訟
tụng
Hán Việt: tụng · Pinyin: sòng
Tổng quan
tụng kiện tụng [Eng: sue, bring a legal action]
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | sòng |
|---|---|
| Hán Việt | tụng |
| Quảng Đông | cung6 |
| Mân Nam | siōng |
| Nhật Bản | ARASOU |
| Hàn Quốc | 송 |
| Chú âm | ㄙㄨㄥˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | zsyung |
| Baxter-Sagart | s.[ɢ]oŋ-s |
| Hán ngữ Thượng cổ | s.[ɢ]oŋ-s |
| Phản thiết | 祥容切 |
| Thanh mẫu | 邪 |
| Vận | 鍾 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Kiện tụng, đem nhau lên quan mà tranh biện phải trái gọi là {tụng}. Như {tranh tụng} [爭訟] thưa kiện nhau, {tố tụng} [訴訟] cáo kiện. Cãi lẽ, cãi nhau để tranh lấy cái phải cũng gọi là {tụng}. Dâng thơ tuyết oan cho người. Trách phạt. Khen ngợi.
Nôm
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: tụng Xuất hiện 2 lần trong Truyện Kiều bản 1866
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: tụng Xuất hiện 2 lần trong Truyện Kiều 1871
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: tụng Xuất hiện 2 lần trong Truyện Kiều 1902
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 1.爭辯是非。《說文解字．言部》：「訟，爭也。」如：「聚訟紛紜」。《淮南子．俶真》：「周室衰而王道廢，儒墨乃始列道而議，分徒而訟。」 2.雙方打官司以爭論曲直。如：「訴訟」。《周禮．大司寇》：「以兩造禁民訟。」漢．鄭玄．注：「訟，謂以財貨相告者。」 3.責備。《論語．公冶長》：「吾未見能見其過而內自訟者也。」 [副] 公開的、明白的。《史記．卷九．呂太后本紀》：「太尉尚恐不勝諸呂，未敢訟言誅之。」
Eng
- CC-CEDICT litigation
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
〔古文〕：䛦、𧧡、吅、㕬【唐韻】【集韻】【韻會】【正韻】𠀤似用切，音頌。【說文】爭也。【六書故】爭曲直于官有司也。又【易·訟卦疏】凡訟者，物有不和情𠂯，爭而致其訟。【註】爭辯也。又【雜卦】訟，不親也。【周禮·地官·大司徒】凡萬民之不服敎而有獄訟者，聽而斷之。【註】爭罪曰獄，爭財曰訟。【疏】對文例也。若獄訟不相對，則爭財亦爲獄。 又衆論異同錯互也。【後漢·曹褒傳】會禮之家，名爲聚訟。【註】言相爭不定也。 又上書爲人雪冤曰訟。【前漢·王莽傳】吏民上書冤訟莽者，以百數。 又責也。【論語】吾未見能見其過而內自訟者也。【註】訟，猶責也。又公也。【史記·呂后紀】未敢訟言誅之。【註】訟，公也。猶明言也。【韻會小補】通作誦。【前漢·呂后紀·鄧展註】誦言，公言也。【正字通】訟，亦音工。與公通。 又【韻會】通作頌。【說文】謌訟也。【徐鉉曰】古本《毛詩》雅頌字多作訟。 又【廣韻】【集韻】【韻會】𠀤祥容切，頌平聲。亦爭獄也。【詩·召南】何以速我訟，叶上墉下從。毛氏曰：《易》註：訟，爭也，言之于公也，从言从公，蓋會意也。且諧公聲，是以《詩》協從韻，《易》獨音去聲，未爲允當。合依《詩》音，二韻通用。 又【集韻】餘封切，音容。諍也。【書·堯典】嚚訟可乎。馬融本作庸。 又容也。【史記·吳王濞傳】佗郡國吏欲來捕亡者，訟共禁弗予。【註】訟音容。言其相容禁止不與也。 又叶古東切，音公。【潘岳·關中詩】旣征爾辭，復蔽爾訟。當乃明實，否則證空。 又叶徂郞切，音藏。【魏武帝·對酒曲】宰相股肱皆忠良，咸禮讓，民無所爭訟。
Thuyết Văn
爭也。 从言。公聲。 一曰歌訟。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
公言之也。漢書吕后紀。未敢訟言誅之。鄧展曰。訟言、公言也。 此形聲包會意。似用切。九部。 訟頌古今字。古作訟。後人假頌皃字爲之。
【訟】(tụng) Lục thư: Hội ý Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 言 (ngôn) | Thanh phù (聲符): 公 (công) Phiên thiết: 似用切 → tự + dụng Nghĩa: 爭 vậy。 từ ngôn (nói)。公 thanh。 Một thuyết khác: 歌訟。
Tự hình
- Kim văn
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 吅 · 㕬 · 䛦 · 𧧡 · 吅 · 讼 · 讼 · 讼