製
chếNôm chẽ
Hán Việt: chế · Pinyin: zhì · Nôm: chẽ
Tổng quan
Cắt thành áo mặc. Không học mà làm quan gọi là học chế mĩ cẩm [學製美錦]
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | zhì |
|---|---|
| Hán Việt | chế |
| Âm Nôm | chẽ |
| Quảng Đông | zai3 |
| Mân Nam | tsè |
| Nhật Bản | SEI |
| Hàn Quốc | 제 |
| Chú âm | ㄓˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | cjed |
| Baxter-Sagart | tet-s |
| Hán ngữ Thượng cổ | tet-s |
| Phản thiết | 征例切 |
| Thanh mẫu | 章 |
| Vận | 祭 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Cắt thành áo mặc. Không học mà làm quan gọi là học chế mĩ cẩm [學製美錦]. Chế tạo, chế tạo nên các đồ dùng. Sao tẩm các vị thuốc gọi là bào chế [泡製]. Làm ra văn chương. Ngày xưa gọi các văn chương của vua làm ra là ngự chế thi văn [御製詩文]. Khuôn phép. Như thể chế [體製] mẫu mực cứ thế mà làm. Dị dạng của chữ [制]
Nôm
- Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) chế chế biến, chế tạo [Eng: to process, to manufacture/make]
- Hồng Nghĩa Giác Tư Y Thư [Hồng nghĩa giác tư y thư] bán hạ khương chế bình phân
- Hồng Nghĩa Giác Tư Y Thư [Hồng nghĩa giác tư y thư] thái ra khương chế điều quân sao vàng
- Bảng Tra Chữ Nôm chẽ chặt chẽ [Eng: close]
- Lục Vân Tiên Âm Nôm: chẽ Xuất hiện 2 lần trong Lục Vân Tiên
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 1.剪裁。《楚辭．屈原．離騷》：「製芰荷以為衣兮，集芙蓉以為裳。」《後漢書．卷八六．南蠻西南夷傳．南蠻傳》：「好五色衣服，製裁皆有尾形。」 2.造作。《後漢書．卷三二．樊宏傳》：「五穀不登，謂之大侵。大侵之禮，百官備而不製，群神禱而不祠。」《新唐書．卷一六三．柳公綽傳》：「置權量於東西市，使貿易用之，禁私製者。」 [名] 1.詩文、作品。唐．杜甫〈八哀詩．贈祕書監江夏李公邕〉詩：「聲華當健筆，灑落富清製。」 2.法式、樣式。《漢書．卷四三．叔孫通傳》：「通儒服，漢王憎之，乃變其服，服短衣，楚製。漢王喜。」
Eng
- CC-CEDICT to manufacture, to make
- JMdict make
- JMdict manufacture
- JMdict -made
- JMdict made of
- JMdict made in
ja
- JMdict 製（せい）
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
【唐韻】【集韻】𠀤征例切，音制。【說文】裁也。【左傳·襄三十一年】子有美錦，不使人學製焉。 又裘也。【左傳·定九年】晳幘而衣貍製。 又【六書正譌】雨衣也。 又造也。【後漢·樊準傳】上疏言大侵之禮，百官備而不製。 又式也。【前漢·叔孫通傳】通儒服，漢王憎之，廼變其服，服短衣，楚製。【師古註】謂裁衣之形製。 又與致同。【唐書·張易之傳】易之旣冠，頎皙美姿製。 又義與著同。【杜甫詩】聲華當健筆，灑落富淸製。 考證：〔【左傳·襄三十一年】雖有美錦。〕 謹照原文雖改子。
Thuyết Văn
裁衣也。从衣。制聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
征例切。十五部。按此篆處非其次。當本在裁篆之下。
【製】 (chế) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 衣 (y) , Thanh phù (聲符): 制 (chế) Phiên thiết: Chinh lệ thiết Thượng tự: 征 (chinh) , Hạ tự: 例 (lệ) Trung cổ thanh mẫu: 章母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 'ch' + vận mẫu 'ê' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → sắc Suy luận: chế (âm hệ: 0 , từ vựng: 0) Nghĩa: tài (Cắt áo. Như {tài phù) y (Áo. Như y phục [衣服) vậy
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 制 · 𧚳 · 制 · 制 · 制