | Thanh phù (聲符): 耑 (chuyên) Phiên thiết: Đa quan thiết Thượng tự: 多 (đa) | Hạ tự: 官 (quan) Trung cổ thanh mẫu: 端母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 'đ' + vận mẫu 'oan' Suy luận: đoan (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: trực (Thẳng. Như {trực tuy) vậy

Tự hình

  • Chữ lụa
  • Tiểu triện
  • Khải thư
  • Hành thư
  • Thảo thư

Dị thể: 𥪄