箴
châm
Hán Việt: châm · Pinyin: zhēn
Tổng quan
【Dịch nghĩa】Lời châm 【Khang Hi】[Thuyết văn 說文] 綴衣箴也。 Chuế y châm dã. (Kim khâu áo vậy) [Chính vận 正韻] 規戒也。 Quy giới dã. (Lời khuyên dạy) 【Phiên thiết】[Quảng vận 廣韻] 職深切 Chức thâm thiết [Tập vận 集韻] [Vận hội 韻會] [Chính vận 正韻] 諸深切，音斟。 Chư thâm thiết, âm Châm. 【Bộ】Trúc竹
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | zhēn |
|---|---|
| Hán Việt | châm |
| Quảng Đông | zam1 |
| Mân Nam | tsim |
| Nhật Bản | SHIN |
| Hàn Quốc | 잠 |
| Chú âm | ㄓㄣˉ |
| Hán ngữ Trung cổ | cjim |
| Baxter-Sagart | t.[k]əm |
| Hán ngữ Thượng cổ | t.[k]əm |
| Phản thiết | 諸深切 |
| Thanh mẫu | 章 |
| Vận | 侵 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Cái kim khâu, cùng nghĩa với chữ {châm} [針]. Khuyên răn. Bài châm, viết chữ vào giấy hay khắc vào gỗ treo chung quanh chỗ ở để trông làm gương gọi là bài {châm} [箴]. Tính lông cánh chim cứ mười cái gọi là một {châm}.;
Nôm
- Bảng Tra Chữ Nôm dăm dăm tre, dăm cối [Eng: a small object made from bamboo to block]
- Bảng Tra Chữ Nôm châm châm ngôn [Eng: saying, precept, maxim]
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.文體名。以表達規勸性質為主題。《漢書．卷八七．揚雄傳下．贊曰》：「箴莫善於虞箴，作州箴。」南朝梁．劉勰《文心雕龍．銘箴》：「箴者，所以攻疾防患，喻針石也。」 2.中醫用來刺入穴道，以達到醫療效果的針狀物。《漢書．卷三○．藝文志》：「醫經者，……而用度箴石湯火所施，調百藥齊和之所宜。」 [動] 規戒、勸諫。《左傳．昭公二十六年》：「父慈而教，子孝而箴。」
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 箴 同针”①。 劝告，劝戒～言。～规。～谏。 古代一种文体，以告诫规劝为主～铭（箴”是规戒性的韵文；铭”是刻在器物或碑石上兼于规戒、褒赞的韵文。因其作用有相似之处，故后人多连称）。 箴zhēn ⒈同"针 ⒈"。 ⒉劝告，规劝～言。 ⒊一种文体，以劝戒为主要内容。
Eng
- CC-CEDICT to warn|to admonish|variant of 針|针[zhen1]
ja
- JMdict warning|admonition|proverb|maxim|aphorism
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
【廣韻】職深切【集韻】【韻會】【正韻】諸深切，𠀤音斟。【說文】綴衣箴也。【禮·內則】紉箴請補綴。 又古者以石爲箴，所以刺病。【前漢·藝文志】用度箴石箴石湯火所施。【註】箴，所以刺病也。石謂砭石，卽石箴也。【山海經】高氏之山，其上多玉，其下多箴石。【註】可以爲砥針治癰腫者。 又規戒也。【書·盤庚】猶胥顧于箴言。【左傳·襄十四年】工誦箴諫。【前漢·揚雄傳贊】箴莫善于《虞箴》，作《州箴》。【註】九州之箴也。【玉海】箴者，諫誨之辭，若箴之療疾，故名箴。 又姓。【風俗通】衞有大夫箴莊子。 又【爾雅·釋器】一羽謂之箴，十羽謂之縳。 又官名。【左傳·宣四年】子文孫箴尹克黃。【註】箴尹，官名。 又魚名。【山海經】栒狀之山，𣲵水出焉，其中多箴魚，其狀如儵，其啄如箴。 又鳥名。【司馬相如·上林賦】箴疵鵁盧。【註】張揖曰：箴疵，似魚虎而倉黑色。 又草名。【神異經】桂林有睡草，見之則令人睡。一名醉草，亦呼爲懶婦箴。【韻會補】一曰竹名。亦通作𪈁。【前漢·司馬相如傳】箴疵鵁盧。箴疵，鳥名。【說文】作𪈁鴜。 又【集韻】口減切，音槏。古斬切，音減。𠀤竹名也。 又【韻會補】與鍼同。諸韻別出箴爲箴誡字。又通作針。 考證：〔【前漢·藝文志】醫經箴石湯火所施。〕 謹按原文醫經字不與箴石相屬爲句，今照原文改用度箴石。〔【書·盤庚】猶須顧于箴言。〕 謹照原文須改胥。〔【爾雅·釋訓】一羽謂之箴，十羽謂之縛。〕 謹照原書釋訓改釋器。照原文縛改縳。
Thuyết Văn
綴衣箴也。 从竹。咸聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
綴衣、聯綴之也。謂籤之使不散。若用以縫則从金之鍼也。尙書贅衣卽綴衣也。引伸之義爲箴規。古箴鍼通用。風俗通曰。衞大夫箴莊子。今左傳作鍼莊子。 職㴱切。七部。
【箴】(chăm) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 竹 (trúc) | Thanh phù (聲符): 咸 (hàm) Phiên thiết: 職㴱切 → chức + thâm Nghĩa: 綴衣箴 vậy。 từ 竹。咸 thanh。
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 針 · 鍼 · 針 · 鍼