臘

là lạp

Hán Việt: lạp · Pinyin: là

Tổng quan

lép lúa lép [Eng: year end sacrifice

Pinyin
là
Hán Việt
lạp
Chú âm
ㄌㄚˋ
Unicode
U+81D8
Số nét
19
Cấu trúc
left-right
Phồn thể
臘
Thương Hiệt
BVVV

臘佛 · 臘八 · 臘味 · 臘尾 · 臘日 · 臘旦 · 臘月 · 臘次

  • Thuyết Văn Giải Tự
  • Khang Hy Tự Điển

Âm vận

Pinyinlà
Hán Việtlạp
Quảng Đônglaap6
Mân Namla̍h
Nhật BảnROU
Hàn Quốc납
Chú âmㄌㄚˋ
Hán ngữ Trung cổlap
Baxter-SagartC.rˤap
Hán ngữ Thượng cổC.rˤap
Phản thiết力合切
Thanh mẫu來
Vận盍
Đẳng1

Nghĩa

Việt

  • Thiều Chửu Tế chạp. Lễ nhà Chu, cứ cuối năm tế tất niên gọi là {đại lạp} [大臘]. Vì thế nên tháng 12 cuối năm gọi là {lạp nguyệt} [臘月] tháng chạp. Thịt cá ướp. Như {lạp ngư} [臘魚] cá ướp muối hong khô. Tuổi sư. Phật pháp cứ đi hạ được một năm kể là một tuổi, gọi là {lạp} hay {hạ lạp} [夏臘] chứ…

Nôm

  • Bảng Tra Chữ Nôm lạp lạp nguyệt (tháng chạp); lạp nhục (hãm thịt bằng khói) [Eng: year end sacrifice; dried meat]
  • Bảng Tra Chữ Nôm chợp [Eng: year end sacrifice; dried meat]
  • Bảng Tra Chữ Nôm lép lúa lép [Eng: year end sacrifice; dried meat]

Taiwan

  • MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.歲終時合祭眾神的祭祀。《說文解字．肉部》：「臘，冬至後三戌，臘祭百神。」《後漢書．卷四六．陳寵傳》：「閉門不出入，猶用漢家祖臘。」 2.陰曆十二月稱為「臘月」。唐．李頻〈湘口送友人〉詩：「零落梅花過殘臘，故園歸醉及新年。」《鏡花緣》第七回：「遊來遊去，業已半載，轉瞬臘盡春初。」 3.僧受戒得度的年歲。唐．劉禹錫〈唐故衡嶽律大師湘潭唐興寺儼公碑〉：「問年八十二，問臘六十一。」《景德傳燈錄．卷四．第一世法融禪師》：「壽六十四，臘四十一。」 4.醃製的肉類。如：「燒臘」。

Eng

  • CC-CEDICT ancient practice of offering sacrifices to the gods in the 12th lunar month|the 12th lunar month|(bound form) (of meat, fish etc) cured in winter, esp. in the 12th lunar month

ja

  • JMdict offering ceremony held on the third day of the dog after the winter solstice|twelfth month of the lunisolar calendar|year in the Buddhist order (after the completion of the first meditation retreat)

Nguồn gốc

left-right

Khang Hy

【廣韻】盧盍切【集韻】【韻會】力合切【正韻】落合切，𠀤音蠟。【說文】冬至後三戌，臘祭百神也。【禮·月令】孟冬臘先祖五祀。【註】此周禮所謂蜡祭也。【前漢·武帝紀】祠門戸比臘。【註】臘者，冬至後臘祭百神也。又【陳勝傳】臘月，勝之汝隂。【註】張晏曰：秦之臘月，夏之九月。臣瓚曰：建丑之月也。又【正字通】風俗通：蔡邕獨斷，皆言夏曰淸祀，殷曰嘉平，周曰蜡，漢曰臘。一說月令，孟冬臘先祖五祀，自昔有之，非自漢始也。又鄭𤣥月令註：臘卽周禮所謂蜡。不知臘祭先祖，蜡祭百神，二祭各別，鄭合爲一，非。又晉博士張亮議曰：臘者，接也，祭宜在新故交接也。俗謂臘之明日爲初歲，秦漢以來有賀，此皆古之遺俗也。又道書言，道家有五臘，正月一日爲天臘，五月五日爲地臘，七月七日爲道德臘，又以十月十二日爲民歲臘，十二月正臘日爲王侯臘。 又【博雅】臘，索也。 又刃也。【周禮·冬官考工記】桃氏爲劒，臘廣二寸有半寸。【註】臘，謂兩刃。【疏】兩刃者，兩面各有刃也。 又【正字通】眞臘，南蠻國名。 又【集韻】力涉切，音巤。義同。

Thuyết Văn

冬至後三戌臘祭百神。 从肉。巤聲。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

三戌下玉篇有爲字。非也。臘本祭名。因呼臘月、臘日耳。月令。臘先祖五祀。左傳。虞不臘矣。皆在夏正十月。臘卽蜡也。風俗通云。禮傳夏曰嘉平。殷曰淸祀。周曰大蜡。皇侃曰。夏殷蜡在己之歲終。皇說是也。秦本紀。惠王十二年初臘。記秦始行周正亥月大蜡之禮也。始皇三十一年十二月更名臘曰嘉平。十二月者、丑月也。始皇始建亥。而不敢謂亥月爲春正月。但謂之十月朔而已。項羽紀書漢之二年冬。繼之以春。繼之以四月。可證也。更名臘爲嘉平者、改臘在丑月用夏制。因用夏名也。臘在丑月、因謂丑月爲臘月。陳勝傳書臘月是也。漢仍秦制。亦在丑月。而用戌日、則漢所獨也。風俗通曰。臘者、接也。新故交接。大祭以報功也。漢家火行。火衰於戌。故曰臘也。高堂隆曰。帝王各以其行之盛而祖。以其終而臘。火生於寅。盛於午。終於戌。故火家以午祖。以戌臘。按必在冬至後三戌者。恐不在丑月也。鄭注月令曰。臘謂以田獵所得禽祭也。風俗通亦曰。臘者、獵也。按獵以祭。故其祀從肉。 盧盍切。八部。

【臘】 (lạp ⟨tịch⟩) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 肉 (nhục) | Thanh phù (聲符): 巤 (liệp) Phiên thiết: Lô hạp thiết Thượng tự: 盧 (lô) | Hạ tự: 盍 (hạp) Trung cổ thanh mẫu: 來母 — thứ trọc (次濁) Quy tắc: thanh mẫu 'l' + vận mẫu 'ap' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → nặng Suy luận: lạp (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: đông (Mùa đông. Theo lịch ) chí (Đến. Như {tân chí nh) hậu (Sau. Nói về địa vị t)…

Tự hình

  • Chữ lụa
  • Tiểu triện
  • Lệ thư
  • Khải thư
  • Hành thư
  • Thảo thư

Dị thể: 腊 · 臈 · 𦠼 · 臘 · 腊 · 臈 · 腊 · 臈 · 腊